دستورالعمل هاي كلي سياست فرهنگي

سياست فرهنگي كشور بلژيك نظير ساير كشورهاي اروپايي پس از جنگ جهاني دوم بر ارتقاي ارزشهاي جهاني و دموكراتيك متمركز شده است. از اواخر قرن 16 چهارچوب سياست فرهنگي كشور با تمركز بر دموكراسي فرهنگي پايه ريزي گرديده است. بودجه فرهنگي كشور در بسياري از موارد به سازمانهاي غيردولتي و مؤسسه هاي غيرانتفاعي تخصيص يافته و سياست فرهنگي كشور بر يارانهدهي تأكيد داشت و دولت جز تدوين و تبيين مقررات كلي و اهداء امتيازات به طور مستقيم در مسائل فرهنگي كشور دخالت نمي نمود.

يارانه دهي قانوني بود كه در زمينه توسعه بين المللي فرهنگي همچنان حفظ شده بود. قانون مذكور نه تنها واكنشي نسبت به فعاليتهاي فاشيستي رايج در طول جنگ جهاني دوم بوده، بلكه خط مشي كشور را نيز از كشورهاي كمونيستي و ايالات متحده متمايز مي نمود.

از دهة 70 كشور بلژيك در جهت تشكيل دولت فدرال گام برداشته است. بنابراين تاريخچه سياست فرهنگي كشور از دهة 70 را مي توان با مقايسه عملكردهاي سه اجتماع مجزاي زباني (اجتماعات زباني فنلاندي، فرانسوي و آلماني) و دولت فدرال مورد بررسي قرار داد. لازم به ذكر است كه هر يك از اجتماعات فوق تأثيرات مستقل سياسي، سنتي و نهادي خاص خود را دارند.

جامعة فنلاندي

تا اواخر دهة 80 سياست كلية وزراي فرهنگ كشور بلژيك كه همگي دموكرات - مسيحي بودند، دموكراتيك نمودن فرهنگ كشور بوده است. در طول اين مدت اقدامات مقدماتي نظير تأسيس مراكز فرهنگي و كتابخانه ها در كلية قلمروهاي كشور صورت گرفت. تصميمات سياسي درخصوص تخصيص يارانه به آموزش بزرگسالان و ايجاد اشتغال براي جوانان اتخاذ گرديد.

طي سالهاي 1981 تا 1992 جامعه فنلاندي كشور بلژيك دچار بحرانهاي اقتصادي گرديده و انعكاس چنين بحرانهاي در زمينه هاي فرهنگي به شكل كاهش بودجة سرانه بروز نمود. بيشترين تأثير كاهش بودجه متوجه مراكز هنري كشور گرديده به طوري كه مراكز فوق ملزم به تأمين درآمد خود گرديدند. بروز اين گونه اتفاقات تنها ناشي از وجود قواعد ليبرال محض، احزاب سياسي حاكم و وزراي فرهنگ نبود، بلكه روشهاي مديريتي كه همچنان در سياستهاي وزراي دموكرات - مسيحي لحاظ ميگرديد در بروز آن نقش داشت.

در دهة 90، وزراي فرهنگ (دموكرات - مسيحي كشور) توجه خود را به هنرهاي سنتي و فعاليتهاي فرهنگي - اجتماعي معطوف نمودند. آنها در حوزه هاي هنري، موسيقي و موزه ها به وضع قوانيني مبادرت نمودند كه دولت نقش كم رنگي در آن داشت. سياستهايي براي دوره هاي بحراني وضع گرديد كه امنيت حقوقي بيشتر و همچنين امكان برنامه ريزيهاي بلندمدت هدفمندي را براي حوزه هاي مذكور ممكن ميساخت.

دولت كنوني بلژيك از ليبرالها، سوسياليستها، نمايندههاي حزب سبز و جناحگراها و همچنين وزير فرهنگ كه خود نيز يكي از اعضاء جناح گراهاست متشكل گرديده است. دولت جديد فنلاند از آغاز فعاليت خود بودجة قابل توجهي را به بخش فرهنگ و استراتژيهاي سياسي - فرهنگي اختصاص داده كه هدف از اين كار برقراري هماهنگي ميان زمينه هاي هنري، ميراث فرهنگي و فعاليتهاي فرهنگي - اجتماعي كشور بوده است. اين امر به نوبه خود وزراي ديگر كشور را به تدوين استراتژيهاي فرهنگي - سياسي تشويق نمود. هدف از اين رويكرد دستيابي به خلاقيت، نشر و حمايت از ساختارهاي هنري كشور بود. اين امر خود موجب جايگزيني چارچوبهاي قانوني فراگيرتري به جاي سياستهاي خصوصي گرديد. علاوه بر همكاريهاي بين وزرايي، جامعه فنلانديهاي بلژيك نيز به دنبال برقراري هماهنگي ميان كليه بخشهاي دولت بودند.

جامعة فرانسوي

طي دهة 70 جامعة فرانسوي زبانان بلژيك با الهام از شوراي اروپا، اساسنامه هايي را به منظور اتخاذ سياستهاي آموزشي و فرهنگي دموكراتيك وضع نمودند. دهههاي 70 و 80 دوره جديدي در جهت توسعه قوانين بسياري در زمينه هاي آموزش بزرگسالان، تأسيس كتابخانه هاي عمومي، امور جوانان، مراكز فرهنگي، تأسيس تلويزيونهاي محلي، حمايت از خلاقيتها و بيانيه هاي گروهي، تخصيص بودجه به تأثر و برقراري ارتباط بيشتر با عموم مردم جهت رسيدگي به شكايات و انتظارات اجتماعي آنان محسوب ميشد. در اواخر قرن 18، عملكرد خاصي جهت گسترش بخشهاي مستقل ويژه در زمينه هاي ميراث فرهنگي، زمينه هاي هنري (موسيقي، تئاتر، رقص و هنرهاي تجسمي)، ادامه تحصيل، جوانان، سمعي بصري، ادبيات و خريد و فروش كتاب شكل گرفت. نتيجه عملكرد مذكور قدرت يافتن ساختار دروني، مدرنيزه شدن، پيگيري استراتژيهاي حرفه اي و برقراري ارتباطات جديدي در سطوح بين المللي بوده است.

جامعه آلماني زبان

برخلاف آزادي عملي كه در ساختار جوامع فرانسوي و فنلاندي زبان بلژيك وجود داشت، جامعة آلماني زبان كشور از اختيارات بسيار محدودي برخوردار بود جامعة آلماني زبان بلژيك طي دوران شكل گيري در دهة80، به تأسيس پارلمان و دولت خود اقدام نمود كه اين خود منتج به افزايش قابل توجه قدرت و نفوذ و همچنين ايجاد ساختارهاي جديد در جامعة فوق گرديد. در حال حاضر جامعة آلماني زباني بلژيك متشكل از 000/70 نفر بوده كه قادر به كسب مقامهاي سياسي همتراز با دو جامعة زباني فنلاندي و فرانسوي ميباشند.

در دهة 90، بازنگري و تصويب اساسنامه هاي قانوني در حوزة امور فرهنگي و ورزشي كشور صورت گرفت. علاوه بر اين، حمايتهاي بسياري از ارگانهاي فعال در امور جوانان، آموزش بزرگسالان و امور كتابخانه هاي كشور بعمل آمد. اخيراً دستورالعمل هايي به منظور اتخاذ سياستهاي زيربنايي بعمل آمده و دولت استراتژيهاي جديدي در خصوص سياستهاي رسانه اي و همچنين قوانين جديدي براي بخشهاي خصوصي و دولتي راديو و تلويزيون وضع نموده است.

لازم به ذكر است كه سياست آتي كشور بر امور جوانان و آموزش بزرگسالان كشور متمركز خواهد بود. دولت نيز موافقت خود را در اعمال توجه بيشتر به خلاقيت هنري و ارتقاء مديريت فرهنگي اعلام نموده است. از جملة ديگر اهداف دولت مي توان به گسترش چارچوبهاي قانوني جهت حفاظت از اماكن قديمي و يادبودهاي ميراث فرهنگي كشور اشاره نمود.

ساختارهاي سازماني و اداري

دولت فدرال

ادارات نخست وزيري كشور شامل بخشهاي زير ميباشد:

• كميسيون دائم ملي كه مسئول اجراي لايحه توافق فرهنگي از تاريخ 16 ژوئيه 1973 بوده و خود متضمن حمايت از اقليتهاي مذهبي و ايدئولوژيكي كشور ميباشد.
• ادارات فدرال امور علمي، تكنيكي و فرهنگي كه شامل موزه هاي سلطنتي، كانون اپراي Lamonnaie و اركستر ملي بلژيك ميباشد.

جامعة فنلاندي

از جمله سطوح اداري بخش فرهنگ جامعة فنلاندي كشور بلژيك مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1ـ اداره رفاه، بهداشت عمومي و فرهنگ

2ـ اداره رسانه هاي گروهي كه بخش رسانه و فيلم را در بر ميگيرد.

3ـ اداره محيط زيست

4ـ اداره برنامه ريزي شهري و كشوري، بناهاي يادبود و چشم اندازها

جامعه فرانسوي

از جمله سطوح اداري بخش فرهنگ جامعة فرانسوي كشور بلژيك مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1ـ دبير خانه كل فرهنگ

2ـ ادارات سمعي بصري و چند رسانه اي

3ـ هيأت مديره كل (امور زيربنايي، مراكز فرهنگي، برنامه هاي آموزشي، روابط بين الملل)

4ـ كتاب و ادبيات (شامل كتابخانه ها، زبان فرانسه و زبانهاي محلي)

5ـ هنرهاي نمايشي (شامل تئاتر، رقص، موزيك و سيرك)

6ـ جوانان و ادامه تحصيل (شامل اعطاء امتيازاتي به منظور آموزش اساتيد فرهنگي)

7ـ ميراث فرهنگي و هنرهاي كليشه اي (شامل بخشهاي طراحي و ابداع، نژادشناسي، فولكلور و پرچمشناسي)

8ـ مراكز فيلم و برنامه هاي سمعي و بصري

9ـ بخش آموزش هنر، كه بر كليه مدارس هنرهاي ملي نظارت نموده و بودجه هايي را به آكادميهاي هنر و مدارس غيرانتفاعي هنري تخصيص ميدهد.

طي دهه 80، كميته مركزي ارتباطات بين المللي به عنوان ساختار اداري ويژه روابط بين المللي فرهنگي تشكيل گرديد.

از جمله مناطقي از كشور كه از فعاليتهاي فرهنگي جامعة فرانسوي زبان بلژيك حمايت مي نمايند مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

• منطقه بروكسل: هيأت فرانسوي با عنوان (cocof)
• منطقه والن: بخش شهرسازي، مسكن و ميراث فرهنگي كه به حفاظت و مرمت ميراث فرهنگي و باستاني جامعة مذكور ميپردازند.

جامعه آلماني زبان

• ادارات امور فرهنگي جامعة آلماني زبان كشور بلژيك شامل بخشهاي زير ميباشد:
• ادارة امور جوانان
• آموزش بزرگسالان و آموزش همگاني
• ادارة فرهنگ
• كتابخانه ها و رسانه هاي گروهي
• راديو و تلويزيون بلژيك
• ادارة تربيت بدني
• ادارة جهانگردي
• مراكزي كه به اجراي فعاليتهايي جهت پر كردن اوقات فراغت جوانان مبادرت مي نمايند.
• مراكز حفاظت از چشم اندازها، بناهاي يادبود محيط زيست

سرويسهاي بازرسي (امور فرهنگي و ورزشي)

كشور بلژيك كشوري فدرال است كه به 3 منطقه (فنلاندي، والينا و بروكسل) و سه جامعه زباني (فنلادي، فرانسوي و آلماني زبان) تقسيم شده است لازم به ذكر است كه هر يك از مناطق مذكور به طور خود مختار عمل مي نمايند. #9; هر يك از مناطق مذكور خود مسوول حل مشكلات و رسيدگي به امور مربوط به قلمروشان از قبيل امور اقتصادي، محيطي، اسكان دهي و استخدامي ميباشند. اجتماعات فوق همچنين مسؤول امور فرهنگي، آموزش، برخي جنبه هاي بهداشتي و رفاهي، كاربرد زبان و همكاريهاي درون اجتماعي ميباشند. مناطق و جوامع مذكور از توان برقراري همكاريهاي بين المللي برخوردار بوده و از لحاظ اختيارات دولتي قادر به انعقاد توافقنامه هاي بين المللي ميباشند.

در هر يك از مناطق و جوامع مذكور قدرت قانونگذار واحد (شورا) و قدرت اجرايي واحد (دولت) وجود دارد. فنلاندي زبانان كشور بلژيك از دولت مستقلي برخوردار ميباشند كه اين دولت، آلماني زبانان ساكن بروكسل را نيز تحت پوشش قرار ميدهد. در مناطق فرانسوي زبان بلژيك دولت و شورايي (با جايگاهي برابر) واحد وجود دارد كه فرانسوي زبانان ساكن بروكسل را نيز تحت پوشش خود قرار ميدهد.

هر يك از جوامع زباني فوق به منظور گسترش سياستهاي فرهنگي مستقل، از اختيارات قانوني منحصربه فردي برخوردار ميباشند. دولت فدرال مسؤوليت اداره و نظارت بر موسسات فرهنگي مهم ملي نظير سالن اپراي موناكو و موزه هاي مختلف كشور را برعهده داشته و همچنين مجري سياستهاي خاصي نظير قانون كار، امنيت اجتماعي، قانونهاي مالياتي و حقوق روشنفكران ميباشد. مناطق مذكور نيز مسؤوليت حفاظت از بناهاي يادبود و چشم اندازهاي كشور را برعهده دارند.

اصول اساسي سياست فرهنگي كه 3 جامعة فوق موظف به پيروي از آن اصول ميباشند در قانون توافق فرهنگي سال 1973 مطرح گرديده و از سوي دولت فدرال به تصويب رسيده است. بر طبق قانون مذكور مشاوراتي با شوراها و كميسيونهاي منطقه اي صورت ميگيرد تا دولت از انعكاس افكار و نظريات كلية اقليتها و گروه هاي سياسي كشور، اطمينان يافته و در جهت بهبود سياستهاي اجرايي از چنين نظريات و افكاري بهره گيري نمايد.

همكاريهاي درون وزارتخانه اي

همكاريهاي درون وزارتخانه اي در هر يك از سطوح جامعه، منطقه و يا فدرال و در ميان وزرا در خصوص مقوله هايي چون امور خارجي، آموزش، استخدام، محيط زيست، رسانه ها و صنعت توريسم برقرار ميگردد.

همكاريهاي رسمي درون جامعهاي، ميان جامعه فرانسوي زبان و جامعه آلماني زبان كشور بلژيك و همچنين ميان جامعه فنلادي زبان و جامعه آلماني زبان كشور برقرار ميباشد. در حال حاضر هيچگونه توافقنامه در زمينة همكاري ميان دو جامعه فنلاندي زبان و فرانسوي زبان وجود ندارد. احتمالاً در آينده نه چندان دور منشور جديدي از همكاريهاي رسمي ميان جامعه فرانسوي زبان، نواحي والُن و بروكسل تشكيل خواهد شد.

اصول و اهداف كلي سياست فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

طرح سياستهاي دراز مدت جامعه فنلانديهاي بلژيك براي نخستين بار در اواخر دهة 90 مطرح گرديد. بدين معني كه دولت به ارائه رئوس برنامه ها، فعاليتها و اهداف خود طي دورة 4 ساله مبادرت مي نمايد. برنامه هاي طراحي شده براي سالهاي 2000 تا 2004 در زمينه هنرهاي نمايشي و موسيقي ميباشد كه شناسايي و تخصيص يارانه هاي آن طي دهه 90 صورت گرفت.

در سال 1997 طرح جديدي در خصوص ارائه خدمات مشورتي به وزارتخانه فرهنگ به اجرا درآمد. طرح مذكور شامل شوراي فرهنگ، شوراي هنر، شوراي آموزش بزرگسالان و انتشار امور فرهنگي بود. شوراي انتشار امور فرهنگي به كميسيونها و اعضاي ارزيابي كوچكتري تقسيم گرديد كميسيونهاي مذكور، اعطاي يارانه و تأمين بودجة امور خاص را به وزارت فرهنگ پيشنهاد ميدهند. وزارتخانه مذكور قادر است پيشنهادات ارائه شده را پذيرفته و يا رد كند، اما در صورت عدم پذيرش پيشنهادات مذكور، مي بايستي دلايل قانع كنندهاي در خصوص عدم پذيرش آنها ارايه نمايد.

طي سال 2000 طرح جديدي در زمينه ادبيات ارائه گرديد. بر طبق طرح مذكور جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك موظف به اختصاص بودجه خاصي در زمينة ادبيات به سازمانهاي دولتي و مستقل گرديد. بودجه مذكور جهت اجراي طرحهايي در رشته ادبيات و زيرمجموعه هاي آن صرف ميگردد. لازم به ذكر است كه فعاليتهاي مذكور با توافق دولت فنلاند تنظيم ميگردند. گفتني است كه سياست كنوني بر پذيرش طرحها و پيشنهادات استوار بوده و بودجه ها بدون مشورت با دولت به امر خاصي اختصاص نمييابند.

طي آخرين دوره قانونگذاري، دولت بلژيك تأسيس مراكز حمايتي ويژة جامعه فنلاندي كشور را به تصويب رساند. طبق اين قوانين مراكز مذكور عهده دار فعاليتهاي خاصي از سوي بخشهاي خصوصي گرديدند كه از آن جمله مي توان به جمع آوري اطلاعات در خصوص رشته ها و مشاغل خاص و يا شناسايي مشاغل ناشناس و تحقيق پيرامون آنها اشاره نمود. هر يك از مراكز حمايتي مذكور جهت انجام فعاليتهاي خود به انعقاد موافقتنامه هاي 4 ساله با دولت مبادرت مي نمايند.

از جملة مهمترين اهداف سيستم كنوني، برقراري همكاريهاي نزديكتر با استانها و بخشهاي كشور از طريق يارانه هي و ارائه امور رايگان ميباشد. هماهنگيهاي جديدي به منظور معرفي سياستهاي محلي در بخش فرهنگ صورت گرفته است. اين گونه هماهنگيها همچنين در جهت توسعه طرحهاي فرهنگي در يك دوره 6 ساله براي شهرداريها نيز در نظر گرفته شده است.

جامعه فرانسوي زبان

الگوي سياست فرهنگي جامعه فرانسوي زبان بلژيك بر 8 اصل ذيل استوار ميباشد:

• حمايت از فعاليتهاي هنري و گسترش هنرهاي نمايشي، (از قبيل موسيقي، تئاتر، رقص و هنرهاي سرگرم كننده) ادبيات، هنرهاي تجسمي، سينما و محصولات سمعي و بصري
• حمايت و ترويج ميراث فرهنگي شامل موزه ها، فولكلور، مردمشناسي، زبانهاي محلي و آرشيوهاي فرهنگي
• گسترش فرهنگ منطقه اي شامل مراكز فرهنگي و كتابخانه هاي عمومي
• گسترش دموكراسي فرهنگي و فعاليت در امور فرهنگي و اجتماعي كه شامل حمايت از جوانان و هنرهاي آماتور
• حمايت از آموزشهاي فرهنگي
• حمايت از رسانه ها (راديو و تلويزيون دولتي، تلويزيون منطقه اي)
• حمايت از مطبوعات
• حمايت از فعاليتهاي بين المللي فرهنگي

بيش از 30 انجمن و هيأت مشورتي، طرحها، پيشنهادات و توصيههاي خود را در زمان اجراي طرحها و پروژه ها به وزير فرهنگ تسليم مي نمايند.

جامعه آلماني زبان

مقامات محلي جامعه آلماني زبان كشور بلژيك اغلب از سازمانها و مراكز غيرانتفاعي فعال در 4 بخش ذيل حمايت مي نمايند:

• بخشهاي عملياتي
• بخشهاي اعطا كننده هزينه ها و تجهيزات فرهنگي
• بخشهاي اجرا كنندة پروژه هاي زيربنايي فرهنگي

جامعه مذكور از شركتهاي راديو و تلويزيون آلماني زبان كشور بلژيك، صنعت توريسم و مراكز رسانه اي حمايت مي نمايد.

تعريف ملي فرهنگ

در سومين بازنگري قانون اساسي كشور بلژيك در سال 1971، تعريف ملي از فرهنگ ارائه گرديد كه موارد ذيل را شامل ميگردد:

1- حمايت از زنان

2- ترويج آموزشهاي تحقيقاتي

3- هنرهاي زيبا از قبيل تئاتر و سينما

4- ميراث فرهنگي، موزه ها و ديگر موسسه هاي علمي - فرهنگي

5- كتابخانه ها و آرشيوها

6- پخش راديويي و تلويزيوني (بجز پخش تبليغات بازرگاني)

7- سياستگذار در امور جوانان

8- ادامه تحصيل و انگيزههاي فرهنگي

9- آموزشهاي تربيت بدني و ورزشهاي صحرايي

10- اوقات فراغت و صنعت جهانگردي

اصلاحات دولتي، تأثير خود را بر فرهنگ كشور نيز بر جاي گذاشته است. تأثير اين گونه اصلاحات بخصوص در زمينه هاي انتقال امور فرهنگي از ايالات به جوامع در زمينه هاي آموزشي (آموزش تعليمات هنري)، تبليغات راديو و تلويزيون و حمايت از رسانه هاي گروهي بيشتر به چشم مي خورد.

در جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك، انتقال امور فرهنگي از جامعه فرانسوي زبان به مناطق والن و بروكسل را در زمينه هاي ذيل مي توان برشمرد:

در زمينه ميراث فرهنگي (يادبودها و اماكن ديدني)

صنعت توريسم و فعاليتهاي زير بنايي در زمينة آموزشهاي فيزيكي و ورزش

اهداف سياست فرهنگي كشور و قواعد شوراي اروپا

سياست فرهنگي كشور بلژيك بر قواعد دموكراسي فرهنگي و سياسي استوار ميباشد. توجّه به قوانين حقوق بشر و دموكراسي محصول مشترك كلية خطمشيها و قواعد موجود در كشور است. فعاليتهاي فرهنگي كشور بر حمايت از فرهنگ آزاد اروپايي استوار بوده و براي عقايد اقليتها و اشاعه آن عقايد به فرهنگ جهاني اهميت ويژه اي قائل است.

بلژيك و جوامع آن نقش بسزايي در اشاعه اهداف شوراي اروپا داشته و سياستهاي فرهنگي كشور بلژيك بر سياستهاي شوراي اروپا استوار ميباشد.

توسعه سياست فرهنگي

اولويتهاي سياست فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

اصول سياست فرهنگي جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك بر اجراي موارد ذيل استوار بوده است:

• برقراري هماهنگي ميان هنر، ميراث فرهنگي و فعاليتهاي فرهنگي - اجتماعي تحت لواي سياستي واحد به نحوي كه هدفهاي خلاقيت، اشاعه، حفاظت و حمايت را دنبال نمايند.
• افزايش مشاركت در حيات فرهنگي
• ارائه نقش جديد به شهرهاي بزرگ و شهرداريها در عرصههاي فرهنگي
• پيروي از سياست بين المللي فرهنگي واحد كه بيش از پيگيري اهداف سياسي و اقتصادي اهداف فرهنگي را مدنظر داشته باشد.

علاوه بر مسايل مذكور، سياست جامعه فنلاندي زبان بلژيك بر فرانماييهايي با معرفي ابزار سياسي جديد ذيل متمركز شده است:

• ايجاد سيستم منسجم تر مشاورتي براي وزير
• به اجرا در آوردن سياستهاي جديد در بخشهاي فرهنگي (مراكز فرهنگي و كتابخانه ها) و طرح ريزي چارچوبي جامع كه بتواند اين گونه سياستها را يكپارچه و هماهنگ نمايد.

طي سالهاي متمادي، تلاشهايي در جهت علمي نمودن سياست فرهنگي كشور صورت گرفته است. لازم به ذكر است كه اين گونه اقدامات توسط بخش سياست فرهنگي و مطالعات خارجي وزارت فرهنگ بلژيك صورت گرفته است.

جامعه فرانسوي زبان

از جملة مهمترين مسائل سياست فرهنگي جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك طي سالهاي اخير مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

• انعقاد قراردادهاي مشاركتي (قراردادهاي شهري يا استاني) در ميان مقامات محلي در زمينه هايي نظير ميراث فرهنگي، هنرهاي نمايشي و مراكز فرهنگي سياست مذكور نقش شهرها را بعنوان نيروي محركه همسو كننده فرهنگهاي مختلف موجود در كشور مشخص مي نمايد.
• بازنگري قراردادهاي منعقد شده با موسسه هاي فرهنگي كه از لحاظ اجتماعي حائز اهميت ميباشند.
• دولت جامعه فرانسوي زبان بلژيك، طي چند سال اخير، به بازنگري قراردادهاي خود با موسسه هاي فرهنگي نظير راديوي ملي، شبكه هاي تلويزيوني، اپراها، اركسترها، تئاترهاي بزرگ، گروه هاي رقص و مراكز فرهنگي مبادرت نموده است.
• تصويب قانون ويژة حوزة هنرهاي نمايشي، موزه ها، فولكلور و مردمشناسي كه در لايحه معاهده فرهنگي سال 1973 قيد نگرديده بود.
• بازنگري قوانين گذشته: طي سالهاي اخير قوانين مصوب دهه 70 مورد بازنگري و تجزيه و تحليل قرار گرفتهاند.
• مشاركت بخشهاي دولتي و خصوصي در زمينه رسانه هاي گروهي
• اقدامات جديدي در جهت افزايش دسترسي هر چه بيشتر طبقات محروم جامعه به موسسه هاي فرهنگي (مشاركت فرهنگي)
• تأكيد بر اجراي توافقنامه هاي WIO و MAI و تلاش در جهت رشد صنايع فرهنگي (برقراري هماهنگي ميان فرهنگ و تجارت)
• حمايت از پروژه هاي فرامرزي و شبكه هاي فرهنگي اروپايي
• بازسازي اماكن صنعتي به منظور تحقق اهداف فرهنگي

جامعه آلماني زبان

ترويج خصوصيات فرهنگي جامعه آلماني زبان كشور بلژيك به استقلال داخلي مؤسسات فرهنگ جامعه مذكور منجر ميگردد.

نهادهايي كه در زمينه سطوح اوليه حيات فرهنگي كشور نظير آموزش بزرگسالان، ايجاد اشتغال براي جوانان، رسانه هاي گروهي، ورزش و فولكلور فعاليت دارند درست همانند يك موسسه عمل مي نمايند. مذكور از تبليغات و حمايتهاي مالي نيز برخوردار ميباشند. در قوانين و بودجه مؤسسات فعال در زمينه ايجاد اشتغال جوانان بازنگري صورت گرفته و حتي تغييراتي در جايگاهها و مكانيزمهاي مالي آنها بوجود آمده است.

در آينده از هنرها و ميراث فرهنگي، ميراث طبيعي (2/2/1994) و اماكن باستانشناسي (1/1/2000) به جامعه آلماني زبان، از سوي منطقه والن صورت گرفته است.

بناها و چشم اندازهايي كه از ارزش تاريخي و ملّي برخوردار ميباشند، قابل طبقه بندي بوده و جهت حفاظت از چنين اماكني بودجه هاي دولتي مورد نياز ميباشد.

نكته قابل توجه ديگر، يكپارچگي جوامع در سطوح فرهنگي ملي و بين المللي ميباشد. در سال 1999 با تصويب قانون ويژه رسانه هاي گروهي قوانين مربوط به تلويزيون، شبكه هاي كابلي و شبكه هاي راديويي، تغيير يافت. تصويب قانون مذكور سبب گرديد تا اشخاص حقيقي و حقوقي توانايي استفاده از شبكه هاي آزاد جامعه آلماني زبان كشور بلژيك را داشته باشند. مركز راديو و تلويزيون دولتي جامعه آلماني زبان بلژيك با همكاري بخش خصوصي به راه اندازي دومين شبكه راديويي خود مبادرت نموده است.

تمركز زدايي در مقابل تمركزگرايي

در تحليلي از وضعيت دولت فدرال، مهمترين مساله در سياست و تصميم گيريهاي سياسي كشور بلژيك، جوامع زباني منفرد ميباشند كه در واقع نوعي سيستم تمركززدايي محسوب ميگردند.

دولت فدرال بلژيك، مسؤوليت تأمين بودجه مراكز مهم و سازمانهاي ملي واقع در بروكسل را برعهده دارد. دولت فدرال همچنين مسؤوليت برقراري ارتباط با گروه هاي بين المللي از جمله شوراي اروپا و سازمان يونسكو را برعهده دارد.

جامعه فنلاندي زبان

هدف سياست فرهنگي حال حاضر كشور دستيابي به ارتباط با استانها يا بخشهايي از كشور است كه تحت قوانين ملّي فعاليت مي نمايند. نمونه بارز سياست مذكور، در سياستهاي فرهنگ بومي مشاهده ميگردد. دولت فنلاندي زبانان بلژيك به انعقاد قراردادهايي با شهرهاي خاص در زمينة ميراث فرهنگي اقدام نموده است. نتيجه قراردادهاي مذكور مشخص ميسازد كه آيا پيمانهاي فوق، بعنوان يك برنامه و يا سياست منسجم شناخته خواهند شد و يا خير؟

جامعه فرانسوي زبان

جامعه فرانسوي زبان بلژيك تواناييهاي خود را در مناطق والينا و بروكسل به آزمايش گذارده است. اغلب مؤسسات فرهنگي و جوامع فرانسوي زبان بلژيك در منطقه بروكسل واقع شده اند. طي دهه اخير دولت بلژيك تأثيرات تمركز زدايي مؤسسه هاي فرهنگي را در والينا و بروكسل بررسي نموده و سعي دارد سياستهاي فرهنگي خود را به نحوي تنظيم نمايد كه مشاركت در برخي زمينه ها تقويت گردد. اين گونه مشاركتها ميان شهرها، بخشها و حومه ها و از طريق انعقاد قراردادهاي خاصي با مراكز فرهنگي، كتابخانه ها، جوانان و مؤسسات آموزش عالي، مراكز خلاقيتها و ابداعات، مراكز جوانان، نمايشهاي منطقه اي و ايستگاههاي تلويزيوني صورت ميپذيرد.

جامعه آلماني زبان

قانون اساسي كشور بلژيك با انتقال قدرتهاي محلي از منطقه والن به جامعه آلماني زبان كشور موافقت نموده است. در حال حاضر زمينه هاي فرهنگي از جمله مسؤوليت حفاظت از آثار و بناهاي يادبود و حفاريهاي باستاني به جامعه آلماني زبان كشور واگذار گرديده است. جامعه آلماني زبان كشور بلژيك اغلب قادر به توسعه و اجراي سياست فرهنگي كشور ميباشد. سياستهاي مذكور اغلب بازتاب نيازهاي ساكنين اين منطقه ميباشد. جامعه آلماني زبان، به علت برخورداري از استقلال، از آزادي عمل لازم جهت گسترش هويت خود در امور فرهنگي - اجتماعي برخوردار ميباشد و اين در حالي است كه جامعه مذكور به ارتقاء هويت ملي خود از طريق توليد محصولات فرهنگي با كيفيت بالا مبادرت نموده است.

جامعه آلماني زبان كشور بلژيك توافقات فرهنگي با جامعه فرانسوي زبان و جامعه فنلاندي زبان و منطقه والن منعقد نموده است.

روابط بين المللي فرهنگي

از سال 1993 جوامع مذكور از روابط بين المللي مستقلي برخوردار بوده اند كه نه تنها آنان را به برقراري ارتباط با دولتهاي خارجي قادر ساخته، بلكه امكان ارتباط با مناطق مختلف استانهاي كشور را نيز براي آنها فراهم آورده است. وزراي جوامع مذكور مسؤوليت امور فرهنگي كشور را برعهده داشته و زمينة مشاركت جوامع مذكور با شوراهاي اروپايي و شخصيتهاي بين المللي را فراهم مي نمايد.

جامعه فنلادي زبان

جامعه فنلادي زبان كشور بلژيك با كشورها و مناطق مختلف، توافقنامه هاي فرهنگي و پيمانهاي بين المللي متعددي را منعقد نموده است. برقراري همكاريهاي دو جانبه با كشور هلند چه همكاريها و تبادلات داخلي، و چه برقراري روابط برون مرزي در رأس اهداف جامعه مذكور قرار دارد. برقراري همكاريهاي چند جانبه به ويژه اتحادية اروپا، كميتة مناطق شوراي اروپا و سازمان يونسكو همچنان به عنوان مسأله مهمي مطرح ميباشد.

در گذشته، وزير امور خارجه و وزير فرهنگ كشور با همكاري يكديگر به تأمين بودجه و گسترش روابط بين المللي فرهنگي مبادرت مي نمودند. اما در حال حاضر تنها وزير فرهنگ بلژيك مسؤوليت تأمين بودجه فعاليتهاي مذكور را برعهده دارد. پيش از اين فعاليتهاي بين المللي فرهنگي بعنوان اقدامي مجزا در حوزة فرهنگ كشور مطرح بوده و بودجه خاصي از كل بودجه فرهنگي كشور به آن اختصاص مييافت. اما در حال حاضر آن دسته از افراد جامعه كه مايل به حضور در فعاليتهاي بين المللي فرهنگي باشند، مي توانند به منظور تأمين بودجه و يا هزينه هاي سفر و حمل و نقل درخواست يارانه نمايند.

اخيراً بودجه جديدي تحت عنوان "بودجه وقايع فرهنگي" در نظر گرفته شده است كه از سوي مجمع مشورتي براي امور فرهنگي، توريسم و نمايندگان فرهنگي سياست خارجي كشور مورد استفاده قرار ميگيرد. شوراي هنر كشور مسؤوليت ارائه طرحها و برنامه هاي فرهنگي به دولت را برعهده داشته و به بررسي كيفيت رويدادهاي فرهنگي مهم برون مرزي كشور مبادرت مي نمايد. كميته ارزيابي موزه ها نيز، مسؤوليت هماهنگي نمايشگاههاي مهم كشور را برعهده دارد.

جامعه فرانسوي زبان

در سال 1993، جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك به تأسيس بنياد روابط بين المللي جامعه فرانسوي زبان بلژيك (GCIR) ) مبادرت نمود كه مسؤوليت برقراري روابط بين المللي فرهنگي را برعهده دارد.

بنياد مذكور، مسؤوليت اجراي سياستهاي خارجي جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك را برعهده داشته و همچنين در جهت انعقاد هر چه بيشتر توافقنامه هاي فرهنگي گام برداشته تا از اين طريق ارتباط چند جانبة مستحكمي با سازمان يونسكو، شوراي اروپا، اتحاديه اروپا (و هم پيمانانش)، كشورهاي صنعتي و ديگر كشورهاي فرانسوي زبان برقرار نمايد.

جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك، همچنين از هيأت نمايندگان و رؤساي فرانسوي زبان برخوردار ميباشد.

جامعه آلماني زبان

جامعه آلماني زبان كشور بلژيك نيز به برقراري ارتباط با مناطق و كشورهاي همسايه اروپايي مبادرت مي نمايد. از جملة اين گونه ارتباطات مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

مشاركت با بنياد Meuse ِ Rnine Euregio از سال 1992 تا سال 2000 جامعه آلماني زبان كشور بلژيك، رياست بنياد مذكور را در دست داشت.

همكاري با سازمانهاي مشاركتي منطقه سارلورلوكس (Saarِlorِlux) و تيرول جنوبي (از سال 1992 تا 1993)

انعقاد توافقنامه هاي فرهنگي با كشورهاي آلمان، فرانسه، هلند و اتريش

توسعه ميراث فرهنگي

صلاحيت دولت فدرال بلژيك در خصوص گسترش و حفاظت از ميراث فرهنگي كشور (موزه هاي ملي بروكسل نظير موزه تاريخ و هنر ملي، موزه آلات موسيقي، موزه هاي هنرهاي باستاني و مدرن و آرشيوهاي ملّي) به اثبات رسيده است. كشور بلژيك به طور فعال و موثر در برنامه هاي حفاظت از ميراث فرهنگي اروپا حضور يافته و در اين راستا با شوراي اروپا همكاريهاي نزديكي برقرار نموده است.

جامعه فنلادي زبان

مقامات مناطق فنلادي زبان كشور بلژيك و منطقه مركزي بروكسل، مسؤوليت اجراي قوانين ميراث فرهنگي غيرمنقول كشور و همچنين برنامه ريزي در خصوص موزه هاي بناهاي يادبود را برعهده دارند. جامعة فنلاندي زبان بلژيك در پروژه هاي بسياري از جمله بهره برداري از پروژه هاي ميراث باستاني تا قبل از سال 2003 و حفاظت قانوني از كلية بناهاي يادبود كشور تا قبل از سال 2007 مشاركت خواهد داشت.

اخيراً مناطق فنلادي زبان كشور بلژيك پروژه هايي در دست اقدام دارند كه بر اساس آن دسترسي به بناهاي يادبود با روش مسالمت آميز و غيرسياسي ميسر ميگردد. در اين ميان توجه ويژه اي به اموال كليساها، اَشكال جديد ميراث فرهنگي از جمله بناهاي يادبود دريايي و ابداع سازمانهايي از قبيل (stichting vlaams erfgocd) گرديده است.

جهت كسب اطلاعات بيشتر به سايت ذيل مراجعه گردد:

WWW. monument.vlaanderen.be.

نظارت بر موزهاي كشور تحت نظارت جامعه فنلاندي زبان بلژيك ميباشد و اين در حالي است كه طبق قانون ويژه موزه هاي كشور، يارانه هاي خاصي طبق تعرفه ICOM به موزه ها اختصاص مييابد. از جملة اقدامات مؤثر جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك در خصوص رسيدگي به امور موزه هاي كشور مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1- حفاظت و مديريت كلكسيونهاي فرهنگي

2- ديجيتالي نمودن امور موزه هاي كشور

3- بهره گيري از استراتژيهاي كارآمدتر جهت افزايش تعداد بازديد كنندگان

جامعه فنلاندي زبان كشور همچنين نظارت بر مطالعات در خصوص موزه ها، بخشهاي مختلف ميراث فرهنگي كشور و همچنين تدارك تجهيزات و برنامه هاي ويدئويي فرهنگي را بر عهده دارد.

اخيراً بودجه اي تحت عنوان بودجه ترويج مجدد به موزه هاي مناطق فنلاندي زبان كشور اختصاص يافته است. بودجه مذكور به منظور مرمّت موزه هاي قديمي و حفاظت از ميراث فرهنگي كشور به اين امر تخصيص يافته است.

دولت جديد بلژيك در حال تنظيم سياست جديدي در زمينه ميراث فرهنگي منقول كشور ميباشد. اساس سياست مذكور بر انعقاد قراردادهايي با شهرهاي مختلف در زمينه حفاظت، مديريت و دستيابي بيشتر به ميراث فرهنگي منقول كشور استوار ميباشد. دولت جديد در خصوص آرشيوهاي ملي نيز سياست جديدي را اتخاذ نموده است. بدين طريق كه اقدام به برقراري همكاري ميان آرشيوهاي منطقه اي نموده است.

علاوه بر اين لايحه جديدي در خصوص حفاظت از ميراث فرهنگي منقول به جامعه فنلاندي زبان بلژيك ارايه گرديده است.

جامعه فرانسوي زبان

وظيفه حفاظت از ميراث فرهنگي كشور، ميان مناطق (والينا و بروكسل) و جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك تقسيم گرديده است. مناطق مذكور مسؤوليت حفاظت از ميراث مالي را برعهده داشته و جامعه فرانسوي زبان نيز مسؤوليت ميراث فرهنگي منقول از قبيل موزه ها، مردمشناسي و فولكلور را برعهده دارد. انتقال مسؤوليت حفاظت از ميراث مالي از جامعه فرانسوي زبان به مناطق والن و بروكسل جهت برقراري همكاريهاي گسترده ميان شهرها و استانهاي كشور صورت گرفته و شهرها و استانهاي كشور حفاظت از ميراث فرهنگي كشور را جزو استراتژيهاي خود قرار داده اند.

سياست ميراث فرهنگي جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك بر يارانهدهي به 11 موزه و مركز هنري كشور كه به طور مشترك از سوي جامعه فرانسوي زبان و مقامات دولتي ديگر جوامع سازماندهي ميگردند متمركز ميباشد.

علاوه بر منطقه والن، جامعه آلماني زبان كشور بلژيك نيز در برنامه هاي ميراث فرهنگي اروپا مشاركت مي نمايد. ديگر امور ميراث فرهنگي كشور با مشاركت مناطق همسايه صورت ميگيرد.

جهت كسب اطلاعات بيشتر به سايتهاي ذيل مراجعه گردد:

European Heritage Network: countruy profile Belgium.

European Heritage Network: contry profile Belgium (Flimish community)

استراتژيهاي ايجاد اشتغال در بخشهاي فرهنگي

در سطح فدرال، بودجه اجتماعي تحت عنوان «ماري بل» به ايجاد اشتغال در بخشهاي فرهنگي اختصاص يافته است.

جامعه فنلادي زبان

طي سالهاي متوالي بخش فرهنگ جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك به منظور مبارزه با بيكاري از شيوه هاي مختلف ايجاد اشتغال كه از سوي دولت تنظيم گرديده استفاده مي نمايد. از سال 1989 بودجه ويژه اي تحت عنوان بودجة استخدامي از سوي دولت جهت استخدام كادر فرهنگي به تصويب رسيد. در بخش هنرهاي نمايشي نيز، هيأت مديره هنرهاي نمايشي (VDP) و اتحاديه هاي هنري به اختصاص بودجه اجتماعي به هنرهاي نمايشي مبادرت نمودند.

لازم به ذكر است كه اين بودجه صرف استخدام و آموزش افراد در مشاغل پرمخاطره ميگردد.

جامعه فرانسوي زبان

از سال 1974 نرخ استخدام در بخشهاي فرهنگي كشور افزايش يافته و به مراكز فرهنگي، جوانان، مراكز تحصيلي، كتابخانه ها، تئاتر و مؤسسه هاي مهم فرهنگي يارانه هايي تعلق گرفته است.

طرحهاي مختلف جذب بيكاران موجب گرديده است كه سياستهاي استخدامي مناسبي اتخاذ گردد. از جمله چنين سياستهايي مي توان به سرمايه گذاريهاي استخدامي در بخشهاي مختلف فرهنگي كشور اشاره نمود. اين نحوه تخصيص بودجه، موجب افزايش استخدام در بخشهاي فرهنگي كشور گرديده است. اما با اين وجود اين موارد لزوماً سبب ارتقاء سطح كيفي استخدام در اين بخش نگرديده است. اَشكال جديدي از همكاري ميان سياستهاي فرهنگي جوامع و سياستهاي استخدامي فدرال و منطقه اي در جهت افزايش استخدامهاي فرهنگي به شيوه اصوليتري شكل گرفته است.

جامعه آلماني زبان

يارانه هاي مالي به كاركنان موزه ها، استوديوهاي هنري و همچنين سازمانهاي ويژة جوانان و آموزش بزرگسالان جوامع آلماني زبان كشور بلژيك اعطا ميگردد.

از تاريخ 1 ژانويه سال 2000 كه منطقه والن كلية مسؤوليتهاي استخدامي خود را به جامعه آلماني زبان انتقال داد، اين منطقه مسؤوليت تخصيص بودجه به امور استخدامي در بخش فرهنگ كشور را برعهده داشته است.

سياستهاي زباني

زبان يكي از نهادهاي بنيادي سازنده جامعه بلژيك ميباشد. علاوه بر وجود سه جامعه رسمي زبان در كشور بلژيك، زبانهاي چندگانه ديگري نيز از سوي مهاجران ساكن اين كشور تكلم ميگردد. بروكسل به عنوان يكي از پايتختهاي اروپايي، شهري با چند گويش مختلف محسوب ميگردد.

جامعه فنلادي زبان

اتحاديه زبان هلندي در سال 1980 بعنوان سازمان درون دولتي به رسميت شناخته شد. اتحاديه مذكور نماينده جوامع فنلاندي و هلندي زبان بلژيك ميباشد. اتحاديه مذكور متعهد گرديده است كه به ترويج دو جانبه زبان هلندي و ادبيات آن در مناطق هلندي و ديگر مناطق بپردازد. استاندارد نمودن زبان هلندي (از لحاظ املايي، دستوري، واژگان و تكنيكهاي مراحل گفتاري) از جمله ديگر مسؤوليتهاي اتحاديه مذكور محسوب ميگردد.

پروژه هاي ديگري نيز به منظور ترويج زبان هلندي در ميان اتباع جديد اين مناطق طراحي گرديده است.

جامعه فرانسوي زبان

حفاظت و ترويج زبان فرانسه در كشور بلژيك سياست فرهنگي ضروري است كه حتي از سوي گويندگان RTBF نيز دنبال مي شود. سالانه مناسبتهاي مختلف دولتي به منظور آشنايي بيشتر مخاطبين فرانسويي زبان به ويژه جوانان و افراد سرشناس با زبان فرانسه صورت ميگيرد. همچنين تمهيداتي نيز جهت جذابتر نمودن زبان فرانسه در نزد مخاطبين انديشيده شده است. مطالعات بسياري در زمينه ارتباط ميان زبان فرانسه و چند زبانه بودن كشور بلژيك صورت گرفته است.

جامعه فرانوسي زبان بلژيك يكي از اعضاي مؤسسه فرانسوي زبان ميباشد كه به طور فعال در پروژه هاي تحولات فرهنگي با ديگر كشورهاي فرانسوي زبان همكاري مي نمايد.

به غير از زبان فرانسه، چندين زبان ديگر در والينا تكلّم ميگردد كه در حوزه هاي ادبي، زبانشناسي و آموزش مورد حمايت قرار ميگيرند.

جامعه آلماني زبان

تبادلات زباني ميان جامعه آلماني زبان بلژيك و دو جامعه زباني ديگر اين كشور از طريق انعقاد توافقنامه هاي فرهنگي صورت ميگيرد.

مركز تلويزيوني جامعه آلماني زبان كشور بلژيك، مسؤوليت برنامه سازي به زبان آلماني را برعهده دارد. ارتباط ميان رسانه ها و فرهنگ

جامعه فنلادي زبان

سازمان راديو و تلويزيون فنلاند (VRT) ، مسؤوليت توليد برنامه هايي با كيفيت عالي از لحاظ اطلاعاتي، فرهنگي، آموزشي و سرگرم كننده را برعهده دارد.

به منظور القاء كيفيت فرهنگي برنامه هاي راديو و تلويزيون، وزير فرهنگ به ارائه نظرات خود در خصوص محتواي سياسي فيلمها و رسانه هاي جديد و انتشارات بين المللي ميپردازد.

جامعه آلماني زبان

راديو و تلويزيون بلژيك مسؤوليت ارائه اطلاعات و برنامه هاي آموزشي و سرگرم كننده به مخاطبين و همچنين مسؤوليت معرفي جامعه آلماني زبان كشور بلژيك را برعهده دارد. طبق لايحه ويژه رسانه هاي كشور كليه تهيه كنندگان تلويزيوني مي بايستي در ضمن برنامه هاي خود به معرفي جامعه آلماني زبان نيز بپردازند. گويندههاي راديويي نيز بايد در برنامه هاي خود به فرهنگ و هنر جامعه آلماني زبان و همسايگان آن اشاره نمايند.

تساوي ميان زن و مرد و سياستهاي فرهنگي

طبق حكم 15 ژوئيه 1997 حداكثر دو سوم اعضاي شوراي مشورتي جامعة فنلاندي زبان كشور بلژيك مي توانند از يك جنسيت باشند.

جامعه فرانسوي زبان

سياست ويژه با مضمون حقوق برابر مرد و زن در جهت حمايت از حقوق زنان كشور و همچنين حمايت از پروژه هايي با همين مضمون در حال تصويب ميباشد. اگرچه در حال حاضر قوانين خاصي جهت دستيابي به اَشكال مختلف اين گونه حمايت در كشور وجود ندارد، اما نهادهايي از جمله نهاد تحصيلات عالي، جوانان و نهادهاي تأمين كننده يارانه هاي فرهنگي در كشور فعال ميباشند كه هدف اصلي آنها توزيع حقوق مساوي ميان زنان و مردان و همچنين افزايش منافع زنان و ايجاد دموكراسي فرهنگي ميباشد.

آموزش فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

واحد فرهنگي وزارت آموزش و پرورش بلژيك با عنوان (conon) اخيراً به منظور تثبيت جايگاه فرهنگ در رشته هاي آموزشي، ابتكار عملهاي بسياري بكار برده است. بعنوان مثال، آندسته از مدرسين كه مايل به اشاعة آموزش رشته هاي هنري باشند قادر به استفاده از ليست منابع تهيه شده از سوي دولت ميباشند. ليست مذكور شامل اسامي آندسته از سازمانهايي است كه بر پروژه هاي مذكور نظارت داشته و يا نقش مهمي در جهت تحقق و اجراي آنها ايفا مي نمايند. مدرسين مذكور نيز به منظور دريافت يارانه و كمك هزينه هاي آموزشي موظف به تكميل تقاضانامه هايي در اين خصوص ميباشند.

واحد فرهنگي وزارت آموزش و پرورش بلژيك با عنوان Canon همچنيني دو پروژه مهم در جهت همكاري تعدادي از مدرّسين با تعدادي از مؤسسات فرهنگي را سازماندهي نموده است. اولين پروژه با عنوان Canon cultural days در تعدادي از مراكز فرهنگي اجرا گرديده و در واقع محيطي را براي اساتيد به منظور پرداختن به مباحثه در زمينه پروژه هاي فرهنگي ايجاد نموده است. ضمن اجراي پروژه مذكور امكان معرّفي اساتيد به مؤسسات هنري متعددي فراهم ميگردد. مؤسسات مذكور بر پروژه هاي هنري دراز مدت اساتيد سرمايه گذاري مي نمايند. پروژه دوم، با عنوان Meestenstukken نيز به منظور حضور اساتيد در برنامه هاي گسترده فرهنگي، برپايي كلاسهاي عملي هنري و برگزاري مباحثي در مراكز فرهنگي، مراكز هنري كودكان و موزه ها طرح ريزي گرديده است. در طول برپايي جلسات فوق ابزار آموزشي و كمك آموزشي در اختيار اساتيد قرار ميگيرد. همزمان با آغاز فعاليتهاي فرهنگي وزارت آموزش و پرورش، بنيادِ Theking Baudouin و مركز هنرهاي آماتور، به اجراي پروژه هاي آموزشي با بيش از 50% دانشآموزش مهاجر در مدارس كشور مبادرت مي نمايند.

طي اجراي پروژه فوق، هر هفته يكي از هنرمندان كشور هنرمند از مدارس مذكور بازديد به عمل آوردند.

وزير آموزش و پرورش و وزير فرهنگ بلژيك در صدد برنامه ريزي در خصوص جمع آوري اطلاعات از پروژه هاي آموزشي و هنري انجام گرفته در كشور در مركز جديدي تحت عنوان "فرهنگ در مدارس" ميباشند.

جامعه فرانسوي زبان

در پايان دهه 60، طرح ويژه تأمين بودجه تئاتر و موسيقي مدارس كشور به تصويب رسيد. طرح مذكور نه تنها منجر به توسعه خلاقيتهاي هنري گرديد، بلكه به اطلاع رساني در خصوص آثار هنري و تئاتر مدارس نيز كمك نموده است.

در حال حاضر، طرحهاي بازنگري آموزشي نيز به منظور ارزيابي ابعاد فعاليتهاي فرهنگي در جامعه كنوني و مشخص نمودن درجه و اهميت چنين فعاليتهايي در مدارس به اجرا گذارده شده اند.

مسؤوليت اجراي طرحهاي آموزش و فرهنگ بر عهده وزارت فرهنگ جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك ميباشد.

جامعه آلماني زبان

هنرمندان و مدارس آلماني زبان بلژيك در زمينه اجراي پروژه هاي خاص فرهنگي با يكديگر همكاري مي نمايند، اما هيچ مقياس مشخصي جهت ترويج منظم همكاري مذكور وجود ندارد.

صنايع فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

يارانه هاي زيادي به حمايت از انتشار آثار فرهنگي و ادبي داراي ارزش تجاري پايين و ارزش بالاي فرهنگي اختصاص يافته است. توافقنامه هاي مديريتي منعقد گرديده ميان دولت و گويندههاي راديو و تلويزيون دولتي (VRT) حاكي از اين است كه VRT مي بايستي در جهت پرداختن به توليدات سمعي و بصري غيرمستقل فنلاندي زبان نظير توليد فيلمهاي سينمايي، برنامه هاي مستند و داستاني تلويزيوني نيز به فعاليت بپردازد.

جامعه فرانسوي زبان

يارانه هايي به انتشار كتابهاي فرهنگي، هنري و ادبي و همچنين توليدات موسيقي كشور اختصاص يافته است. صنعت فيلم سازي نيز از طريق يارانه هاي مذكور مورد حمايت واقع ميگردد.

توافقنامه هاي منعقد گرديده با ايستگاههاي راديو و تلويزيون دولتي در برگيرنده مقررات حاكم بر توليد محصولات سمعي و بصري، سينماتوگرافي و موسيقي نيز ميباشد.

اقليتهاي فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

از سال 2001، بودجه خاصي به حمايت مالي از پروژه هاي هنري و اجتماعي گروه هاي اقليت اختصاص يافته است.

در سال 2000، وزير فرهنگ طي حكمي بودجه اي ويژه اي را به بخش ادبيات تخصيص داد كه از آن جمله مي توان به تخصيص بودجه جهت ترويج آثار نويسندگان مهاجر اشاره نمود.

جامعه فرانسوي زبان

اقليتهاي فرهنگي متشكل از جوامع مهاجر و يا خارجي منطقه ميباشند. حمايتهاي مالي منحصربه گروه فرهنگي خاصي نميباشد، بلكه به طيفهاي مختلف هنري و فرهنگي اختصاص مييابد.

مؤسسات فرهنگي متعددي وجود دارد كه در زمينه فرهنگهاي اقليت و در حوزه هاي آموزش عالي و جوانان به فعاليت ميپردازند. اهداف عمده اكثر مؤسسات مذكور، جمع آوري اطلاعات در جهت حمايت از حقوق و اشاعه فرهنگهاي اقليت ميباشد.

RTBF رسانه دولتي جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك است كه مي بايستي از بالا بودن كيفيت برنامه ها و جذب بينندگان مختلف و همچنين برآورده ساختن انتظارات فرهنگي - اجتماعي اقليتهاي جامعه بدون در نظر گرفتن نژاد، جنسيت، ايدئولوژي، فلسفه و مذهب آنان اطمينان حاصل نمايد. از آنجا كه رسانه هاي گروهي بعنوان عوامل انسجام اجتماعي شناخته شده اند، نبايد به پخش برنامه هايي مبادرت نمايند كه منجر به تبعيض اجتماعي در جامعه گردد.

قوانين فرهنگي

مسؤوليت قانونگذاري در زمينه فرهنگ ميان دولت فدرال و 3 جامعه زباني ديگر كشور بلژيك به طور مساوي تقسيم گرديده است. دولت فدرال بلژيك مسؤوليت ماليات گذاري، برقراري امنيت اجتماعي و اجراي قوانين حق چاپ و نشر و 3 جامعه زباني ديگر مسؤوليت ارائه خط مشيها و قانونگذاريهاي كلي فرهنگي را برعهده دارند.

اساسي ترين قانون دولت فدرال بلژيك، قانون توافق فرهنگي است كه در سال 1973 به تصويب رسيد. قانون مذكور بعنوان مبنايي براي قانونگذاري فرهنگي در سطح جامعه بكار گرفته مي شود.

از جملة مقررات و قوانين عمده بخش فرهنگ مي توان به قوانين بخشهاي مختلف فرهنگي اشاره نمود:

هنرهاي تجسمي

• حكم 10 مه 1984 ويژة جمع آوري آثار هنري متفرقه و انتقال اين آثار به اماكن دولتي
• حكم دولت جامعه فرانسوي زبان بلژيك ويژة مشاركت هنرمندان در جلسات كميسيون مشورتي
• حكم 10 ژوئن 1988 جامعه فرانسوي زبان بلژيك ويژة تشكيل كميسيون مشورتي در زمينه هنرهاي تجسمي

هنرهاي نمايشي

• حكم 5 مه 1999 ويژة شناسايي و يارانهدهي به بخشهاي حرفه اي هنرهاي نمايشي

سمعي و بصري

• حكم 17 ژوئيه 1987 ويژة بخشهاي سمعي و بصري نظير تلويزيونهاي محلي، شبكه هاي خصوصي، سازمانهاي تقبل كننده هزينه شبكه هاي تلويزيوني، طراحان سيستمهاي ديجيتالي و شبكه هاي تلويزيوني كابلي و تبليغات راديو و تلويزيون
• حكم اجرايي جامعه فرانسوي زبان بلژيك مورخ 7 دسامبر 1987 ويژة ايستگاههاي تلويزيوني منطقه اي و محلي
• حكم اجرايي جامعه فرانسوي زبان بلژيك مورخه 7 دسامبر 1987 ويژة تخصيص يارانه به ايستگاههاي تلويزيوني، منطقه اي و محلي
• حكم اجرايي جامعه فرانوسي زبان بلژيك مورخه 29 ژانويه 1988 ويژة اعطاء و يا بازپسگيري پروانه تلويزيونهاي منطقه اي و محلي
• حكم اجرايي جامعه فرانوسي زبان بلژيك مورخه 18 دسامبر 1991 ويژه اعطاء بودجه كمكي به برنامه هاي راديويي
• حكم اجرايي جامعه فرانوسي زبان بلژيك مورخه 24 دسامبر 1991 ويژة شناسايي ايستگاههاي راديويي خصوصي
• حكم اجرايي مورخة 14 اكتبر 1997 ويژة انعقاد قراردادهاي مديريتي فرهنگي
• حكم 14 ژوئيه 1997 ويژة انتقال اساسنامه راديو و تلويزيون جامعه فرانسوي زبان بلژيك (RTBF)
• حكم 24 ژوئيه 1997 ويژه شوراي عالي سمعي و بصري و ارائه خدمات راديويي خصوصي به جامعه فرانسوي زبان بلژيك
• كتابخانه ها
• حكم 28 فوريه 1978 ويژة ارائه خدمات مطالعات عمومي و اصلاحية حكم مورخه 21 اكتبر 1988، 19 ژوئيه 1991 و 30 نوامبر 1992
• حكم 14 مارس 1995 جامعه فرانسوي زبان ويژة سازماندهي خدمات مطالعه عمومي و اصلاحية حكم مورخه 2 سپتامبر 1997 و 8 نوابر 1992

مراكز فرهنگي

• حكم 28 ژوئيه 1992 ويژة شناسايي و يارانهدهي به مراكز فرهنگي و اصلاحيه حكم مورخة 10 آوريل 1995
• حكم 22 ژوئيه 1996 ويژة تخصيص و يا بازپسگيري پاداشها و يارانه هاي فرهنگي

سينما

• حكم سلطنتي 29 ژوئن سال 1967 ويژة ترويج فرهنگي سينماهاي فرانسوي زبان بلژيك و اصلاحيههاي حكم مورخة 17 فوريه 1976، 4 آوريل 1995 و 25 مارس 1996
• حكم اجرايي مورخه 20 ژوئيه 1990 جامعه فرانسوي زبان بلژيك ويژة يارانهدهي به توليدات و واحدهاي فيلم و ويدئو
• حكم 12 آوريل سال 1995 جامعه فرانسوي زبان بلژيك ويژة تأمين بودجه و مديريت مالي مراكز سمعي بصري و سينمايي
• حكم 12 آوريل 1995 جامعه فرانسوي زبان بلژيك ويژة تشكيل كميته اي براي مراكز سمعي بصري و سينمايي و اصلاحيه حكم مورخة 18 سپتامبر 1996

ادامه تحصيلات

• حكم سلطنتي مورخه 5 سپتامبر 1921 ويژة تخصيص يارانه به مدارس كشور
• حكم سلطنتي مورخه 16 ژوئيه 1971 ويژة تصويب و تخصيص بودجه به سازمانهاي ملي و منطقه اي
• حكم مورخة 8 آوريل 1976 ويژة تخصيص يارانه به مراكز تحصيلات عالي ملي و سازمانهاي فرهنگي - اجتماعي
• بخشنامه وزارتي مورخة 1 نوامبر 1976 ويژة مراكز خلاقيت و نوآوري
• بخشنامه وزارتي مورخة 2 دسامبر 1997 در حمايت از برنامه هاي آموزشي تهيه كنندگان فيلمهاي اكشن و انيميشنهاي فرهنگي - اجتماعي
• بخشنامه وزارتي مورخة 17 مه 1999 ويژة تشكيل شوراي تحصيلات عالي جوانان
• حكم سلطنتي مورخة 28 آگوست 1977 ويژة تشكيل شوراي جوانان فرانسوي زبان بلژيك
• حكم 20 ژوئن 1980 ويژة تخصيص يارانه به سازمانهاي جوانان
• حكم وزارتي 27 مارس 1981 ويژة تخصيص يارانه به سازمانهاي امور جوانان
• حكم 20 ژوئيه 2000 ويژة تخصيص يارانه به خوابگاهها و مراكز اطلاعاتي جوانان

زبانها

• حكم مورخة 12 ژوئيه سال 1978 ويژة حمايت از زبان فرانسه در كشور بلژيك
• حكم اجرايي مورخه 25 فوريه 1985 جامعه فرانسوي زبان بلژيك ويژة تشكيل شوراي فرانسوي زبانان و دايرة زبان فرانسه در كشور بلژيك
• حكم مورخة 24 دسامبر 1990 ويژة تأسيس كميته نظارتي قانونگذاري در ارتباط با زبان فرانسه و اصلاحيه حكم مورخة 17 مارس 1997
• حكم اجرايي جامعه فرانسوي زبان بلژيك مورخة 18 دسامبر 1992 ويژة تشكيل شوراي عالي زبان فرانسه در كشور بلژيك
• حكم اجرايي جامعه فرانسوي زبان بلژيك مورخه 13 دسامبر 1993 ويژة اعطاء پستها و القاب شغلي و به زنان
• حكم مورخه 24 دسامبر 1990 ويژة زبانهاي مادري جامعه فرانسوي زبان بلژيك

ادبيات

• حكم اجرايي مورخة 5 ژوئيه 1985 ويژة تشكيل كميسيون ادبي جامعه فرانسوي زبان بلژيك و اصلاحية حكم مورخة 19 مه 1989

كتاب

• حكم اجرايي مورخه 4 آوريل 1988 ويژة انتشارات در جامعه فرانسوي زبان بلژيك
• حكم اجرايي مورخه 28 مارس 1990 ويژة تشكيل شوراي كتاب جامعه فرانسوي زبان بروكسل - والينا
• حكم اجرايي مورخه 26 اكتبر 1991 ويژة حمايت از جامعه فرانسوي زبان بلژيك

سياستهاي ناحيه اي

ميراث فرهنگي

• حكم مورخة 15 ژوئيه 1985 ويژة تأسيس شوراي جامعه فرانسوي زبانان بلژيك و اصلاحيه حكم مورخه 8 آگوست 1988 و 26 فوريه 1991
• حكم مورخة 26 مه 1981 ويژة تأسيس شوراي عالي هنر و سنتهاي فولكلور
• حكم اجرايي مورخه 26 ژوئن 1990 ويژة تأسيس شوراي عالي قومشناسي جامعه فرانسوي زبان بلژيك
• حكم مورخة 13 ژوئيه 1994 ويژة يارانه هي به مراكز آرشيو خصوصي جامعه فرانسوي زبان بلژيك و اصلاحية حكم مورخة 22 دسامبر 1994

چارچوبهاي قانوني در خصوص هنرمندان

قوانيني نظير قوانين كاري، ماليات دهي، بيمه و بازنشستگي كه توسط دولت فدرال تعيين ميشوند به عنوان چارچوب فعاليتهاي هنرمندان در نظر گرفته ميشوند.

امنيت اجتماعي / روابط كاري

در زمينه هنر و فرهنگ تعداد توافقنامه هاي منعقد شده ميان كارفرمايان و كادر بخشهاي فرهنگي - اجتماعي، هنرهاي نمايشي، موسيقي و فيلم رو به افزايش بوده است. وضعيت هنرمندان خصوصي كشور چندان مشخص نيست.

اخيراً مؤسسات هنري كشور به تأسيس اتحاديه ملي هنرمندان مبادرت نموده و در جهت بهبود شرايط و وضعيت هنرمندان در حال كشمكش با دولت ميباشند.

معيارهاي مالياتي

سيستم جديد ماليات بر ارزش افزوده (VAT) از سال 1993 به اجرا درآمده است.

سيستم ماليات بر ارزش افزوده (VAT) بلژيك به دو بخش تقسيم ميگردد: ميزان بالاي 21 درصد و ميزان پايين 6 درصد. ماليات بر ارزش افزوده 6 درصد درخصوص اكثر امور فرهنگي (از قبيل روزنامه ها، كتابها و آثار هنري) و خدماتي از قبيل حق توليد و حق كپي رايت به اجرا در ميآيد.

قوانين كشور بلژيك به معافيت مالياتي اعطاء مي نمايد:

• اجاره اشيايي كه ماهيت هنري دارند، (در صورتي كه اشياء مذكور با انگيزههاي سودجويانه ارائه نشده باشند.)
• بازديد از موزه ها، بناهاي يادبود (طبيعي)، باغهاي گياه شناسي و باغ وحشها
• خدمات بازيگران هنرهاي نمايشي، مؤسسات نمايشي، اركسترها و مؤسسات موسيقي
• مؤسسات تئاتر، باله، توليد فيلم، نمايشگاهها، كنسرتها و كنفرانسهاي فرهنگي

معافيت مالياتي بدان معناست كه هيچ قانوني از پيش طرح شده اي در خصوص كسر مالياتهاي فرهنگي وجود ندارد. امتياز معافيتهاي مالياتي به بازيگران هنرهاي نمايشي فعّال در مؤسسات يا شركتهاي تخصصي و اتحاديه هاي هنرهاي نمايشي نظير مؤسسات تئاتر اعطا ميگردد. در سال 1998 اداره ماليات بر ارزش افزوده تعاريف مربوط به معافيت مالياتي ويژه اتحادية هنرهاي نمايشي را تغيير داده و از اول آوريل 1998، معافيت مالياتي تنها به هنرمنداني كه به اجراهاي هنري فردي ميپردازند تخصيص مييابد. لازم به ذكر است كه اجراهاي گروهي مشمول ماليات 6 درصدي ميگردند.

بنابه تعريف مذكور، قوانين معافيت مالياتي در كشور بلژيك چندان واضح نميباشد. در واقع به نظر ميرسد كه بازرسان محلي ماليات بر ارزش افزوده از اعلان صحيح ميزان ماليات بر ارزش افزوده مؤسسات تئاتر امتناع ميورزند. در برخي موارد مسؤولان محلي تلاش مي نمايند كه فاكتورهاي ديگر به غير از فروش حاصله از اجراهاي فرهنگي را مبنايي جهت اخذ ماليات برارزش افزوده قرار دهند.

صنايع فرهنگي/فيلم/تلويزيون

سهميه هاي تلويزيون

- جامعه فنلاندي زبان

قوانين و تعهدات سازمان راديو و تلويزيون جامعه فنلاندي زبان بلژيك (VRT) در حكم مورخه 29 آوريل 1994 تبيين گرديده است. در حكم مذكور قيده شده است كه VRT مسؤوليت توليد برنامه هايي با كيفيت عالي در زمينه هاي اطلاع رساني، فرهنگي، آموزشي و سرگرم كننده را برعهده دارد. توافقنامه هاي مؤسسات صدا و سيما با جامعة فنلاندي زبان بلژيك، صدا و سيما را ملزم به توليد 2 فيلم داستاني در مدت 13 هفته نموده است.

نظارت و نمايش آثار گروه هاي موسيقي كُر و اركسترهاي سمفوني جزو فعاليتهاي كليدي سازمان صدا و سيماي دولتي محسوب شده ميگردد.

جامعه فرانسوي زبان

سازمان راديو و تلويزيون دولتي جامعة فرانسوي زبان بلژيك تحت عنوان (RTBF) مدت زمان زيادي را به پخش برنامه هاي هنري و موسيقي فرانسوي اختصاص داده است. حدود 33 درصد از برنامه هاي ماهواره اي راديويي (RTBT) به پخش برنامه هاي فرانسوي زبان اختصاص يافته است.

راديوهاي بخش خصوصي نيز موظفند كه به پخش 30 درصد موسيقي فرانسوي مبادرت نمايند.

تلويزيونهاي خصوصي جامعة فرانسوي زبان بلژيك نيز، ملزم به انعقاد توافقنامه هاي در زمينة پخش برنامه هاي فرانسوي زبان ميباشند از اين رو ميبايست به پخش حداقل 5 درصد از برنامه هاي خود به زبان فرانسوي مبادرت نمايند.

قوانين زباني

جامعة فنلاندي زبان

در سال 1980 اتحادية زبان هلندي تأسيس گرديد.

قوانين مربوط به فيلم و آگهي هاي بازرگاني

جامعه فنلاندي زبان

جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك درجهت توليد و پخش فيلمهاي فنلاندي زبان يارانه اختصاص داده است. كمكهاي مالي نيز از سوي صندوق بودجه فيلم فنلاند به صنعت فيلم اختصاص مييابد.

جامعه فرانسوي زبان

قوانين كپي رايت

حقوق مؤلفين

وزارت دادگستري بلژيك مسؤوليت تدوين قوانين ويژه حق چاپ و تكثير را برعهده دارد. قوانين مذكور در سال 1994 به تصويب رسيد. اين قوانين شامل قانون كپي رايت (حق كپي)، حق يارانه، نسخه برداري شخصي و حقوقي و قرض گيري محصولات فرهنگي ميباشد.

قانون مذكور از آثاري حمايت مي نمايد كه از ايده هاي مشخص با ساختارهايي خاص و متناسب برخوردار باشند. قانون كپي رايت از آثار هنري و حقوق هنرمندان و مؤلفين كشور حمايت مي نمايد. ماليات بر نوارهاي خام

قانون حق چاپ و نشر ميان كپي آثار سمعي و بصري به منظور استفادههاي شخصي از يك سو و كپي آثار گرافيكي از سوي ديگر تمايز قايل ميگردد. هزينة نسخه برداري از آثار سمعي و بصري جهت استفادههاي شخصي بايد توسط توليد كنندگان، وارد كنندگان يا عمده فروشان كالاهايي نظير نوارهاي كاست و نوارهاي فيلم تقبل گردد. ميزان هزينه هاي مذكور از طريق حكم سلطنتي تعيين گرديده و با ميزان 13 به ترتيب ميان نويسندگان، هنرمندان هنرهاي نمايشي و توليد كنندههاي فرهنگي كشور توزيع ميگردد. هزينة آثار گرافيكي از توليد كنندگان، وارد كنندگان و يا عمده فروشان تجهيزات و همچنين افرادي كه مبادرت به كپيبرداري مي نمايند دريافت ميگردد. هزينه هاي مذكور همچنين ممكن است توسط افراد يا مؤسساتي كه تجهيزات سمعي و بصري را در دسترس قرار ميدهند، تأمين گردد. ميزان هزينه ها، شيوه هاي جمع آوري، پخش و كنترل آنها از طريق حكمهاي سطلنتي تعيين ميگردد.

قانون جديد حق چاپ و نشر، حقوق نويسنده در وامدهي آثار خود به مراكز آموزشي و فرهنگي را مشخص مي نمايد. ميزان اين هزينه از طريق حكم سلطنتي تعيين ميگردد. لازم به ذكر است كه تاكنون چنين هزينهاي پرداخت نگرديده است. يكي از دلايل احتمالي اين تأخير (عدم پرداخت) اين است كه قوانين مذكور مي بايستي در سطوح فدرال اجرا گردند، اما در حال حاضر جوامع به اجراي آن مبادرت مي نمايند.

ميراث فرهنگي

جامعة فنلاندي زبان

سياست جامعة فنلاندي زبان بلژيك مبتني بر پيشگيري قبل از وقوع ميباشد. به عنوان مثال به متوليان بخش خصوصي فرهنگ جهت مرمت مؤسسات فرهنگي يارانه هايي اعطا ميگردد. لازم به ذكر است كه طبق حكم 3 مارس 1976 و حكم دولت فنلاندي زبان بلژيك مورخه 17 نوامبر 1993 و 29 سپتامبر 1994 مهارت مرمّت گران موردتوجه خاصي ميباشد.

مشاركت بخشهاي خصوصي و عمومي

از لحاظ مالي تقسيم قدرت ميان دولت فدرال و 3 جامعة زباني بلژيك را نمي توان به عنوان محركي جهت مشاركت بخشهاي خصوصي و عمومي كشور قلمداد نمود.

مسلماً وزارت دارايي دولت فدرال، قوانيني در خصوص جذابتر جلوه دادن فعاليتهاي حمايتي خود دارد. اگرچه قوانين مذكور در خصوص حمايت از فعاليتهاي اقتصادي روزمره اعمال نميگردد.

جامعه فنلاندي زبان

در تاريخ 16 ژوئيه 2000 دولت فنلاند تصميم به اجراي پروژة PPP (مشاركتهاي خصوصي و دولتي) در كلية زمينه هاي سياسي گرفت. لازم به ذكر است كه اين تصميم گيري تنها در خصوص پروژه هاي فرهنگي از سوددهي تجارتي برخوردار بوده است.

بودجه فرهنگي

كلية اركان و جوامع دولت بلژيك از بخش فرهنگ حمايت مي نمايند كه از آن جمله مي توان به دولت فدرال (نهادهاي چند فرهنگي)، جوامع، استانها، كميسيونهاي جامعه فنلاندي زبان و فرانسوي زبان منطقة بروكسل و شهرداريها اشاره نمود.

هزينه هاي فرهنگي دولت

جامعة فنلاندي زبان

سيستم بودجه بندي جوامع زباني در خصوص هزينه هاي فرهنگي جوامع، اطلاعات دقيقي را ارائه نميدهد. تحقيقات سال 1995 در برگيرندة اطلاعات ذيل ميباشد:

جامعة فنلاندي زبان: 44 درصد

استانها: 6 درصد

شهرداريها: 45 درصد

آمار هزينه هاي فرهنگي جوامع مختلف بلژيك

جدول 1 - هزينه هاي فرهنگي جامعه فنلاندي زبان بلژيك (طي سال 2000)

منبع: بودجه تنظيمي سال 2000 جامعه فنلاندي زبان بلژيك

جدول 2 - هزينه هاي فرهنگي جامعه فرانسوي زبان بلژيك (طي سال 2000)

منبع: بودجه تنظيم سال 200، جامعه فرانسوي زبان بلژيك

اگر يارانه هاي اختصاص يافته به RTBF (حدود 6/6 ميليون BEF ) را از بودجه كلي (13238 ميليون BEF ) كسر نماييم، درصد بودجه اختصاص يافته به بخشهاي مختلف جامعة فرانسوي زبان بصورت ذيل خواهد بود:

مأخذ: بودجه سال 2000، جامعه فرانسوي زبان

نهادهاي فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

تقسيم مسؤوليت در ميان ارگانهاي مختلف دولتي در جامعه فنلاندي زبان بلژيك با اقتباس از چندين حكم قانوني صورت ميگيرد. در حال حاضر اين امر توسط شوراهاي شهري صورت ميگيرد. اين بدين معناست كه شهرداريها بايد طرح فرهنگي را ارائه دهند كه بر اساس آن جامعه فنلاندي زبان بلژيك به تهية بودجه لازم بپردازد. (در سال 1998 سهم پرداختي شهرداريها به امور فرهنگي معادل 55 درصد بود.)

جامعه فنلاندي زبان بلژيك همچنين در صدد برقراري توافقات مديريتي است كه از آن تحت عنوان "پيمانها" ياد مي شود. طرح مذكور تقريباً در تعدادي از شهرها در زمينة ميراث فرهنگي به اجرا درآمده است.

بودجة اختصاص يافته به حوزة ادبيات در خصوص اجراي سياستهاي ادبي دولت در نظر گرفته شده و يارانه هايي نيز به دست اندركاران اين رشته تعلق ميگيرد. در زمينه هاي ديگر چنين بودجه ها و يارانه هايي وجود نداشته و حتي طرحهايي جهت اختصاص اين گونه يارانه ها نيز مطرح نگرديده است.

جامعه فرانسوي زبان

جامعه فرانسوي زبان بلژيك بودجه قابل ملاحظه اي به كميسيون جامع فرانسوي زبان (FCC) اختصاص داده كه در ازاء آن برخي از مسؤوليتهاي خود را به بروكسل تفويض نموده است. كميسيون جامعه فرانسوي زبان (FCC) سازمان دولتي وابسته به منطقة بروكسل ميباشد. دولت جامعة فرانسوي زبان بلژيك قراداد مديريتي را با سرويس خبري دولتي RTBF تنظيم نموده كه در آن مأموريتها و ميزان حمايتهاي سالانه وزارت فرهنگ جامعه فرانسوي زبان به ميزان 5/6 BEF × معادل 000/162460 ميليارد يورد تعيين گرديده است.

بخش سمعي و بصري جامعه فرانسوي زبان بلژيك نيز در خصوص الگوي مصرف بودجه هاي تخصيص يافته به فيلم و بخش سمعي - بصري به تصميم گيري ميپردازد.

گسترش مراكز مهم فرهنگي

جامعه فنلاندي زبان

برخي از نهادهاي مهم در زمينة هنرهاي نمايشي و موسيقي، از قوانين و لوايح موجود تبعيت نمي نمايند. از جملة نهادهاي مذكور مي توان به گروه رقص باله سلطنتي موسيقي اُپرا، اركستر فيلارمونيك سلطنتي، اركستر راديويي و گروه كُر فنلانديها اشاره نمود. البته لازم به ذكر است كه اخيراً جامعة فنلاندي زبان بلژيك با نهادهاي فوق توافقنامه هايي را منعقد نموده كه آنها را ملزم به رعايت قوانين و لوايح مصوّب ميگرداند.

جامعه فرانسوي زبان

جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك يارانه هاي فرهنگي را به نهادهاي ذيل كه در لوايح قانوني كشور نيز از آنها ياد شده است ارائه ميدهد:

• مركز فرهنگي (Le Botanique)
• مركز فرهنگي - اروپايي (Leshalles)
• كاخ (charleroi) متعلق به بخش هنرهاي زيبا
• تئاتر ملي جامعه فرانسوي زبان
• اپراي سلطنتي والينا
• اركستر فيلارمونيك
• گروه رقص (harleroi) جامعه فرانسوي زبان بلژيك
• آرشيوهاي ادبي و موزه ها
• موزه (Silverware)
• موزه گراندهرنو متعلق به بخش هنرهاي معاصر
• مركز آرشيو جامعة فرانسوي زبان بلژيك
• كتابخانة جامعه فرانسوي زبان بلژيك

مشاركتها و همكاريهاي فرهنگي

از سال 1987، افزايش محسوسي در زمينة حمايتهاي فرهنگي صورت گرفته است. از سالهاي 1990 تا 1993 مي توان به عنوان سالهاي اوجگيري اين گونه حمايتها ياد نمود. از سال 1993 بودجة قابل توجهي به كنسرتها و فستيوالهاي موسيقي كلاسيك و نمايشگاههاي هنري كشور اختصاص يافته است. لازم به ذكر است كه بخش خصوصي كشور حامي نوآوريها، كارهاي تجربي و امور غيرحرفه اي نميباشد.

جامعه فرانسوي زبان

جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك يارانه هاي فرهنگي را به مؤسسه پرومته اعطا مي نمايد. هدف از پرداخت چنين يارانه هايي برقراري ارتباط ميان زمينه هاي اقتصادي و فرهنگي كشور ميباشد. تخصيص يارانه به نهاد فوق را مي توان به عنوان واكنش دولت در جهت حمايتهاي مشاركتي و حمايتهاي مالي خصوصي محسوب نمود.

حمايت از خلاقيتهاي فرهنگي

حمايتهاي مستقيم و غيرمستقيم

جامعه فنلاندي زبان

علاوه بر تخصيص يارانه هايي به سازمانهاي هنري، روشهاي شناسايي خلاقيتهاي هنري كشور از اهميت ويژه اي برخوردار ميباشد. تحت شرايط ويژه اي به كميسيونهاي فرهنگي حوزة موسيقي و هنرهاي نمايشي جوايزي اعطا ميگردد. بودجه هاي خاصي نيز براي هنرمندان خلاق نظير نويسندگان، مترجمان، اديبان، هنرمندان آثار تجسمي، موسيقيدانان و بازيگران تئاتر و سينما تخصيص يافته است. جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك به منظور گردآوري آثار هنري در موزه هاي هنرهاي معاصر مناطق فنلاندي زبان و همچنين تكميل مجموعه هاي خود به اتبياع، آثار هنري هنرمندان مبادرت مي نمايد. جامعه فنلاندي زبان، سياست ابتياع آثار هنري را در رأس فعاليتهاي خويش قرار داده و به استانها و شهرهايي كه در فعاليت فوق مشاركت نماين جوايزي اعطاء مي نمايد.

جامعه فرانسوي زبان

جامعه فرانسوي زبان كشور بلژيك ميان ابداع و خلاقيت تمايز قايل گرديده است. تعريف جامعه فرانسوي زبان از ابداع، فرمهاي متفاوت هنري ميباشد كه واجد ويژگيهاي خاص بوده و توسط هنرمندان متخصص و حرفه اي شناسايي ميگردد. بعلاوه تعريف دولت از خلاقيت، فرمهاي متفاوت بيان احساس بويژه به شيوه هنري ميباشد. صورتهاي ديگر بيان احساس كه شامل واقعگرايي جمعي يا فردي است نيز در اين تعريف گنجانده شده است. بطور كلي خلاقيتها توسط هنرمندان حرفه اي راهبري ميشوند. فعاليتها و تمرينهاي هنرمندان آماتور نيز از جملة ديگر ابعاد خلاقيت محسوب ميگردد.

سياست فرهنگي جامعه فرانسوي زبان بلژيك بر ايجاد خلاقيت در رشته هاي هنرهاي نمايشي، هنرهاي تجسمي و ادبيات استوار ميباشد. اينگونه خلاقيتها بطور عمده از سوي مؤسسات آموزش عالي و مراكز جوانان مورد حمايت واقع ميگردد.

به هنرمنداني كه به صورت انفرادي در زمينه هاي هنرهاي تجسمي، ادبيات معاصر و موسيقي فعاليت دارند نيز، كمك هزينه هايي تعلق ميگيرد. وزارت فرهنگ جامعه فرانسوي زبان بلژيك به ارائه برنامه هاي آموزشي در خصوص آثار هنري كه در نمايشگاههاي هنري شهرها، موزه ها، مراكز هنري و در ساختمانهاي دولتي به نمايش گذاشته ميشوند، مبادرت نموده است.

سينما: به سناريوهاي كوتاه و بلند فيلم بودجه هاي بي واسطهاي تعلق ميگيرد. علاوه بر مورد مذكور، وزارت فرهنگ جامعه فرانسوي زبان بلژيك جهت تأسيس مؤسسات ويژه سينمايي بودجة ويژه اي اختصاص داده است.

تئاتر: در خصوص تئاتر توافقنامه هاي خاصي وجود دارد كه در آن توافقنامه ها به تخصيص بودجه و كمك هزينه هاي فرهنگي به بازيگران جوان تأكيد فراوان شده است.

موسيقي: علاوه بر تخصيص بودجه به مؤسسات و نهادهاي فعال در حوزة موسيقي، به افرادي كه به صورت انفرادي در اين زمينه فعاليت دارند نيز بودجه سالانهاي تعلق ميگيرد.

تشكيل كلاسهاي عملي هنري در زمينه هاي تئاتر، رقص، سينما و هنرهاي نمايشي در نهادهاي فرهنگي از اهميت و تأكيد ويژه اي برخوردار ميباشد.

آمار فعاليتهاي فرهنگي

جامعه فنلادي زبان

جدول 3- درصد افرادي كه در فعاليتهاي سالانه فرهنگي به طور مكرر فعاليت نموده اند به شرح جدول ذيل ميباشد:

(برآورد سال 1999)

عادات مطالعه: 1/71 درصد از جمعيت كشور، برخي اوقات مطالعه مي نمايند. به طور ميانگين هر بلژيكي سالانه 9/4 كتاب در رابطه با فعاليتهاي كاري خود و 6/11 كتاب به صورت تفريحي مطالعه مي نمايد. 71 درصد از جمعيت كشور به صورت متناوب و بيش از 10 درصد افراد از كتابخانه ها بطور مداوم استفاده مي نمايند. اين امر بدين معناست كه شهروندان بلژيكي بطور مكرر در طول ماه و يا هفته به كتابخانه مراجعه مي نمايند.

علاقمندان به سينما: پس از كاهش تعداد تماشاچيان سينما در ابتداي دهه 90 در حال حاضر اين رقم افزايش يافته و بليتهاي بيشتري در باجههاي سينما به فروش ميرسد. به طور كلي 16 جمعيت كشور بلژيك حداقل يكبار در ماه به سينما ميروند.

جامعه فنلاندي زبان

جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك به منظور ايجاد انگيزه مطالعه و فعاليتهايي در جهت كتاب كودكان و بطور كلي گسترش فرهنگ مطالعه، ابتكارات بيشماري را اتخاذ نموده است. سازماني تحت عنوان Stiching lezen به منظور هماهنگ سازي چنين ابتكاراتي تأسيس گرديد. در سال 2001 «طرح نشر كتابهاي فنلاندي زبان» بعنوان طرحي در جهت ايجاد انگيزه مطالعه ارائه گرديد.

به منظور مشاركت و فعاليت فرهنگي افراد محروم از امكانات فرهنگي و اجتماعي بودجه اي به اين امر تخصيص يافته است. طرح صدور مجوزهاي فرهنگي به جوانان، به مشاركت هر چه بيشتر جوانان در فعاليتهاي فرهنگي منجر گرديده است.

طرح مذكور انعكاس سيستم موفق ارايه شده از سوي كميسيون جامعه فنلاندي زبان بروكسل ميباشد كه در ابتدا براي گروهي از دانش آموزان مدارس فني كشور به اجرا در آمد. در آغاز سال 2001 مركز ارتباطي تحت عنوان (Vlaams Centrum vooorultuurcommunicatic) تأسيس گرديد. از جمله اهداف مركز مذكور مي توان به ترغيب مشاركتهاي فرهنگي، تقويت مطالعات فرهنگي، متمركز نمودن فعاليتهاي فرهنگي، اطلاع رساني فرهنگي و ترغيب افراد به انجام فعاليتهاي فرهنگي در خارج از كشور اشاره نمود. مركز مذكور با مراكز فرهنگي مناطق و بخشهاي مختلف كشور ارتباط تنگاتنگي برقرار نموده است. راه اندازي سايت فعال فرهنگي كه كليه فعاليتهاي فرهنگي جامعه فنلاندي زبان كشور بلژيك بصورت روزانه در آن ثبت ميگردد در زمرة مهمترين فعاليتهاي مركز فوق محسوب ميگردد.

جامعه فرانسوي زبان

تصويب لايحه توافق فرهنگي، موجب ظهور مشاركت هر چه بيشتر مراكز فرهنگي در طرحهاي فرهنگي كشور گرديده است. به منظور نيل به هدف فوق، شوراهاي مشورتي، كميسيونها و به طور كلي افراد متخصص در زمينه هاي فرهنگي به همكاري با يكديگر ميپردازند.

مديران مراكز فرهنگي نيز مي بايستي لايحه توافقات فرهنگي را به رسميت شناخته و بعنوان نمايندههاي سياسي وقت چه در سطح اجتماعي و چه در سطح منطقه اي به فعاليت بپردازند.

مراكز فرهنگي خاصي نظير سازمانهاي فرهنگي جوانان، مؤسسات آموزش عالي، مؤسسات تفريحي ـ فرهنگي و مراكز ابداع و خلاقيت نيز به مشاركت در انجام پروژه هاي فرهنگي مبادرت مي نمايند. مراكز مذكور فعاليتهاي فرهنگي و پروژه هاي مشاركتي را بطور داوطلبانه و آزاد اجرا مي نمايند. در اين ميان، ارجحيت با مراكز و پروژه هايي است كه مجريان آن در زمرة گروه اجتماعي خاصي باشند كه در شرايط دشوار اقتصادي يا اجتماعي بسر ميبرند. هدف از چنين عملكردهايي دستيابي به شناخت اجتماعي از فرهنگهاي اقليتهاي ساكن در كشور ميباشد.

موسسات فرهنگي/ هنرهاي غيرحرفه اي

جامعه فنلاندي زبان

فنلاندي زبانان كشور بلژيك از شبكه هاي اجتماعي گسترده و قدرتمندي در اكثر زمينه ها برخوردار ميباشند. طبق آمار بدست آمده در سال 1998، جامعه فنلاندي زبان بلژيك، تعداد 42 فدراسيون با 12422 موسسه محلي را تحت پوشش خود قرار داده است. نزديك به 250 هزار نفر در رشته هاي فرهنگي مراكز آموزش عالي به تحصيل ميپردازند. در زمينه هنرهاي آماتور نيز 759/3 كلوپ محلي و 21 موسسه ملي وجود دارد. مؤسسات مذكور جمعاً از 200 هزار نفر داوطلب و 10 هزار اثر فرهنگي برخوردار ميباشند. آمار ذيل مربوط به تقسيمات تعدادي از سازمانهاي هنري در سال 1998 ميباشد: مراكز موسيقي (439/1)، مراكز هنرهاي نمايشي (927)، مراكز هنرهاي تجسمي (434) و سالنهاي رقص (293).

با مقايسه آمار فوق با آمار سال 1992 در مييابيم كه گسترش مؤسسات هنرهاي نمايشي و هنرهاي تجسمي در كشور از رشد فزايندهاي برخوردار بوده است.

تقريباً 17 درصد از جمعيت كشور در سازمانهاي فرهنگي - اجتماعي فعاليت مي نمايند در حال حاضر لايحة جديدي در خصوص امور فرهنگي - اجتماعي در حال تنظيم ميباشد. به دليل لغو يارانه هاي فرهنگي اخيراً لايحه جديدي در خصوص هنرهاي غيرحرفه اي كشور به تصويب رسيده است. طرح مذكور به منظور تأسيس سازمانهاي حمايتي جهت تهيه بودجه پروژه هاي فرهنگي اتخاذ گرديده است. مركز هنرهاي غيرحرفه اي فنلاندي زبانان كشور بلژيك در زمرة چنين مراكز حمايتي قرار دارد.

جامعه فرانسوي زبان

تمايز قايل شدن ميان نقش موسسه هاي فرهنگي و نقش هنرهاي غيرحرفه اي بسيار مهم است چرا كه اين دو عملكرد فرهنگي منجر به عملكردهاي متفاوت و صورتهاي مختلف سازماني ميشوند. مؤسسات فرهنگي نقش كيفي و كمي مهمي در پويايي فرهنگ جوامع كشور بلژيك به عهده دارند. به طور كلي فعاليت در موسسه ها (به ويژه مؤسسات فرهنگي) در جامعه فرانسوي زبان بلژيك بسيار رايج است. از دهه 70 سياستهاي فرهنگي و حمايت از بخش فرهنگ و هنر كشور بلژيك در جهت سوق دادن فعاليتهاي حرفه اي به خلق و ترويج آثار فرهنگي و همچنين برقراري دموكراسي فرهنگي (امكان ادامه تحصيل و رسيدگي به امور جوانان) گام برداشته است.

حمايت از فعاليتهاي هنري غيرحرفه اي بر عهده سازمانهاي حمايت كننده يا فدراسيونهايي است كه به گردآوري آثار فرهنگي و هنري داخلي، چه در سطح ملّي و چه در سطح استاني مبادرت مي نمايند. فدراسيونهاي فوق اكثراً در حيطة رشته هاي مختلف موسيقي نظير موسيقي (Brasband) ، موسيقي نظامي، موسيقي كُر، رقص فولكلور، تئاتر و عكاسي به فعاليت ميپردازند. بخش فرهنگي وزارت فرهنگ جامعه فرانسوي زبان بلژيك از فعاليتهاي هنري و فرهنگي اشخاص غيرحرفه اي كه در آثارشان نمايي از خلاقيت به چشم مي خورد حمايت مي نمايد.

از سوي ديگر مؤسسات فرهنگي نقشهاي فعالتري نيز دارند. موسسه هاي مذكور نقش رهبراني را برعهده دارند كه به فعاليت در خصوص امور اجتماعي و فرهنگي جاري كشور، احقاق حق و حقوق اقليتها، گنجاندن مسايل فرهنگي در مناظرات سياسي و دولتي، حمايت فرهنگي و نشر و اشاعه صنايع هنري، اجراي برنامه هاي آموزشي و برگزاري كلاسهاي عملي هنري ميپردازند.