كشور بلغارستان در بالكان شرقي در جنوب شرقي اروپا واقع گرديده است. جمعيت
اين كشور در اواسط سال 1996، بر 61/8 ميليون نفر بالغ گرديد. جمعيت مذكور در
مساحتي حدود 993/110 كيلومتر مربع ساكن ميباشند. تراكم جمعيت در هر كيلومتر
مربع 201 نفر ميباشد. زبان و خط رسمي كشور بلغاري ميباشد امّا با اين وجود
گروهي از اسلوانياييهاي مقيم كشور به خط سيريل (cyrillic) تحرير مي نمايند. از
جملة زبانهاي اقليت كشور مي توان به زبانهاي تركي و ماسدونيا (مقدوني) اشاره
نمود. غالب جمعيت كشور را مسيحيان ارتودكس تشكيل ميدهند امّا مسلمانان نيز از
شمار قابل توجهي در كشور برخوردار ميباشند. علاوه بر گروه هاي فوق 25 گروه
مذهبي ديگر در كشور به رسميت شناخته شده است كه در كمال آرامش در كنار يكديگر
به فعاليت و حيات خود ادامه ميدهند.
كشور بلغارستان با تحّمل تغييرات و دگرگونيهاي عظيمي در ساختار خود در سال
1989 از كشورهاي بلوك شرق تفكيك گرديد. اعمال تغييرات سياسي و گذار از رژيم
سابق كمونيستي در سال 1989 آغاز گرديد. برگزاري انتخابات پارلماني در كشور
موجب گرديد تا اين دگرگوني به دموكراسي كشور منجر گردد. كشور بلغارستان بخش
اعظم مشكلات گذار به سمت جامعة بعد از حكومت ديكتاتوري را پشت سر نهاده است.
فرهنگ بلغارستان، مطابق و در راستاي سيستم اقتصادي و سياسي آزاد، در مرحلة
گذار به دموكراسي قرار دارد. اعمال قوانين راديكال (افراطي) در بخش فرهنگ جاي
خود را به برطرف نمودن مشكلات فرهنگي داده است.
مشكل اصلي فرهنگ و سياست فرهنگي كشور، حفاظت از فرهنگ اصيل بلغاري در
شرايط بحراني ميباشد. از جملة مهمترين اهداف سياست فرهنگي اخير كشور، الحاق
فرهنگ بلغاري به فرايندهاي فرهنگي اروپا و حفظ هويت ملي ميباشد.
اگرچه مديريت فرهنگي، در بيشتر حوزهها، از عقايد ديكتاتوري و ايدولوژيكي
دورة گذشته رهايي يافته امّا تاكنون فضاي كاملاً آزاد در اين خصوص فراهم
نگرديده و ضعف مديريتي در كشور به چشم مي خورد.
در سال 1993، وزارت فرهنگ و آموزش و علوم بلغارستان با يكديگر ادغام
گرديد. با اين وجود، بيشترين اقتدار و نفوذ در سياست فرهنگي كشور از سوي
وزارت فرهنگ اعمال ميگردد. لازم به ذكر است كه وزارت مذكور بزودي از وزارت
آموزش و علوم تفكيك خواهد شد. از جمله مؤسسات فرهنگي نسبتاً مستقل در ساختار
وزارت فرهنگ مي توان به مركز ملي كتاب، موزة ملي، مركز آموزش همگاني، مركز
علمي ميراث فرهنگي، مركز تئاتر ملي، مركز موسيقي ملّي و دپارتمان اقليتهاي
فرهنگي اشاره نمود. كلية موسسات مذكور، بودجة اختصاصي خود را از بودجة وزارت
فرهنگ تأمين مي نمايند.
بخشهاي ارائه دهندة خدمات مشاوره به منظور همفكري در تصميم گيري در قبال
مهمترين مسائل فرهنگي كشور نظير ميراث فرهنگي، تئاتر، انتشار كتاب، موسيقي و
كلية مسائلي كه به نوعي واگذاري مؤسسات فرهنگي به بخش خصوصي را در بر ميگيرد،
تأسيس گرديده است.
سياست فرهنگي منطقه اي كشور توسط نهادهاي فرهنگي دولتي خود مختار طراحي
ميگردد. دپارتمان امور فرهنگي نيز مسؤوليت رسيدگي بر امور اداري و مالي بخش
فرهنگ را بر عهده دارد. حيات فرهنگي شهري در زمرة مسؤوليت شهرداريهاي كشور
قرار دارد. بنابر وسعت شهرهاي كشور، شهرداريها ممكن است كه تنها به ادارة
امور فرهنگي و يا ادارة امور فرهنگي، آموزشي، علوم و مذهب مبادرت نمايند. در
حال حاضر كلية ادارات و مؤسسات كشور، در فرآيند تمركززدايي فرهنگي و شكل گيري
فرهنگ ملي به فعاليت ميپردازند.
هزينه هاي دولتي، منبع عمده و اصلي بودجة فرهنگي كشور محسوب ميگردند. به
عنوان مثال در سال 1995، 37/1 درصد از كل بودجه كشور به بخش فرهنگ اختصاص
يافت. سياست تمركززدايي در بودجة فرهنگ پس از سال 1989 اعمال گرديد.
آمار و هزينه هاي فرهنگي كشور بين سالهاي 1988 تا 1995 در جدول ذيل درج
گرديده است:
فرهنگ
1988
1990
1992
1995
کل هزينه هاي فرهنگي
تأمين شده از محل بودجة اختصاص يافته به بخش فرهنگ
491
497
1655
5164
درصد كل محصولات فرهنگي داخلي
28/1
09/1
85/0
58/0
درصد كل بودجة اختصاص يافته به بخش فرهنگ
15/2
84/1
79/1
37/1
منبع: گزارش وزارت بودجه و دارايي (بر مبناي ميليون leva )
بودجة شهرداريهاي كشور از محل بودجة دولتي تأمين ميگردد. اما با اين وجود،
شهرداريها از منابع مالي خاص خود نيز برخوردار ميباشند.
ميزان مشاركتهاي دولتي (وزارت فرهنگ، شهرداريها و موسسات دولتي) و
خانوارهاي بلغاري در تأمين بودجه مؤسسات فرهنگي كشور طي سال 1993 به شرح ذيل
ميباشد:
مجموع درآمدهاي دولت
وزارت فرهنگ
شهرداريها
خانوارهاي بلغاري
موارد ديگر
تئاتر
324915
146391
117473
24330
36721
اپرا
106902
85286
ــ
4727
16889
موزه ها
197321
25828
132
4513
34261
كتابخانه ها
355845
24410
301195
6504
23736
گالريهاي هنري
30018
10885
5799
217
2232
منبع: وزارت دارايي (بر مبناي ميليون Leva )
از ميان جوايز متعدد دولتي كه از سوي وزارت فرهنگ بلغارستان به شخصيتهاي
برجستة هنري و فرهنگي كشور تعلق گرفته، مي توان به 2 جايزة st.kirll و
st.methodins اشاره نمود.
قوانين فرهنگي
اولين تغيير اعمال شده در قانون اساسي بلغارستان - نسخ قدرت انحصاري و
مطلقة حزب كمونيست در سال 1990 بود. طبق قوانين جديد، فروش يا اجارة كاستهاي
تصويري و صوتي بدون اجازة كتبي مؤلف و صاحب اثر، غيرقانوني ميباشد. قانون
مذكور، با هدف منع بهره برداري و تكثير غيرمجاز از آثار فرهنگي هنرمندان كشور
به تصويب رسيد. تصويب قانون مذكور به انعقاد اساسنامه هاي حقوقي ويژه صنعت چاپ
و نشر براي 300 توليد كنندة خصوصي ضبط صدا و 50 عامل فروش ويدئويي كشور منجر
گرديد. دپارتمان حمايت از حقوق مؤلفين كشور در سال 1994 به عنوان بخشي از
وزارت فرهنگ كشور تأسيس گرديد. مؤسسات فرهنگي دولتي بلغارستان طي 5 سال گذشته
متحمل فشارهاي قانوني قابل توجهي گرديده اند. مؤسسات مذكور به انعقاد توافقات
بين المللي فرهنگي و اجراي معاهدات (باتوجه به قوانين جديد مصوب) متعهد
گرديده اند. لايحة شماره 19 مصوب سال 1991 ويژة شوراي وزارت فرهنگ، اين امتياز
به مؤلفان ميدهد كه حقوق خود را بدون توسل به نمايندة قضايي دولتي و به طور
مستقيم دريافت دارند. قانون جديدي ويژة موزه ها و ميراث فرهنگي كشور در سال
1995 مورد پذيرش و تصويب قرار گرفت. قوانين جديد كشور به تدريج با قوانين و
مقررات اروپاي غربي مطابقت و هم خواني پيدا كرده و در واقع بخشي از فرآيند
اصلاح اقتصادي و فرهنگي دوره گذار به اصول دموكراسي محسوب ميگردد.
در حال حاضر، 226 موزه و گالري در كشور بلغارستان وجود دارند كه از اين
تعداد 31 موزه در صوفيا (sofia) واقع گرديده است. تعداد موزه هاي كشور با توجه
به ظرفيت آنها و همچنين تعداد بازديدكنندگان در جداول ذيل ارائه گرديده است:
تعداد موزه ها و گالريهاي كشور بلغارستان
تعدادونوع موزه هاي كشور
1985
1991
1992
1993
1994
1995
مجموع
206
212
223
221
222
226
موزهها
ــ
174
179
176
172
176
موزه هاي
تاريخي
41
47
49
49
50
53
يادبود
55
53
47
47
47
47
تخصصي
72
74
83
80
75
83
گالريها
-
38
44
45
50
43
منبع: موسسة آمار ملي
تعداد نمايشگاهها و بازديدكنندگان موزه ها و گالريهاي كشور بلغارستان (بر
مبناي 1000)
1985
1991
1992
1993
1994
1995
تعداد نمايشگاهها
مجموع
4974
4924
5342
5389
موزه ها
4838
48101
5217
گالريها
135
123
125
تعداد بازديدگنندگان
مجموع
15712
3219
3156
3435
3775
4314
موزه ها
2535
2483
2680
2994
3156
گالريها
684
673
754
780
1157
منبع: NCMGFA و NSI
در خلال سال 1991، تعداد 100 گالري جديد در پايتخت كشور، (صوفيا) (sofia)
گشايش يافت. فعاليتهاي هنري رژيم سابق به حفاظت از اعتبار و هويت هنري و
فرهنگي جامعه بلغارستان به تشكيل كميسيونهاي فرهنگي و حراج آثار هنري توسط
دولت مختص گرديده بود. وزارت آموزش، علوم و فرهنگ (رژيم سابق) و اتحادية
هنرمندان بلغاري به سازماندهي نمايشگاههاي فرهنگي و هنري كشور مبادرت
مي نمودند. تا سال 1991 هيچ گونه مكانيزم خاصي جهت تنظيم عرضه و تقاضاهاي
فرهنگي در كشور وجود نداشت. تا اينكه با راه اندازي بازار آثار هنري در سال
1991 اين مكانيسم نيز شكل گرفت. گسترش گالريهاي هنري نيز به عنوان فعاليتي
مثبت در جهت توسعه فرهنگي كشور مدنظر قرار گرفت. گالريهاي خصوصي به مراكز
فرهنگي عمومي و مراكز ارائه آثار هنرمندان كشور مبدل گرديد.
آموزش فرهنگي
آموزش هنري
سيستم منسجم آموزش هنري در كشور بلغارستان برقرار ميباشد كه از آن جمله
مي توان به: 4 موسسة آموزشي تكميلي (فرهنگستان موسيقي، فرهنگستان ملي هنرهاي
زيبا، فرهنگستان ملي تئاتر و فيلم و فرهنگستان رقص)، 19 هنرستان (7 مدرسة
موسيقي، 2 مدرسه فولكلور، 1 مدرسة رقص، 2 مدرسة هنرهاي زيبا، 5 مدرسه هنرهاي
كاربردي، 1 مدرسه طراحي صنعتي و 1 مدرسه طراحي صحنه) اشاره نمود.
طبق آمار بدست آمده در سال 1992، تعداد 438 نويسنده، 746 بازيگر سينما،
2400 نوازندة حرفه اي، 500 رقصنده (باله و رقص سنتي)، 2500 هنرپيشه تئاتر و
مدير صحنه، 4200 معمار و 336 مترجم در كشور به فعاليت ميپردازند. تعدادي از
هنرمندان بطور تمام وقت بكار گماشته شده اند، اما اكثريت آنان به انجام
فعاليتهاي آزاد هنري تمايل دارند.
كشور بلغارستان از تعداد 10 اركستر سمفوني، 8 انجمن حمايت از موسيقي، 39
تئاتر درام، 19 تئاتر خيمه شببازي، 1 تئاتر پانتوميم، 8 سالن اُپراي بزرگ، 1
سالن اُپراي كوچك، 3 سيرك و 73 گالري هنري برخوردار ميباشد.
كلية مراكز مذكور از بودجه و امكانات فرهنگي ناچيز برخوردار بوده و حتي با
تصويب قانون اعاده و استرداد آثار فرهنگي و هنري در وضعيت موسسات فوق تغيير
چنداني صورت نپذيرفته است.
هنرهاي نمايشي
نمايش تئاتر
تا سال 1989 در كشور بلغارستان حتي 1 موسسة تئاتر خصوصي وجود نداشت. و اين
در حالي است كه تا پايان سال 1992، تعداد 7 تئاتر خصوصي با ظرفيت 544 نفر، به
اجراي 500 نمايش در سال با 592/53 نفر بازديد كننده مبادرت نمودند. در سال
1995 تعداد تئاترهاي خصوصي كشور به 10 تئاتر افزايش يافت. تئاترهاي خصوصي
كشور بطور قابل ملاحظه اي با تئاترهاي دولتي متفاوت ميباشند چرا كه اغلب،
تئاترهاي فوق از اعضاي ثابت برخوردار نبوده و به صورت سيار و در صحنه هاي
مختلف به اجراي در ميآيند.
افزايش قابل توجه اجراهاي ساليانه تئاترهاي دراماتيك در كشور، پس از افت
شديد در سال 1991 نشان دهندة تمايل و گرايش تدريجي عامة مردم به اين گونه
تئاترها ميباشد.
تعداد نمايشهاي تئاتر اجرا شده در سال 1994 در مقايسه با سال 1991، 16
درصد افزايش داشته است.
تعداد و ظرفيت تئاترهاي (درام و خيمه شببازي) در كشور بلغارستان
1985
1991
1992
1993
1994
تعداد تئاترها
مجموع
56
69
68
72
77
در صوفيا
25
24
25
25
انواع تئاترها
تئاترهاي دراماتيك
37
48
47
51
55
تئاترهاي خيمه شب باز
19
21
21
21
21
ظرفيت
تئاترهاي دراماتيك
18328
19051
19634
19634
20300
تئاترهاي خيمه شببازي
3698
3836
3948
3948
3538
تعداد نمايشهاي به اجرا درآمده
تئاترهاي دراماتيك
10423
6382
6140
6959
7398
تئاترهاي خيمه شببازي
6585
5532
5947
5609
5777
تعداد بليطهاي فروخته شده (بر مبناي هزار)
تئاترهاي دراماتيك
3816
1394
1336
1378
1534
تئاترهاي خيمه شب بازي
1314
891
887
745
740
منبع: موسسة ملي آمار
توليدات ادبي و ادبيات
كتابخانهها
تدوين چهار چوب قانوني جديد براي كتابخانه هاي كشور به سبب تكامل و تحول
جامعة دموكراتيك و رشد روزافزون اطلاعات ضروري ميباشد. در مجموعة تغييرات
اجتماعي كشور، كتابخانه ها مسؤوليت حفاظت از اطلاعات و اسناد مراكز فرهنگي
كشور را برعهده دارند. قانون اساسي كشور به تصويب قوانيني در جهت فراهم آمدن
آزادي عمل و استقلال اقتصادي كتابخانه هاي كشور ميپردازد. همچنين تلاشهاي
بلافصلي در خصوص تخصيص بودجه به كتابخانه هاي ملي و تأمين مالي كتابخانه هاي
كشور صورت گرفته است.
ارتقاء سطح كيفي و كمي مديريت و تجهيزات كتابخانه هاي كشور، شرطي اساسي و
اصلي در جذب مخاطبين بيشتر و برقراري تبادلات اطلاعاتي جهاني محسوب ميگردد.
وزارت فرهنگ بلغارستان جهت معرفي و شناساندن كتابخانه هاي كشور تاكنون به ثبت
تعداد 4000 كتابخانه مبادرت نموده است. لازم به ذكر است كه طرح مذكور از سوي
كتابخانة ملي كشور حمايت و پشتيباني ميگردد.
جزئيات آماري كتابخانه هاي كشور بلغارستان
1985
1991
1992
1993
1994
تعداد كتابخانه ها
مجموع
9800
8854
8587
8367
8166
كتابخانه هاي پايتخت
636
597
579
كتابخانه هاي شهرهاي مختلف
4500
3890
3697
3516
3403
كتابخانه هاي روستاهاي كشو
5300
4964
4890
4851
4763
خوانندگان
مجموع
3426
2437
2297
2178
2140
پايتخت
343
315
324
شهر
2431
1733
1633
1536
1526
روستا
995
704
664
642
614
تعداد كتابها
مجموع
113963
118567
118112
100558
100370
پايتخت
43919
27112
27658
شهر
89799
93465
92951
75556
75552
روستا
24164
25102
25161
25002
24818
قرضگيري كتاب
مجموع
481/54
259/40
37174
37027
38235
پايتخت
7336
6786
6904
شهر
41942
31153
28199
28030
29159
روستا
12539
9106
8975
8997
9076
كادر كتابخانه هاي كشور
6844
6723
6646
6567
منبع: NST (مؤسسه ملي آمار)
آمار ارائه شده، در فوق كاهش چشمگير تعداد كتابخانهاي كشور از تعداد 9800
كتابخانه در سال 1985 به تعداد 8166 كتابخانه در سال 1994 را نشان ميدهد.
كتابخانه هاي نيمه مجهز با تجهيزات قديمي و ناچيز و كادر آموزش نديده
دلائلي كافي در توضيح كاهش تعداد كتابخانه هاي كشور از سال 1985 تا 1994
نميباشند. طبق آمار بدست آمده، 41 درصد از كتابخانه هاي كشور از 4000 عنوان
كتاب و 32 درصد ديگر از 4000 تا 10000 عنوان كتاب برخوردار ميباشند. 26 درصد
از كتابخانه هاي كشور نيز درصدد ارتقاء سطح كيفي و كمي خدمات خود ميباشند.
افزايش ساعات كاري كتابخانه هاي علمي و تخصصي بهره گيري از كتابداران حرفه اي و
باتجربه و مجهز نمودن كتابخانه هاي كشور از جملة مهمترين اقدامات در جهت
ارتقاء سطح كيفي و كمي كتابخانه ها محسوب ميگردد.
پس از سال 1989 صنعت نشر كشور متحمل تغييرات عمده اي گرديد. ناشران كشور از
تسلط حكومت ديكتاتوري رهايي يافته و روز به روز بر تعداد آنها افزوده گرديد.
در حدود 13 مراكز انتشاراتي خصوصي كشور در شهر صوفيا واقع گرديده اند. مراكز
نشر دولتي، واحدهاي تجاري مستقلي ميباشند كه از كمكهاي مالي دولت برخوردار
نبوده و از تواناييها و پتانسيلهاي خود جهت تأمين هزينه بهره برداري مي نمايند.
بواسطة تلاشهاي پيگير ناشران خصوصي كشور تغييرات مثبتي در صنعت نشر و چاپ
منطقه اي كشور به عمل آمده است.
طي سالهاي اخير چاپ آثار ترجمه از زبانهاي مختلف به بنگالي و از زبان
بنگالي به زبانهاي مختلف از افزايش چشمگيري برخوردار بوده است. تمايل و گرايش
به چاپ داستانهاي تخيلي، تجارت نشر كتب كشور را تحت نفوذ خود درآورده است و
اين خود از تقاضاي فراوان مطالعه كنندگان به مطالعة داستانهاي تخيلي نشأت
ميگيرد. طي سالهاي اخير رشد و ارتقاء كيفي و كمي در چاپ كتابهاي كودكان و
نوجوانان به چشم مي خورد.
صنعت ضبط صدا (موسيقي) و راديو و تلويزيون
كميسيون پارلماني راديو و تلويزيون با هدف طرح قانون و تعيين سياست كشور
در زمينة رسانه هاي گروهي در سال 1990 تشكيل گرديد. لازم به ذكر است كه سياست
مذكور تا سال 1991 به دليل اختلافات سياسي در خصوص حدود آزادي اعطا شده به
راديو و تلويزيون كشور، به مورد اجرا گذاشته نشد. از آنجائي كه رسانه هاي كشور
ابزاري جهت ابراز بحثهاي داغ سياسي ميباشند. بنابراين از اعتبار و طرفداري
اكثريت قاطبة مردم برخوردار نميباشند.
تمايل فزايندهاي در ميان گروه هاي حرفه اي در خصوص خصوصي سازي بخش راديو -
تلويزيون كشور وجود دارد. لايحة حق بهره برداري از فركانسهاي راديويي و
شبكه هاي پستي و تجهيزات تلفني راه دور در سال 1995 توسط پارلمان بلغارستان به
تصويب رسيد. اگرچه برخي از ايستگاههاي راديوي محلي توسط شهرداريها راه اندازي
گرديده است. امّا راديو و تلويزيونهاي دولتي كشور از استقلال تام برخوردار
ميباشند. سال 1991 سال اعمال فشار شديد در جهت تصويب قانون راديوي خصوصي كشور
محسوب ميگردد. در سال 1992 به تعداد 25 ايستگاه راديويي كشور مجوز كار ارائه
گرديد. لازم به ذكر است كه تعداد 6 ايستگاه از 25 ايستگاه مذكور در شهر صوفيا
واقع شده اند. برنامه هاي ايستگاههاي راديويي غرب نظير BBC ، صداي آمريكا،
راديوي آزاد اروپا و راديوي ملي فرانسه از طريق امواج متوسط در كشور پخش
ميگردند. تلويزيون دولتي بلغارستان (كه در سال 1959 تأسيس يافته) با 3 كانال
BTVI) ، (BTV2 و كانال بخش برنامه هاي روسي) از حق انحصاري مشروع برخوردار
ميباشد.
راديو و تلويزيون بلغارستان در طول هفته به پخش 35 تا 80 ساعت برنامه
مبادرت مي نمايد. كانال اول مربوط به پخش برنامه هاي ملّي و كانال دوم به پخش
برنامه هاي فرهنگي و آموزشي مبادرت مي نمايد. 61 درصد از برنامه هاي راديو و
تلويزيوني را توليدات داخلي و 31 درصد آن را برنامه هاي وارداتي تشكيل ميدهند.
سيستم تلويزيوني كشور به طور فزايندهايي طي 2 سال اخير ارتقاء يافته است. در
حال حاضر در شهر صوفيا (با جمعيتي بالغ بر 000/350/1 نفر) برنامه هاي 2 كانال
تلويزيوني channel one و Effirtwo ، كانالهاي بلغاري Novatelevisia ، Sedem
Dni ، كانال روسي ostankino TV ، كانال فرانسوي TV5 و شبكة CNN از راديو و
تلويزيون ملي پخش ميگردد.
2 كانال مهم دولتي Channel one و Effirtwo مهمترين كانالهاي تلويزيوني
كشور محسوب ميگردند.
ميزان پخش برنامه هاي تلويزيوني محلي و وارداتي از كانالهاي تلويزيون ملي)
تلويزيونهاي ملّي
Channel 1
Effiv2
برنامه هاي تلويزيوني به زبان محلي بلغاري
736
509
برنامه هاي وارداتي
264
491
مجموع
1000
1000
منبع: سازمان آمار ملي (بر مبناي ساعت و يك سال)
توسعة اخير صنعت راديو و تلويزيون در جهت تفكيك و طبقه بندي بينندگان و
شنوندگان از طريق روندي منحصربفرد صورت پذيرفته است. از زماني كه دولت به
نظارت بر 2 كانال تلويزيوني ملّي مبادرت نموده، از تعداد بينندگان تلويزيوني
كاسته شده و كانالهاي خصوصي نيز تنها بر مخاطبين محلي تمركز داشته و با وجود
محدوديتهاي تكنولوژي در پخش برنامه، از رشد و ارتقاء چنداني برخودار
نبوده اند. تلويزيونهاي خارجي و كانالهاي تلويزيوني ماهواره اي، ماهيت تلويزيون
ملي را تغيير داده و به تلويزيون ملي تنوعي خاص بخشيدهاند، اما لازم به ذكر
است كه بينندگان اين كانالها را اقشار مرفه جامعه تشكيل ميدهند.
ميزان بهره برداري روزانه از كانالهاي تلويزيون طي سالهاي (1995-1994)
ملي 1994
sofia 1995
kanal 1
9/78
6/81
Effir 2
6/43
49
Nova TV
5/1
3/27
كانالهاي كابلي (cable)
1/1
1/5
موارد ديگر
1/16
9/16
منبع: كتاب سال آمار (ويژة سينما - تلويزيون - ويدئو و رسانه هاي جديد
اروپا)
پس از سال 1989 سازمان راديو و تلويزيون ملي از انحصار دولتي خارج گرديد.
وجود جوّ آزاد تجاري و خلاهاي قانوني موجب اشاعة برنامه هاي غيرمجاز در صنعت
راديو و تلويزيون كشور گرديد.
حقوق مؤلفين مصوب 1993، قانون جديدي است كه تبصرههاي قانوني صنعت نشر و
چاپ كشور را مشخص نموده و نياز به اتخاذ معيارهاي قانوني اروپايي را مورد
تأكيد قرار ميدهد. در سال 1995، مجلس ملي، لايحة بين المللي حفاظت از حقوق
هنرمندان هنرهاي نمايشي و دستاندركاران ضبط صدا و لايحة دفاع از حقوق
دستاندركاران توليد كنندگان ضبط صدا در صورت تكثير غيرقانوني توليداتشان را
به تصويب رساند.
صنعت فيلم و سينما
طبق برآوردي كه در سال 1994 به عمل آمد، فيلمهاي ويدئويي به ميزان 6/27
درصد در ميان خانوارهاي بلغاري نفوذ داشته است. بهره برداري غيرمجاز از
توليدات فيلم و سينما رواج يافته و در حال حاضر گامهايي جهت مقابله با اين
معضل برداشته شده است. قيمت توليدات و محصولات فرهنگي كشور بين 4 تا 10 برابر
افزايش يافته است. كشور بلغارستان از فنآوري بالاي صنعت فيلم و توليدات
تلويزيوني و ابزار آلات موسيقي برخوردار نبوده و سياستي را نيز در اين خصوص
اتخاذ ننموده است. همچنين مواد اوليه نظير كاستها، كاغذ و رنگ و.... با كمبود
روبرو ميباشد. توليدات كتاب 10 برابر و توليدات فيلم 4 برابر كاهش يافته است.
صنعت فيلم بلغارستان با مشكلات جديدي روبروست و اين مشكلات به فقدان منابع
باز ميگردد.
كمكهاي مالي دولت كاهش يافته و وضعيت بازار جهت حمايت از فعاليتهاي فرهنگي
مناسب و در خور نميباشد. حمايتها و پشتيبانيهايي از سوي مؤسسات جديدي نظير
مركز فيلم ملي در قبال صنعت فيلم صورت گرفته است. لازم به ذكر است كه در
سالهاي اخير سازمان خصوصي كه ايدة خصوصي سازي صنايع فيلم و سينماي كشور را در
سر ميپروراند، با عنوان سينماي خصوصي ملّي تأسيس يافته است.
تعداد شركتهاي توليد فيلم
سال
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
تعداد
5
5
5
5
5
6
16
31
29
منبع: مطالعات سمعي و بصري اروپا
تعداد توليد كنندگان محصولات سينمايي كشور بر 160 توليد كننده بالغ
ميگردد. سياست حمايت از خلاقيتهاي فردي حتي در اقصي نقاط كشور به تمركززدايي
از صنعت فيلم و سينماي كشور منجر گرديده است. اما با اين حال وجود بحرانهاي
اقتصادي و افت سطح استاندارد زندگي از يك سو و افزايش شبكه هاي كابلي خصوصي و
نوارهاي ويدئويي از سوي ديگر افت شديدي در توليدات سينمايي كشور را به همراه
داشته است.
بين سالهاي 1986 و 1991 تعداد تماشاگران سينماهاي كشور تا 4 برابر و در
سال 1993 تقريباً تا ميزان 9 برابر كاهش پيدا كرد.
تعداد تماشاچيان سينماهاي كشور بين سالهاي 1986 - 1994 (بر مبناي ميليون)
فعاليتهاي فرهنگي در كلية زمينه هاي فرهنگي به علت وضعيت نابسامان اقتصادي
كشور و كاهش منابع مالي (بودجه دولتي) كاهش چشمگيري يافته است. از جملة چنين
كاهش فعاليتهايي مي توان به افت 20 درصدي موسيقي اپرا و فيلارمونيك و افت 40
درصدي ساير اجراهاي موسيقي اشاره نمود. لازم به ذكر است كه با كاهش چشمگير
فعاليتهاي فرهنگي تعداد بينندگان محصولات صنايع فرهنگي و خوانندگان كتاب نيز
كاهش يافته است.
لازم به ذكر است كه زير ساختهاي فرهنگي كشور نظير تجهيزات فني فرهنگي و
مديريت امور فرهنگي نيز از وضعيت نابساماني برخوردار ميباشد.
موزه ها، گالريها و كتابخانه هاي كشور از فضاي مناسب جهت ارائه توليدات
فرهنگي خود برخوردار نميباشند.
كمبود متوالي بودجه فرهنگي كشور به كاهش قابليتهاي مؤسسات فرهنگي و
زيرساختهاي فرهنگي موجود منجر گرديده است.
عدم وجود فرصتهاي شغلي در بخش فرهنگي كشور نيز به نوبة خود فرار مغزها از
كشور را به دنبال داشته است.
مسؤوليت برقراري روابط بين المللي فرهنگي در كشور بلغارستان برعهده وزارت
فرهنگ و وزارت امور خارجه ميباشد.
لازم به ذكر است كه وزارت فرهنگ به عنوان ناظر در انعقاد چنين قراردادها و
اجراي برنامه هاي فرهنگي با سازمانها و مؤسسات بين المللي فرهنگي عمل مي نمايد.
مراكز رايزني فرهنگي (سفارتخانه هاي) كشور بلغارستان تحت اختيار و نظارت
وزارت امور خارجه و مراكز اطلاع رساني و فرهنگي تحت نظارت وزارت فرهنگ به
فعاليت ميپردازند.
كشور بلغارستان عضوي از سازمان علمي، تربيتي و فرهنگي سازمان ملل و شوراي
اروپا ميباشد.
اين كشور همچنين به انعقاد قراردادهاي دوگانه فرهنگي و انعقاد كنوانسيون
اروپايي در جهت حمايت از ميراث فرهنگي كشور مبادرت مي نمايد.
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي باشد. شرايط استفاده