فكر ايجاد يك طرح بين المللي براي تقويت همكاري
هاي بين دانشگاهي ، نخستين بار در چهل و يكمين كنفرانس بين المللي
آموزش در ژنو در سال 1980 مطرح شد. سپس اين طرح در برنامة ميان
مدت يونسكو براي سال هاي 95 ـ 1990 گنجانيده شد و در بيست و
پنجمين اجلاس يونسكو در سال 1989 به تصويب رسيد. بر اين اساس،
مدير كل يونسكو، برنامة دانشگاه هاي همزاد و كرسي يونسكو را
كه به وسيلة كميتة آموزش عالي عنوان شده بود ارائه كرد. كنفرانس
عمومي در بيست و ششمين اجلاس خود با ماهيت و اهداف دانشگاه هاي
همزاد و نحوة كار آنها موافقت كرد و بدين ترتيب اين طرح موجوديت
يافت.
برنامة دانشگاه هاي همزاد و كرسي يونسكو به
تدريج مورد استقبال كشورهاي عضو، سازمان هاي غيردولتي آموزش
عالي و مؤسسات آموزش عالي قرار گرفت و به عنوان يك ابتكار عمل
در آموزش عالي پذيرفته شد. يك سال پس از تصويب اين طرح، بيش
از 200 تقاضا براي پيوستن به آن صورت گرفت.
وضعيت تعداد اين كرسي ها و شبكه هاي آن تا
سال 1996 به شرح زير است:
سال
ها
1993
1994
فوريه
1995
اوت
1995
1996
كرسي
ها
70
130
150
209
247
شبكه
ها
20
27
36
41
52
دانشگاه هاي همزاد براي ايجاد همكاري بين المللي
در سطح آموزش عالي به وجود آمده اند و سعي مي شود از طريق اين
طرح، ميان دانشگاه هاي سراسر جهان پيوند علمي به وجود آيد و
جريان انتقال سريع دانش از طريق ايجاد شبكه هاي بين المللي و
ساير ارتباطات امكان پذير شود. طي اين طرح، مراكز پيشرفتة مطالعه
و تحقيق در كشورهاي در حال توسعه ايجاد مي شود تا شكاف موجود
در حوزه دانش ميان كشورهاي صنعتي و غيرصنعتي به حداقل برسد.
هدف از طرح دانشگاه هاي همزاد، برقراري همكاري
ميان دانشگاهي و ايجاد مراكزي است تا دانشجويان دوره كارشناسي
ارشد و محققان بتوانند به تحصيل و پژوهش بپردازند. كرسي هاي
يونسكو اشكال گوناگوني دارند. فعاليت هاي اين بخش مي تواند شامل
تربيت كاركنان، تدريس، كارورزي در رشته هاي مختلف و نيز پژوهش
و آموزش و حمايت از تأسيس كتابخانه ها و آزمايشگاه ها شود.
بودجة كرسي هاي يونسكو و دانشگاه هاي همزاد
از طريق دانشگاه هاي پيشنهاد كننده و مؤسسات بين المللي تأمين
مي شود.
نحوة ايجاد كرسي يونسكو در يك كشور
ـ كرسي يونسكو يك واحد تدريس و تحقيق در يك
دانشگاه يا يك مؤسسه آموزش عالي است. هر واحد آموزشي بايد شامل
موارد زير باشد:
1ـ يك دارنده كرسي به عنوان مسؤول علمي آن
2ـ تعدادي مدرس و پژوهشگر از مؤسسه ميزبان
3ـ تعدادي دانشجو و پژوهشگر جوان، كه در حال
ادامه تحصيلات تكميلي خود هستند و يا سعي دارند كارآموزي پيشرفته
اي را در اين كرسي بگذرانند.
ـ كرسي يونسكو در يكي از دانشكده هاي يك دانشگاه
برپا مي شود و هدف از آن تقويت برنامه تدريس و تحقيق در يك رشته
خاص است. اين كرسي داراي بُعد بين المللي است و از اين نظر،
دانش نظري كشورهاي شمال را به جنوب منتقل مي كند.
ـ كرسي يونسكو با توافق بين كشور مورد نظر
و يونسكو به وجود مي آيد و تلاش مي شود تا با استخدام نيروهاي
بين المللي در رشته هايي كه با كمبود نيروهاي متخصص مواجه است
شرايط را براي توسعه دانش نظري و كاربردي در آن حوزه فراهم كند.
چه كساني مي توانند به اين برنامه بپيوندند؟
به طور كلي، كرسي هاي يونسكو انعطاف پذيري
بسياري دارند و با مؤسسات گوناگوني ميتوانند در ارتباط علمي
قرار گيرند. اهم اين مؤسسات از اين قرار است:
ـ دانشگاه ها، مؤسسات آموزش عالي و تحقيقاتي
ـ سازمان هاي غير دولتي آموزش عالي و مؤسسات
تحقيقاتي
ـ انجمن هاي علمي و آكادميك
ـ شبكه هاي بين دانشگاهي و علمي
ـ مؤسسات ملي ، منطقه اي و بين المللي عمومي
يا خصوصي
چگونه مي توان به اين برنامه پيوست؟
براي پيوستن به كرسي يونسكو، با ارائه يك پيشنهاد
شامل اهداف، فعاليت ها، نحوه انجام كار، بودجه و غيره و ارسال
آن به يونسكو مي توان شرايط را براي برقراري يك كرسي در كشور
آماده كرد. فكر اصلي كرسي يونسكو اين است كه براي پر كردن شكاف
شمال و جنوب بايد جنوب بتواند مؤسسات پيشرفته خود را برپا كرده
و از اين طريق به آخرين يافته هاي علوم و تكنولوژي دست پيدا
كند.
نحوة ارزشيابي و نظارت بر كرسي
پس از برقراري كرسي يونسكو، هر شش ماه يك بار،
يك گزارش پيشرفت به وسيله مؤسسه ميزبان به يونسكو ارائه خواهد
شد. يونسكو، با توجه به اين گزارش ها، به يك ارزيابي دروني دست
مي زند تا درباره پروژه و يا قطع آن تصميم بگيرد. در بعضي از
موارد، در صورت وجود منابع مالي كافي، يك كميته مشترك ارزشيابي
برپا خواهد شد و در پايان هر مرحله از كار و يا در پايان پروژه،
يك گزارش نهايي نيز توسط مؤسسه ميزبان تهيه خواهد شد. اين گزارش
ارزشيابي در ارزشيابي كلي از برنامه كرسي يونسكو مورد استفاده
قرار خواهد گرفت. بنابراين ، ارزشيابي پروژه ها، هم دروني است
(در مراحل اوليه كار) و هم بيروني.
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي باشد. شرايط استفاده
