با پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي در 22 بهمن 1357، و از نخستين
روزهاي استقرار نظام مقدس جمهوري اسلامي، موضوع مشاركت مردم
در عرصه هاي مختلف به عنوان نماد و تبلور عيني جمهوريت نظام
مورد توجه ويژه رهبر كبير انقلاب اسلامي ايران و بنيانگذار جمهوري
اسلامي ايران حضرت امام خميني (ره) و ساير مسئولان كشور قرار
گرفت؛ چرا كه نقش اصلي مردم در سرنگوني رژيم طاغوت و پاسداري
از دستاوردهاي انقلاب به ويژه مقابله با توطئه هاي مختلف استكبار
و عوامل داخلي آن در سال هاي آغازين انقلاب، بسيار برجسته بود.
اين حضور در دوران استكبار و عوامل داخلي آن در سال هاي آغازين
انقلاب، بسيار برجسته بود. اين حضور در دوران هشت سال دفاع مقدس
و حماسه آفريني آنان نقش ويژه اي ايفاد كرد و در دوران سازندگي
كشور و ديگر عرصه هاي انقلاب، حضور ميليوني امت نستوه و سلحشور
ايران اسلامي همواره يكي از عوامل تعيين كننده در مقاطع مختلف
پس از پيروزي انقلاب اسلامي بوده است.
از اين رو شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي در 12 مرداد 1359 به
پيشنهاد جمعي از چهره هاي برجسته فرهنگي و مذهبي و با موافقت
حضرت امام خميني (ره) تأسيس شد. اين شورا تحت نظارت نماينده
ولي فقيه و با مشاركت نهادهاي انقلاب اسلامي ودستگاه هاي مختلف
كه عمدتاً در حوزه هاي تبليغي ، ارتباطي، فرهنگي و اطلاع رساني
فعاليت دارند مأموريت ها و وظايف خود را انجام مي دهند.
نقشي كه شورا در تنوير افكار عمومي ، ترغيب ، بسيج و فراخوان
عمومي مردم براي حضور در صحنه هاي انقلاب ، هماهنگي براي انجام
وظايف نهادها و دستگاه هاي عضو و برگزاري مراسم تجليل و بزرگداشت
مناسبت ها و رخدادها ايفا كرده بر همه واضح و آشكار است. رهبر
معظم انقلاب اسلامي حضرت آيت ا… العظمي خامنه اي (مدظله العالي)
در ملاقات مسئولان شورا با ايشان در دوازدهم دي ماه 1369 با
تجليل از خدمات و عملكرد شورا فرمودند:
«… البته اگر ما اين شوراي هماهنگي را نداشتيم بي شك ناسازگاري
ها و اشكالات فراواني را در ايجاد، اداره و راه اندازي مراسم
مختلف شاهد بوديم. به حمدا… اين شورا تشكيل شد و به همين دليل
هم اين شورا بايد بماند.»
به هر حال شورا در طول سال هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي
تاكنون در جهت ايجاد همبستگي بين تشكل ها و جناح هاي مختلف سياسي
براي برگزاري مراسم و آيين هاي بزرگداشت و ايجاد تمهيدات لازم
به منظور حضور مستمر مردم در صحنه و پاسداري از دستاوردهاي انقلاب
و ارزش هاي آن ونيز اعلام مواضع نظام جمهوري اسلامي ايران نسبت
به سياست هاي استكبار جهاني و بالاخره تعظيم شعائر، نقش برجسته
اي را ايفا كرده است.
شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي بر اساس مصوبه مجلس محترم
شوراي اسلامي در فهرست نهادهاي عمومي غيردولتي قرار گرفته و
برابر بخشنامة رياست محترم جمهوري اسلامي وقت (1369) مسئوليت
برنامه ريزي، هماهنگي، سياستگذاري، نظارت و اجراي مراسم رسمي
و مناسبتهاي عمومي نظام جمهوري اسلامي ايران را عهده دار مي
باشد.
اهداف و وظايف شورا
الف ) برنامهريزي ، سازماندهي ، هدايت و هماهنگي در اجراي
مراسم رسمي و عمومي كشور و نيز مراسم ضروري و فوريتي.
ب ) اعلان مواضع در موقعيت ها و شرايط خاص سياسي، اجتماعي با
هماهنگي مراجع ذي ربط
ج ) ايجاد ستادها و تشكل هاي مورد نياز براي برگزاري مراسم
رسمي و عمومي كشور با استفاده از امكانات و نيروي انساني دستگاه
هاي دولتي و مردمي.
د ) ايجاد زمينة مناسب به منظور حضور گسترده كلية اقشار مردم
در راهپيمائي ها ، تظاهرات و مراسم مختلف
هـ ) اشاعه فرهنگ اسلامي و انقلاب اسلامي به منظور پايداري
آن در بين اقشار جامعه
فعاليتهاي عمده شورا
فعاليت هاي عمده شورا با توجه به وظايف محوله و اهداف آن كه
همانا زنده نگه داشتن ايام ا… مرتبط با انقلاب اسلامي مردم مسلمان
ايران است به 3 بخش مهم و اساسي تقسيم مي گردد.
1ـ ايجاد ستادهاي مختلف در چارچوب وظايف با حضور نهادها
و تشكل هاي مرتبط:
1ـ1: ستاد برگزاري مراسم شهداي هفتم تير:
اين ستاد هر ساله مقارن با سالگرد شهادت مظلومانه آيت ا… دكتر
سيد محمد حسين بهشتي و 72 تن از همراهان و همدلان آن عزيز، برنامه
ها و مراسم مختلفي را در سراسر كشور و همچنين در محل قتلگاه
شهيدان در سرچشمه تهران سازماندهي و برگزار ميكند.
2ـ1: ستاد برگزاري مراسم هفته زن و روز مادر:
در 20 جمادي الثاني هر سال كه مقارن با ميلاد دو گوهر گرانبهاي
جهان اسلامي يعني ام الائمه حضرت فاطمه زهرا (س) و خلاصه خوبي
هاي حضرت امام خميني (ره) است، اين ستاد با هدايت و هماهنگي
شورا مراسم گوناگوني را در نكوداشت اين ايام در سراسر كشور برگزار
ميكند.
3ـ1: ستاد برگزاري مراسم يوم ا… سيزده آبان
(روز ملي مبارزه با استكبار جهاني):
اين ستاد به منظور زنده نگاه داشتن خاطره حوادث تاريخي سيزدهم
آبان، يعني تبعيد حضرت امام (ره) به تركيه (1342) ، كشتار دانش
آموزان توسط رژيم شاه (1356)، تسخير لانه جاسوسي (1358) و سرانجام
روز ملي مبارزه با استكبار جهاني برنامه هاي مختلفي را در سراسر
كشور و به ويژه تهران برگزار ميكند.
4ـ1: ستاد قدس و انتفاضه:
با توجه به تأكيدي كه همه مسئولان و مردم در برگزاري با عظمت
مراسم روز جهاني قدس (جمعه آخر ماه مبارك رمضان) به عنوان يادگاري
از انديشه هاي حضرت امام (ره) دارند اين ستاد در تدارك مراسم
روز جهاني قدس نهايت اهتمام خويش را براي ايجاد هماهنگي ميان
نهادها و سازمان هاي صرف ميكند. اين ستاد همچنين وظيفه برنامهريزي
و اجراي برنامه هاي مختلف در جهت حمايت از انتفاضه مردم مظلوم
فلسطين و تنوير افكار عمومي نسبت به جنايات رژيم اشغالگر قدس
را بر عهده دارد.
5ـ1: ستاد مركزي برگزاري مراسم دهه فجر انقلاب اسلامي:
اين ستاد در برگزاري بزرگترين جشن انقلاب يعني جشن هاي سراسري
12 تا 22 بهمن ماه به منظور بزرگداشت سالروز ورود پيروزمندانة
حضرت امام خميني (ره) به كشور و پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي،
برنامه هاي متنوع و مفصل حماسي و فرهنگي را سازماندهي و هماهنگ
ميكند كه راهپيمايي عظيم و پرشور 22 بهمن از جملة آنهاست. در
اين ستاد ، بيش از چهل كميتة تخصصي، برنامهريزي براي
بزرگداشت سالگرد پيروزي انقلاب در سراسر كشور را بر عهده دارند.
نقطة عطف فعاليت هاي اين ستاد، برنامهريزي و برگزاري
جشن هاي ويژه ربع قرن پيروزي انقلاب اسلامي در دهة فجر 1382
است.
شورا همچنين در برخي مراسم و مناسبت هايي كه سراسري نيستند
و در استان هاي خاصي برگزار مي گردد. (مانند شهادت شهيدان محراب)
مشاركت و همكاري دارد. مراسم و رخدادهاي موردي و پيش بيني نشده
اي هم هستند كه هماهنگي و سازماندهي آنها از جمله مأموريت هاي
شورا است؛ مانند برگزاري مراسم راهپيمايي روز همبستگي ملي با
مردم بوسني، راهپيمايي 23 تير 78 در دفاع از اركان نظام، تظاهرات
محكوم كردن حمله نظامي آمريكا و انگليس به افغانستان و عراق،
راه پيمايي حمايت از مردم فلسطين، راهپيمايي محكوم كردن مواضع
مداخله جويانه آمريكا در 28 تيرماه 81.
2ـ برپايي مراسم در مناسبات هاي مختلف كه برنامهريزي ،
هماهنگي و اجراي آنها بر عهده شورا است:
ـ دوازدهم فروردين (سالروز استقرار نظام جمهوري اسلامي ايران)
ـ پانزدهم خرداد (سالروز قيام مردم مسلمان ايران)
ـ هشتم شهريور (سالروز شهادت دو يار صديق انقلاب اسلامي، شهيدان
رجائي و باهنر)
ـ هفدهم شهريور (به شهادت رساندن مردم مسلمان و مظلوم به دست
رژيم ستم شاهي در سال 56)
3ـ مشاركت فعال در ستادهاي ويژه اي كه به مناسبت هاي گوناگون
در كشور تشكيل ميگردد:
ـ ستاد برگزاري مراسم سوم خرداد، سالروز آزادسازي خرمشهر
ـ ستاد برگزاري مراسم ارتحال حضرت امام خميني (ره) (چهاردهم
خرداد)
ـ ستاد بزگراري مراسم هفته دولت
ـ ستاد برگزاري مراسم هفته دفاع مقدس
ساختار تشكيلاتي شورا
1ـ نماينده ولي فقيه و دبيرشورا
2ـ قائم مقام دبير شورا
ـ حوزه قائم مقام دبير
ـ ستادهاي برگزاري مراسم
ـ اداره كل روابط عمومي و امور بين الملل
ـ دارالقرآن
3ـ معاونت پژوهش و برنامهريزي
4ـ معاونت فرهنگي، هنري و انتشارات
5ـ معاونت اجرايي مراسم
6ـ معاونت حقوقي،امور مجلس و استانها
7ـ معاونت اداري و مالي
8ـ معاونت تشكل ها و مشاركتهاي مردمي
9ـ دفاتر شورا در مراكز استانها و شهرستانها
اركان تصميم گيري، برنامهريزي و تخصصي شورا
شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي به منظور اتخاذ تصميم هاي تخصصي
و بالا بردن ضريب اطمينان از صحت و قوام برنامه ها و طرح هاي
اجرايي خود و افزايش ميزان تحقق اهداف، شوراها و مجامع كارشناسي
متعددي را به كار مي گيرد كه برخي از آنها بدين شرح است:
الف ) مجمع نمايندگان نهادهاي عضو شورا
اين مجمع مركب از نمايندگان نهادهاي عضو شورا است و به صورت
هفتگي تشكيل جلسه ميدهد. دستور كار اصلي اين مجمع بررسي و تدوين
سياست هاي راهبردي و شناسايي راههاي دستيابي به اهداف شورا
در مقياس كلان است. در حال حاضر نمايندگان سازمانها و نهادهاي
ذيل در اين مجمع عضويت دارند:
ـ شوراي سياستگذاري ائمه جمعه
ـ ستاد كل نيروهاي مسلح
ـ سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران
ـ بنياد شهيد انقلاب اسلامي
ـ وزارت كشور
ـ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
ـ وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامي
ـ وزارت آموزش و پرورش
ـ سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
ـ وزارت جهاد كشاورزي
ـ سازمان تبليغات اسلامي
ـ اتحاديه انجمنهاي اسلامي دانش آموزان
ب ) كميسيون طرح و برنامه
اين كميسيون به منظور بررسي و تجزيه و تحليل طرح ها و برنامه
هاي شورا از ديدگاه كارشناسي و شناسايي شيوههاي بهينه
اجراي آنها و ساز و كارهاي جلب مشاركت سازمان ها و نهادها و
تقويت وجه مردمي مراسم و ارائه ديدگاهها و انديشه هاي نو و
ابتكاري در محدوده اهداف شورا تشكيل ميشود و قريب به بيست نفر
از استادان دانشگاه، صاحب نظران امور تبليغي و فرهنگي و مباحث
مديريتي و همچنين مديران ارشد دفتر مركزي شوراي هماهنگي تبليغات
اسلامي در آن عضويت دارند و به صورت هفتگي تشكيل جلسه ميدهد.
ج ) شوراي معاونان
اين شورا مركب از معاونان، مديران و مشاوران هسته مركزي شوراي
هماهنگي تبليغات اسلامي به صورت هفتگي تشكيل جلسه ميدهد و با
نگاهي درون و برون سازماني، شناسايي روش هاي اجرايي بهينه، تسريع
در تحقق اهداف شورا، اتخاذ سياست هاي اجرايي در بهره گيري مطلوب
از منابع و امكانات موجود، ارزيابي كاركردها و فعاليتها و شناسايي
منابع جديد براي شورا را در دستور كار خود دارد.
د ) واحد مراسم
واحد مراسم به منظور برنامهريزي اجرايي و هماهنگ كردن فعاليت
ها و زمينه سازي براي مشاركت سازمان ها و ارگان ها در برگزاري
بهتر مراسم، با حضور نمايندگان سازمان ها و نهادهاي فرهنگي،
تبليغي، اجرايي و امنيتي تشكيل ميشود و داراي سه كميتة «برنامهريزي
» ، «فرهنگي و تبليغي» و «حفاظتي و امنيتي» است.
تصميمات جلسات واحد مراسم كه زير مجموعه معاونت اجرايي مراسم
است پس از تأييد مراجع ذيربط در شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي
به مرحله اجرا در ميآيد.
هـ) شوراي نخبگان (طرح و برنامه استان)
به منظور استفاده از ديدگاهها و نظرات انديشمندان و صاحبنظران
و توجه به توانمنديها و نقش فرهيختگان در گسترة ملي، منطقهاي
و استاني در برگزاري مطلوب و شايسته مراسم و مناسبتهاي انقلابي
و مذهبي و پيشبرد اهداف عاليه انقلاب اسلامي، شوراي طرح و برنامه
استان (شوراي نخبگان) مركب از 7 تا 9 نفر از صاحبنظران و فرهيختگان
استان در حوزه هاي فرهنگي، ارتباطات اجتماعي و جامعه شناسي،
تشكيل مي گردد. شناسايي راهبردهاي و ساماندهي و برنامهريزي
، جلب مشاركت نخبگان و شخصيت هاي علمي و فرهنگي و ارزيابي نحوة
برگزاري مراسم مختلف در استان ها از جمله وظايف اين شورا است.
شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي در مراكز استان ها و شهرستانفهاي
كشور دفتر نمايندگي دارد كه نقش مؤثري در برگزاري مراسم و بسيج
مردمي براي حضور در صحنه هاي انقلاب دارند