كشور چين كشوري با تمدن باستاني، تاريخچه اي كهن و آداب و سنن فرهنگي متنوع
ميباشد. تا قبل از به حكومت رسيدن جمهوري خلق چين در سال 1949 تنها تعداد
محدودي از امكانات فرهنگي در شهرهاي متوسط و بزرگ اين كشور داير بود. اكثريت
جمعيت اين كشور كه به طور عمده كشاورز بودند با حيات فرهنگي در انزوا قرار
گرفته و كاملاً يكنواخت گذران زندگي مي نمودند.
در همين اثناء هنرهاي ملّي باستاني چين در ورطة نابودي قرار داشته و درآمد
و زندگي نويسندگان و هنرمندان كشور از سطح استاندارد بسيار پاييني برخوردار
بود.
اما پس از به قدرت رسيدن حكومت جمهوري در كشور چين رشد و توسعة فرهنگي
كشور وارد مرحلة جديدي از حيات گرديد. رشد و غناي فرهنگي در چين جديد به
واسطة بهبود و رشد اقتصادي ملي كشور بود. دولت چين اهميت زيادي به رشد و
توسعة هر چه بيشتر فعاليتهاي فرهنگي و اجراي تعهدات فرهنگي قائل گرديده و در
اين راستا به دستاوردهاي بزرگ و مهمي در زمينه هاي مختلف فرهنگي دست يافت.
سياست فرهنگي - ملي اين كشور هر چه بيشتر، باگذشت زمان، مشخصتر و كاملتر
ميگردد. از زمان اجراي سياست اصلاحات و ساماندهي و تغيير شكل سياست فرهنگي،
كشور چين به تلاشهاي بيوقفهاي درزمينة وضع قانون براي بخش فرهنگي كشور و
اعمال يكسري از لوايح قانوني فرهنگي در جهت حفظ، نگهداري و ارتقاء هر چه
بيشتر ميراث فرهنگي كشور اقدام نموده است.
اين كشور هم اكنون در مرحلة گذر به يك جامعة سوسياليسم (جامعهگراي) قرار
دارد. از جمله مشكلات كشور چين در زمينه هاي فرهنگي مي توان به عدم برقراري
تناسب و توازن مناسب ميان نيازهاي فرهنگي جامعه و توليدات اجتماعي عقب مانده
كشور اشاره نمود. در حال حاضر كشور چين در صدد ايجاد جامعهاي سوسياليسم
(جامعه گراي) با خصوصيات و ويژگيهاي چيني ميباشد.
دولت چين بر اين باور است كه تنها زماني كه توسعة اقتصادي، سياسي و
پيشرفتهاي فرهنگي كشور كاملاً متناسب گشته و پيشرفت دو جانبهاي ميان ابزارها
و نگرشهاي فرهنگي كشور رخ دهد، مي توان شاهد حكومتي سوسياليسم با مشخصات و
ويژگيهاي چيني در كشور بود.
از جملة سازمانهاي مسؤول در جهت اجراي تعهدات فرهنگي كشور مي توان به
ارگانهاي ذيل كه همگي تحت نظارت شوراي دولتي فعاليت دارند اشاره نمود:
وزارت فرهنگ
سازمان راديو - تلويزيون
كميسيون آموزشي دولت
سازمان انتشارات دولتي
كميسيون ورزشي دولت
فرهنگستان علوم اجتماعي
دايرة اشياء عتيقه دولتي
لازم به ذكر است كه علاوه بر سازمانهاي مذكور، مؤسسات مديريتي هم ترازي در
هر ايالت، شهر و شهركهاي داراي شهرداري، به طور مستقيم و تحت نظارت دولت به
فعاليت در زمينه هاي گوناگون هنري ميپردازند.
گفتني است كه وزارت فرهنگ چين، مسؤول اجراي سياستهاي فرهنگي ملي و تعهدات
فرهنگي كشور ميباشد.
وزارتخانه مذكور تحت نظارت دولت و از طريق شعبات و ادارات خود در زمينه هاي
مختلف فرهنگي به فعاليت ميپردازد. در اين وزارتخانه اداراتي تحت عناوين ادارة
هنرهاي كشور، ادارة آموزش هنرها، ادارة كتابخانه ها، ادارة روابط فرهنگي
خارجي، ادارة بازار فرهنگي، اداره فرهنگ جمعي، اداره فرهنگ كودكان و اداره
فرهنگ قومي به فعاليت در شاخه هاي گوناگون فرهنگي كشور ميپردازند.
ارگانهاي غيردولتي
كليه فدراسيونهاي هنر و ادبيات كشور، سازمانهايي فرهنگي و مردمي - ملي
ميباشند كه از 12 انجمن تشكيل يافته اند. از جملة اين انجمنها مي توان به:
انجمن نويسندگان، انجمن فيلمسازان، انجمن نمايشنامهنويسان، انجمن
رقصندگان، انجمن عكاسان انجمن خطاطان و انجمن آكروبات بازان چين اشاره نمود.
علاوه بر انجمنهاي مذكور كه در زمينة روابط فرهنگي داخلي كشور به فعاليت
ميپردازند مي توان به 2 انجمن فرهنگي - ملي كشور چين كه مسؤول برقراري روابط
خارجي فرهنگي با كشورهاي خارجي و انجمن مردمي - ملي چين در زمينة برقراري
روابط حسنه با كشورهاي جهان اشاره نمود.
سياست فرهنگي، در واقع شيوهاي بنيادي جهت انجام و مديريت تعهدات فرهنگي و
همچنين بخش مهمي از قانونگذاري فرهنگي كشور چين محسوب ميگردد. قوانين و لوايح
سياست فرهنگي در خصوص آثار و اشياء تاريخي، توسعه و ارتقاء سطح فرهنگي و
حفاظت از ميراث فرهنگي كشور به مورد اجرا گزارده مي شود.
هدف اساسي سياست فرهنگي كشور چين برطرف نمودن نيازهاي فرهنگي مردم ميباشد.
جهت نيل به چنين هدفي، كشور چين اقدام به ايجاد فرهنگي سوسياليسم
(جامعهگراي) با ويژگيها و خصوصيات چيني نموده است. از جملة اصليترين اهداف
سياست فرهنگي كشور چين مي توان به ارائه آموزشهاي همگاني در جهت دستيابي مردم
چين به عقايد ايدهآل، وحدت اخلاقي، آموزش مناسب و تحصيلات بالا، حس قوي از
نظم و ترتيب و يك فرهنگ سوسياليستي بومي و علمي هماهنگ با روند رو به رشد
مدرنسازي كشور اشاره نمود.
جهت نيل به چنين اهداف والايي، طرح ريزي برنامه هاي مختلف فرهنگي، آموزشي،
اجتماعي و ادبي جهت افزايش سطح استاندارد آرمان گرايي، اخلاقيات، آموزش و
سطوح فرهنگي و علمي كشور توسط دولت چين صورت گرفته است.
علاوه بر موارد مذكور مي توان به سياستهاي فرهنگي ديگر كشور از جمله سياست
ترغيب و تشويق مردم به پيروي از اصول سوسياليسم و تأكيد بر پيشرفت و گسترش
فعاليتهاي آكادمي، هنري و فرهنگي، تشويق و ترغيب مردم به ساخت مدارس و مؤسسات
آموزشي كشور، پرورش آرمانها و اصول و فرم اجتماعي، اهميت دادن به آداب و سنن
ميراث فرهنگي و تاريخي كشور و همسانسازي آن با پيشرفت فرهنگهاي خارجي اشاره
نمود.
ادبيات و هنرها
رشد و توسعة ادبيات و هنرهاي كشور چين به عنوان بخش مهمي از رشد و توسعة
فرهنگي كشور محسوب ميگردد. سياستهاي فرهنگي اتخاذ شده در زمينة ادبيات و
هنرهاي كشور چين به ترتيب ذيل ميباشد:
1- برگزاري مسابقات ادبي و هنري و رقابتهاي فكري ميان يكصد دانشآموز (كه
از آنها به شكوفههاي گل در كشور چين ياد مي شود) از يكصد مدرسه مختلف
2- ارائه خدمات ادبي و هنري به مردم و معرفي حكومت سوسياليسم، با خصوصيات
چيني به آنها
3- بهره گيري از آثار ادبي و هنري گذشته كشور چين و معرفي آنها در عصر حاضر
4- حفظ و نگهداري آداب و رسوم و سنتهاي قديمي و حركت به سمت پديدههاي
مدرن. دولت چين از آزادي بيان و عقايد نويسندگان و هنرمندان كشور در جهت خلق
آثار ادبي و هنري حمايت مي نمايد.
انتخاب موضوعات گوناگون ادبي و هنري به عهدة خود نويسنده ميباشد. با اين
حال دولت به تشويق و ترغيب نويسندگان و هنرمندان جهت مشعوف نمودن توجه به
مردم و بهينهسازي زندگي آنها ميپردازد. به طور كلي دولت چين به تشويق و ترغيب
آندسته از آثار هنري و ادبي كه به غناي صنعتي، كشاورزي، ادبي و هنري منجر
گردد ميپردازد. دولت چين همچنين به تشويق نويسندگان و هنرمندان كشور جهت
برگزاري مسابقات آزاد در زمينه هاي گوناگون هنري و برگزاري جلسات مناظره در
خصوص موضوعات آكادمي ميپردازد.
همچنين دولت هنرمندان كشور را به ايجاد آثاري متنوع با مضمون، شكل و سبك
خاص تشويق مي نمايد.
به طور كلي دولت چين به خلق آثار مثبت و برجسته كه براي عموم مردم جذابيت
داشته و داراي مشخصات، ويژگيها و رنگ و بوي ملي باشد، خدمات شاياني ارائه
مي نمايد.
نويسندگان و هنرمنان كشور چين به تربيت مردمي با بهترين و جديدترين افكار
فكري تأكيد شده اند.
از جمله ديگر فعاليتهاي فرهنگي كه در كشور چين توسط دولت اجرا ميگردد
مي توان به رشد و توسعة هر چه بيشتر ادبيات و نقد ادبي و هنري، اعطاي جوايز به
آثار برجسته، ارائه پيشنهادات و راهنمائيها به آثار هنري ناپخته و ناقص و رد
آثاري كه براي مردم مضر ميباشند اشاره نمود.
كشور چين داراي تاريخچه اي قديمي و طولاني با ميراث فرهنگي فراوان ميباشد.
به همين علت، دولت چين هميشه به حفظ و نگهداري، مطالعه، مقايسه، جمع آوري و
انتشار آثار هنري باستاني كشور پرداخته و براي آن اهميت ويژه اي قائل است.
در اين راستا، اكتشاف آثار باستاني و حفظ و نگهداري آن از جملة وظايف اصلي
دولت در خصوص آثار هنري باستان كشور ميباشد. در نوامبر سال 1982 طي برگزاري
گنكرة ملي مردمي، قانون حفاظت و نگهداري از آثار و اشياء تاريخي و عتيقة
فرهنگي جمهوري خلق چين رسماً اعلام گرديد.
از آن پس مطابق با نيازهاي قانوني، وزارت فرهنگ چين تعداد ديگري از قوانين
و آئيننامه هاي قانوني در خصوص حفاظت و حمايت از اشياء تاريخي فرهنگي را اعلام
نمود. در طي سال 1987 شوراي بخش دولتي، حكمي مبني بر انعكاس شدت عمل در برابر
حفاري مقبرههاي تاريخي و سرقت و قاچاق اشياء تاريخي فرهنگي را صادر نمود.
در سال 1992 اصل قانوني حفاظت و نگهداري از آثار و اشياء تاريخي و فرهنگي
به عنوان وظيفة اصلي و اكتشاف آن به عنوان وظيفة ابتدايي دولت چين از سوي
كنفرانس ملي صادر گرديد.
در سال 1995 اصول حفاظتي مؤثرتر و منطقيتري با مديريت و اعتبار بيشتري
مطرح گرديد. دولت چين در حدود 55750 مكان از اصليترين اماكن باستاني داراي
اشياء تاريخي و عتيقه فرهنگي در سطوح مختلف را تحت حمايت خود درآورده كه از
اين تعداد 750 مكان در سطح ملي، 5000 مكان در سطح ايالتي و 50000 مكان متعلق
به سطوح مختلف كشور ميباشد.
از زمان اتخاذ سياست اصلاحات و آزادي عمل به ويژه در حوزة اقتصادي
سوسياليست، بازار فرهنگي كشور چين به رشد و توسعة سريع و چشمگيري در حوزه
محصولات صوتي و تصويري، كتاب، فيلم و اشياء عتيقه و تاريخي فرهنگي دست يافته
است.
تا سال 1996 تقريباً در حدود 210 هزار واحد توليدي فرهنگي كشور با حدود
09/1 ميليون كارگر درآمدي بالغ بر 8/23 بيليون يوان در سال داشتهاند. در سال
1993 اصول توسعه از يك سوي و اصول مديريتي از سوي ديگر در جريان كنفرانس ملي
تجارت فرهنگي كشور چين اتخاذ گرديد.
طي اين كنفرانس ملّي بر 2 مقولة رشد و توسعه فرهنگي از طريق افزايش سطح
بازار فرهنگي و مقولة مديريت بازار فرهنگي كشور تأكيد خاصي شده است.
در سال 1994 شوراي دولتي رسماً قوانين وضع شده اي در خصوص مديريت توليدات
صوتي و تصويري را اعلام نمود. به عبارت ديگر بيشترين هزينة تخصيص يافته بر
بخش فرهنگي كشور چين متوجه رشد و توسعة صنعت ضبط صدا (موسيقي) كشور گرديده
است.
انتشارات و مطبوعات
از زمان اجراي سياست اصلاحات، تعهدات صنعت نشر و مطبوعات كشور چين به طور
گستردهاي افزايش يافته است.
امروزه بيش از 200 روزنامه و تقريباً در حدود 8000 مجلة كثيرالانتشار با
بيش از 500 مركز انتشاراتي و بيش از 300 مركز توليدات صوتي و تصويري در كشور
چين مشغول به فعاليت ميباشند.
هر ساله بيش از يكصد هزار نوع كتاب و 200 ميليون نوع مختلف از محصولات
صوتي و تصويري در اين كشور توليد ميگردد. سياست كشور چين در قبال صنعت نشر و
مطبوعات كشور به جستجوي حقايق امور و جهتدهي صحيح به افكار عمومي تأكيد دارد.
نظارت بر صنعت نشر و مطبوعات از سوي دولت تقويت يافته، به طوري كه بر طبق
سياستهاي فرهنگي دولت، ساختارها و چهارچوبهاي آن بهينهسازي شده و كيفيت كار
با پيشرفت همراه بوده است.
فعاليتهاي جمعي - فرهنگي
برآورده نمودن نيازهاي فرهنگي روزافزون مردم و ارتقاء سطح فرهنگي تمام
جامعه از جملة زيربناييترين اهداف توسعة فرهنگي سوسياليستي كشور ميباشد. رشد
و توسعة فعاليتهاي جمعي فرهنگي، به رشد و توسعة فرهنگي كشور منجر ميگردد. و
اين مورد در واقع يكي از بزرگترين وظايف كارمندان فرهنگي كشور ميباشد. در حال
حاضر از جملة مفاهيم فرهنگي كه از سوي دولت مورد حمايت قرار ميگيرند مي توان
به:
فرهنگ اجتماعي (شهري)، فرهنگ روستايي، كار و تلاش و فرهنگ دانشگاهي اشاره
نمود.
فرهنگ گروه هاي قومي
كشور چين، كشوري چند قوميتي متشكل از 56 گروه نژادي متفاوت ميباشد. حقوق
قانوني گروه هاي قومي و نژادي كشور از طريق قانون اساسي كشور مورد حمايت واقع
ميگردد. دولت چين همواره توجه زيادي به گروه هاي نژادي و قومي ساكن كشور نموده
و تلاشهاي گستردهاي در جهت رشد و توسعة فرهنگ قومي كشور بعمل آورده است.
تمامي گروه هاي قومي ساكن كشور آزادانه، قادر به استفاده از زبان بومي و
حفظ و نگهداري آداب و رسوم محلّي خود ميباشند. دولت چين نيز اهميت زيادي به
جمع آوري و مقايسة هنرهاي فولكلور كشور قائل شده است.
در جهت تحقق بخشيدن به اين امر و ايجاد يكپارچگي و اتحاد ميان گروه هاي
مختلف قومي - نژادي ساكن كشور دولت چين اقدام به وضع سياست برقراري رقابت
ميان يكصد دانشآموز چيني (يكصد شكوفة گل از يكصد مدرسه در نواحي مختلف چين) و
همچنين اجراي سياست، حفظ و نگهداري آداب و سنن قديمي همزمان با حركت در جهت
زندگي مُدرن نموده است.
طي چند دهة اخير فعاليتهاي گستردهاي در زمينة كشف، جمع آوري، ساماندهي و
بكارگيري اشكال مختلفي از ادبيات گفتاري، موسيقي، رقص و مجموعه نمايشهاي سنتي
به اجرا درآمده و موفقيتهاي زيادي نيز در اين رابطه كسب گرديده است.
با اينكه كشور چين داراي ملتي با تمدن باستاني و فرهنگ غني ملي ميباشد
امّا بدون برقراري روابط مشترك با ساير تمدنهاي بشري قادر به توسعه و ارتقاء
هنر و رشته هاي فرهنگي و هنري موجود خود نميباشد.
دولت چين نه تنها به حفظ و نگهداري فرهنگ ملي خود پرداخته بلكه اهميت
زيادي براي فرهنگ ساير كشورهاي جهان قائل ميباشد.
سياست فرهنگي خارجي كشور چين مبني بر نگهداري فرهنگ بومي و ملي بعنوان
فرهنگ پاية كشور، و استفاده از فرهنگ و تمدن ساير كشورهاي جهان از طريق انجام
مبادلات گوناگون و در جهت استفاده از نقاط قوت آنها در درجة دوم اولويت قرار
ميگيرد. بنابراين مي توان گفت كه سياست فرهنگي خارجي چين به الگوبرداري از
نقاط قوت فرهنگهاي مختلف جهان، همگام با معرفي دستاوردهاي فرهنگي خود به جهان
و مبارزة قطعي با فساد تدريجي عقايد منحط و فرهنگهاي نادرست ميپردازد.
از سال 1996 كشور چين تعداد 137 قرارداد با بيش از 100 كشور جهان در زمينة
روابط پايدار فرهنگي به امضاء رسانده است. اين در حالي است كه اين كشور با
بيش از 160 كشور جهان در زمينه هاي مختلف فرهنگ، هنر، آموزش، ورزش، علوم،
بهداشت عمومي، روزنامهنگاري، صنعت نشر، باستانشناسي، مذهب، فيلم، راديو،
تلويزيون و غيره همكاريهاي نزديك برقرار كرده است.
سياستهاي اقتصادي حوزة فرهنگ
سياستهاي اقتصادي حوزة فرهنگ در واقع به ايفاي نقش نظارتي، مشاوره اي،
برنامه ريزي و تعديلي در زمينة مديريت فرهنگي پرداخته و در واقع مهمترين ابزار
مديريت فرهنگي كشور چين محسوب ميگردد. در سال 1994 دولت مركزي رسماً قوانين
ويژة سازمانهاي فرهنگي را كه با بودجة دولت به فعاليت ميپردازند را اعلام
نمود.
در سال 1996 شوراي دولتي قوانين ديگري با جامعيت بيشتر در زمينة سياستهاي
اقتصادي حوزة فرهنگ كشور چين را منتشر نمود. از جملة مهمترين سياستهاي
اقتصادي اعمال شده بر حوزة فرهنگ مي توان به:
1- افزايش سرمايه گذاري در حوزة فعاليتهاي هنري و فرهنگي
2- تقويت زيرساختهاي فرهنگي
3- راه اندازي سيستم كارآمد جمع آوري و تهية بودجه
4- اتخاذ سياستهاي كارآمد در زمينة اخذ يا معافيت مالياتي حوزة فرهنگ و
هنر اشاره نمود.
به منظور تقويت و افزايش آثار فرهنگي و هنري كشور، مؤسسات فرهنگي دولتي با
همكاري ديگر سازمانهاي مربوطه و دولتهاي محلي اقدام به انجام پروژه هاي مهم
فرهنگي در زمينه هاي مختلف نموده اند. از جمله اين پروژه ها مي توان به پروژه هاي
ذيل اشاره نمود:
1- پروژه اي با عنوان قاصدك (dandelion) : پروژة مذكور، طرحي ملي جهت تأسيس
پاركهاي فرهنگي ويژة كودكان روستايي كشور چين ميباشد.
2- پروژة انتقال «فرهنگ به مناطق روستايي: پروژة مذكور، پروژه اي ملّي در
جهت سازماندهي گروه هاي نمايشي حرفه اي، تأسيس كتابخانه ها در مناطق ييلاقي و
روستايي كشور به منظور استفاده روستائيان و كشاورزان و ارتقاء سطح مبادلات
فرهنگي ميان مناطق روستايي و شهري كشور ميباشد.
3- پروژة تحت عنوان پروژة دانش: پروژة مذكور، پروژه اي ملي جهت حمايت از
فرهنگ كتابخواني و مطالعه به منظور ارتقاء تمدن اجتماعي كشور ميباشد كه توسط
كتابخانه هاي دولتي كشور به اجراء درآمده است.
4- پروژة فرهنگ طلايي: پروژه مذكور، پروژه اي ملي است كه از جملة
دستاوردهاي آتي آن مي توان به:
1- تأسيس و راه اندازي شبكه اطلاع رساني در زمينه هاي فرهنگ و هنر ملي و امور
فرهنگي
2- راه اندازي شبكه اطلاع رساني كتابخانه هاي كشور
3- راه اندازي شبكه اطلاع رساني مراكز هنري
4- راه اندازي شبكه اطلاع رساني موزه ها و اشياء تاريخي كشور
5- راه اندازي شبكه اطلاع رساني در زمينة مديريت تجارت فرهنگي
6- راه اندازي شبكه اطلاع رساني در زمينة روابط بين المللي اشاره نمود.
تمامي پروژه هاي مذكور هنوز تحت بررسي و مطالعه ميباشند. كار آماده سازي
شبكه اطلاع رساني كتابخانه هاي كشور تقريباً به پايان رسيده، به طوري كه تا سال
2002 اغلب كتابخانه هاي كشور كه در حوزة شهرداريها قرار دارند و 30% از
كتابخانه هاي موجود در بخشهاي مختلف كشور را تحت پوشش قرار ميدهد. در واقع
اطلاع رساني ملي از طريق ارتباط با اينترنت صورت گرفته و منابع اطلاعاتي
كتابخانهاي از طريق اسناد الكترونيكي در دسترس شهروندان چيني قرار داده
مي شود.
5- پروژة بين المللي هنر: از سال 1995 يكسري از پروژه هاي بين المللي هنري
توسط وزارت فرهنگ كشور چين به منظور ارتقاء سطح تبادلات فرهنگي بين المللي
صورت گرفته است.
تاكنون پروژه هاي بين المللي در حوزة هنرهاي نمايش، اُپرا و موسيقي سنفوني
ارائه گرديده است. پروژة بين المللي هنرهاي زيباي در سال 1998 برگزار گرديد.
در سالهاي آتي نيز پروژة بين المللي موسيقي فولكلور و پروژة بين المللي رقص
فولكلور، برگزار ميگردد.
دولت چين به منظور تقويت و غني ساختن فرهنگ عمومي و گسترش اطلاعرساني
فرهنگي در كشور بر تلاشهاي خودخواهد افزود.."لي لان چينگ" معاون نخست وزير
چين در اجلاس دو روزهِ اخير ملي در خصوص امور فرهنگي در چين گفت كه دولت
قصد دارد مبالغ بيشتري براي ايجاد تسهيلات فرهنگي براي مردم چين به ويژه
كشاورز ان اختصاص دهد. وي افزود كه بااختصاص اين وجوه تمام شهرك هاي چين
تا سال 2005 از يك مركز فرهنگي و يك كتابخانهِ عمومي بهره مند خواهند
شد.
يكي از اين كوششها اجراي طرح ايجاد نظام اطلاعرساني است كه ساكنان هر
شهرك را قادر ميسازد به تبادل اطلاعات فرهنگي بپردازد
به گفته "سون جياجنگ" وزير فرهنگ چين با استفاده از شبكه اينترنت و فناوري
ارتباطات ماهوارهاي، اين نظام اطلاعرساني ميتواند حتي مردم مناطق محروم
و فقير غربي و شمالي را كه كمتر فرصت دستيابي به اطلاعات فرهنگي و هنري
را دارند، منتفع سازد.
طبق آمار سال 2000، تنها 3 درصد از جمعيت كشور به تماشاخانهها رفته و شش
درصد از آنان از نمايشگاهها و موزهها ديدن كردهاند
57شهرك از ميان 2100 شهرك موجود فاقد مكاني براي فعاليتهاي فرهنگي هستند
و144 بخش نيز كتابخانه ندارند.
تئاتر
حضور سرمايههاي خارجي در بازار هنر
وزارت فرهنگ چين در حال تجديد نظر در مقررات موجود در زمينهِ مديريت بر اجراي
برنامهها و فعاليتهاي هنري جهت تطابق با نيازهاي سازمان تجارت جهاني و بر
اساس اصل برابري و عدم تبعيض است . بر اساس مقررات جديد سرمايهگذاران خارجي
و هنرمندان كشورهاي ديگر ميتوانند از اين پس حضور بيشتري در بازار هنرهاي
نمايشي چين داشته باشند و در اين قلمرو بيشتر سرمايهگذاري كنند.معاون اداره
اجرايي بازار فرهنگي وزارت فرهنگ چين گفت كه طبق مقررات فعلي خارجيها
مجاز به فعاليت در بخش هنرهاي اجرايي و سرمايهگذاري در مكانهاي هنري و حتي
همكاري در اين زمينه نيستند. طبق مقررات جديد خارجيان ميتوانند در ساخت مكانهاي
فرهنگي و هنري مشاركت داشته باشند. اما در زمينه اداره و مديريت آنها و يا
فرايند تصميمگيري در اين زمينه دخالتي ندارند. به گفته اين مقام چيني مقررات
جديد چگونگي اجراي برنامهها، توليد ومديريت هنري را روشنتر خواهد نمود. اين
راهي است كه پيش از اين برخي كشورهاي توسعه يافته پيمودهاند.همچنين بنابه
مقررات جديد ادارات و شركتهاي بزرگ با تجربه و با سرمايههاي بيشتر براي
گسترش همكاري و سرمايهگذاري و ادغام ادارات و موِسسات و شركتهاي كوچكتر
و تاسيس دفاتر و شعبات جديد درمناطق مختلف چين تشويق خواهند شد.
به علاوه شبكهاي براي اجراي برنامههاي هنري متنوع نمايشي در مناطق گوناگون
در سراسر چين ايجاد خواهد گرديد.
سينما
احداث شهركهاي نمايش فيلم
بر اساس قرارداد منعقده بين دو شركت معتبر بلژيكي و شركت معاملات ملكي پكن،
بزرگترين مركز نمايش فيلمهاي سينمايي طي دو سال آينده در پكن تاسيس خواهد
گرديد. اين شهرك كه در زميني به مساحت 6080 هزار متر مربع احداث مي شود، داراي
25 سالن نمايش فيلم خواهد بود كه هر سالن گنجايش حدود 800 نفر را دارد. هم
زمان حدود بيست هزار نفر ميتوانند در سالنهاي متعدد اين مجتمع به تماشاي
فيلم بپردازند. در اين شهرك از آخرين فنآوريهاي پيشرفته ديجيتالي و ماهوارهاي
براي نمايش فيلم استفاده خواهد شد.
دايره المعارفها
بخشي از قديمي ترين و بزرگترين دايره المعارف جهان به نام
"يونگله
داديان" (YongleDadian) به صورت كپي از روي نسخهِ اصلي خطي آن از سوي كتابخانهِ
ملي چين منتشر گرديد. اين دايره المعارف عظيم كه بين سال هاي 1407 1403ميلادي
و در دوران حاكميت سلسله امپراطوران مينگ 1644- 1368ميلادي) تاليف شده
داراي 22877 جلد (دفتر) در 11095 مجلد بوده كه بزرگ ترين و قديمي ترين دايره المعارفي
است كه تاكنون در جهان تهيه و تاليف گرديده است. هم اكنون از اين اثر ارزشمند
عظيم فرهنگي تنها حدود 800 جلد (دفتر) باقي مانده و مابقي آن در اثر حملات
نظامي و يورش اشغالگران خارجي به سرزمين چين و به مرور زمان نابود شده و
از بين رفته است. از 800 جلد مذكور تنها 400 جلد در چين نگهداري مي شود
كه 221 جلد آن در كتابخانه ملي اين كشور است و بقيهِ جلدها به 8 كشور و منطقه
خارجي منتقل شدهاند. هم اكنون در كتابخانه كنگره آ مريكا 41 جلد، در انگليس
51 جلد و در آلمان 5 جلد از اين دايره المعارف موجود است و بقيه جلدها در كشورهاي
ژاپن، كره جنوبي و ... پراكنده است و 64 جلد موجود در اتحاد جماهير شوروي سابق
و 3 جلد موجود در آلمان شرقي سابق در اوايل 1950 به چين بازگردانده شد.طبق
گفتهِ كارشناسان و محققان، آنچه از اين ذخيرهِ عظيم فرهنگي باقي مانده و
در دسترس است، تنها سهالي چهار درصدكل مجموعهِ اصلي را تشكيل ميدهد.براي
خلق اين اثر عظيم فرهنگي ، امپراطور چنگ (Cheng Zu) از امپراطوران سلسلهِ مينگ
، در سال 1403، بيش از 3000 نفر از دانشمندان و علما و متخصصين وقت از سراسر
چين را مامور به نگاشتن آن نمود كه گردآوري، تهيه و تاليف آن
تا سال 1407 به مدت چهار سال به طول انجاميد. گروه محققين و موِلفين
براي تدوين اين دايره المعارف 22877 جلدي، علاوه براستفاده از كليهِ كتب
و اسناد و مدارك موجود در آرشيو امپراطوري، بيش از 8000جلد كتب مختلف را
از سراسر چين خريداري نمودند.اين دايره المعارف پس از نگارش در اختيار امپراطور
قرار گرفت و هميشه جزئي از ذخاير و گنجينههاي دربار محسوب ميشد. طبق اظهار
نظر كارشناسان و محققين، دايره المعارف "يونگله داديان" 12 برابر بزرگ
تر از دايره المعارف مشهورديدروت فرانسوي است كه در قرن هيجدهم تدوين گرديده
است.بخش عمده اي از اين دايره المعارف به هنگام اشغال پكن توسط
نظاميان انگليسي، آمريكايي، روسي و ژاپني در سال1900به آتش كشيده شده
و يا به غارت رفته و به كشورهاي ياد شده منتقل و توسط فرصتطلبان سودجو
به كلكسيونرهاي خصوصي اروپايي و آمريكايي فروخته شد.
كتابخانهِ ملي پكن ، به مناسبت ششصدمين سال تدوين دايره المعارف "يونگله
داديان" براي اولينبار اقدام به برگزاري يك سمپوزيوم بين لمللي نمود كه
تعدادي از كارشناسان و محققين چيني و كشو رهاي مداخلهگري كه توسط نيروهاي
نظامي آنان بخش زيادي از اين مجموعه نابود شد، در آن شركت كرده و ضمن تاكيد
بر اهميت حفظ اين گنجينهِ گرانبهاي بشري،خواستار بازگرداندن آن بخش از اين
مجموعه كه در كشورهاي ديگر نگهداري ميشود به چين شده و تاكيد نمود ند كه
اين اثرارزشمند متعلق به چين است و بايستي در چين نگهداري شده و در همين
كشور نيز منتشر و مورد بهرهبرداري همهِ علاقهمندان به علم و دانش قرار گيرد.در
اين سمپوزيوم كه 90 نفر محقق از 50 كشور و موِسسهِ بينالمللي حضور داشتند،
آقاي ديويد هلي ول محقق و استاددان شگاه آكسفورد يك نسخه CD يك جلد از دايره المعارف
فوق را كه دو سال پيش به صورت اتفاقي در كتابخانهِ دانشگاه آبردين (Aberdeen)
به دست آورده بود را تقديم كتابخانهِ ملي چين نمود و بدين ترتيب تعداد مجله
هاي موجود اين دايره المعارف در انگليس كه تاكنون شناسايي شده را به51 جلد
رساند. اين جلد از دايره المعارف حدود يك صد سال پيش توسط شخصي به نام
جيمز روسل بريزر (James Russeli Brazer)كه در آن زمان در ادارهِ گمركات دريايي
امپراطوري انگليس شاغل بوده است، به كتابخانه دانشگاه آبردين اهدا گرديده
است.اين مجموعه به دليل حجم زياد آن تاكنون منتشر نشده و به صورت خطي
باقيمانده، كتابخانه ملي چين به منظور احياي اين اثر عظيم فرهنگي و در اختيار
عموم قرار دادن آن ، از دسامبر سال 2001 اقدام به آمادهسازي و تصويربرداري
از متن اصلي جلدهاي موجود در اين كتابخانه نموده و آنان را براي چاپ و انتشار
آماده نموده است كه تا يك سال و نيم آينده كليه جلدهاي موجود در چين به
صورت عكسبرداري شده و در قطع و اندازه كتاب اصلي به چاپ خواهد رسيد. بنا
به گفته مسئول انتشارات كتابخانه ملي چين، براي اولينبار تلاش شده است
كه اين نسخه خطي در قطع و اندازه و شكل و رنگ اصلي خود به چاپ برسد تا خواننده
احساس نمايد كه نسخه اصلي آن را مورد مطالعه قرار داده است.كتابخانه ملي
چين در نظر دارد پس از اتمام كار چاپ نسخ موجود درچين ، كار هماهنگي با سايركشورهاييكه
بخشي از اين دايره المعارف در آنها نگهداري ميشود را براي آمادهسازي و
انتشار بقيه جلدها آغاز نمايد.
ادبيات كودكان
با باز شدن درهاي كشور به روي دنيا، چينيها بيشتر به مطالعهِ
كتابهاي پر فروش بينالمللي روي ميآورند. سري كتاب هاي هري پاتر و
Goosebums روز به روز طرفداران بيشتري بين علاقهمندان به مطالعه كتاب در
ميان كودكان و نوجوانان پيدا ميكند. ترجمه چيني سري كتاب هاي هري پاتر كه
داستان يك شاگرد مدرسه جادوگري است ، براي اولين بار دراكتبر سا ل2000
منتشر شد. در حالي كه پرفروشترين كتابهاي كودكان چين حداكثر با بيست هزار
تيراژ منتشر ميشود. كتاب هري پاتر در اولين چاپ در تيراژ دويست هزار نسخه منتشر
شد تا آخر سال هفت بار تجديد چاپ گرديد و مجموعاً ششصد هزارنسخه چاپ شد كه
در تاريخ انتشار كتابهاي كودكان بيسابقه بود.درسهروزاول انتشار آن،مجموعاً
يكصد و هشتاد هزارنسخه در كتابفروشيهاي سراسر چين به فروش رفت. تنها يك
كتابفروشي در خيابان وانفوجينگ چهار صد نسخه از آن رادر يك روز فروخت و مردم
براي خريد آن در مقابل كتابفروشيها صفهاي طولاني تشكيل داده بودند. عليرغم
اين كه برخي از والدين و معلمين نسبت به تاثير ات سوِ و اغوا كننده كتاب
به كودكان و نوجوانان هشدار ميدادند كه خواندن اين كتابها كودكان را خيالاتي
و روِيايي ميكند، هجوم نوجوانان براي تهيهِ نسخهاي از آن همچنانادامه
داشت. اين در حالي است كه كتابهاي نويسندگان داخلي خيلي كمتر از اين ميزان
طرفدار دارد. در سراسر كشور چين بيش از 3000 نويسنده كتاب كودك وجود دارد و هرگز
آثار آنان چنين هيجاني در بازار نشر كتاب كودك ايجاد نكرده است. بهترين كتابهاي
تاليف نويسندگان داخلي براي كودكان حداكثر حدود يكصد هزار نسخه فروش داشته
كه تعداد اينگونه آثار خيلي كم و نادر است.
برخي با تعجب ميپرسند كه نويسندگان داخلي چه شدهاند كه آثار نويسندگان
بينالمللي، بازار نشر كتاب كودك چين راتسخير كرده است. رئيس انتشارات كتابهاي
كودك چين ميگويد: پس از آغاز اصلاحات و درهاي باز اقتصادي، تغييرات جدي در
بازار نشر كتاب كودك ايجاد شده است. در سال 2000 هفت هزار عنوان كتاب كودك
منتشر شده كه در مقايسه باسال 1980 كه تنها 2446 عنوان منتشر گرديد س ير صعودي
داشته است. در سال 1978 تنها دو ناشر ويژه كتاب كودك وجود داشت در حالي
كه الان بيش از 30 موِسسهِ انتشاراتي در اين زمينه فعاليت ميكند و حداقل
در هر استان و منطقهِ خود مختار يك ناشر كتاب كودك وجود دارد. بين سالهاي 1996
تا 2000 بيش از يك ميليارد نسخه كتاب كودك در سراسر كشور به فروش رفته است
كه بهطور متوسط سالي دويست ميليون نسخه ميگردد. اگر چه بازار گسترده و
وسيع است ولي ميزان فروش همينقدر است. علت بالا نبودن فروش عدم علاقهِ
كودكان و والدين به كتابهاي داخلي است. مردم چين از سابقهِ طولاني ادبيات
تخيلي برخوردار هستند. كتاب "سفر به غرب" داستان افسانهِ مشهوري است كه در
دوران سلسلهِ مينگ(1644- 1368 ميلادي) توسط شخصي به نام
"ووچنگ ان" نوشته
شده است. داستان مربوط به شخصيتهاي ماجراجويي از جمله يك ميمون جادويي
يك مانك و يك خرس است. ولي بنا به گفتهِ ناشر كتابهاي هريپاتر، ادبيات
امروزين چين فاقد احساسات است و نميتوان كتابي به خوبي كتاب هري پاتر پيدا
كرد كه حتي تعداد زيادي خوانندهِ بزرگسال را هم به خود جذب كرده است. خوانندگان،
منتقدين ادبي و ويراستاران همگي معتقدند كه نويسندگان امروزي ديگر قصه نمينويسند
بلكه به تفصيل و تشريح آداب و رسوم كسل كننده اجتماعي ميپردازند. در نتيجه
طرفداري ندارند.
به گفته يكي از منتقدين آثار كودكان، نويسندگان كتابهاي پرفروش غربي برخلاف
نويسندگان داخلي آثار خود را مشحون از تخيل ميكنند كه خواننده را عميقاً درگير
داستان ميكند. اغلب كودكان چين به خواندن داستانهاي چيني تمايل دارند
ولي آثار نويسندگان فعلي آنقدر جذاب نيست. دوران طلايي ادبيات كودك چين
دهه 1990 بود كه در اين مدت كتابهايي نظير "پسري به نامجيالي" و "دسته سوم"
از بازار خوبي برخوردار بودند. آثار آقاي جنگ يوان جيه نمونه موفق ديگري از
آثار اين دوران است كهداستانهاي افسانهاي وي پر جاذبه و كششدار بود و در
مجلهاي كه خودش سردبير آن بود چاپ ميكرد و طرفداران زياديبين دانشآموزان
دوره ابتدايي و راهنمايي داشت. با تغيير جامعهِ چين در يكي دو دههِ اخير، ذائقهِ
هنري كودكان نيز تغييريافته است. ولي نويسندگان همراه با اين تغييرات تحول
نيافتهاند و هنوز هم بر سبك و سياق گذشته داستان مينويسند كه براي كودكان
امروز مضحك و خندهدار است. يكي ديگر از دلايل سقوط بازار كتابهاي داخلي
عدم استفاده از روشهاي جديد تبليغ آثار جديد است. سريالهاي تلويزيوني كه
بر اساس داستان كتابها توليد ميشوند نيز تاثير به سزايي در شهرت و معروفيت
كتابها دارند. آثار نويسندگان داخلي فاقد سيستم تبليغ و معرفي آثار تازه چاپ
همچون سري كتابهاي هري پاتر است. آنها تنها به چاپ يك آگهي و يا انتشار
اطلاعيه براي معرفي آثار تازه منتشر شده كفايت ميكنند در حالي كه مثلاً
ناشر آثار هري پاتر از روشهاي مختلفي براي تبليغ اين كتاب استفاده ميكند.
يكي از ناشرين ميگويد هنوز خيلي چيزها هست كه ما بايد از همكاران خارجي خود
ياد بگيريم. وي معتقد است انتشار بيشتر آثار پرفروش خارجي در چين به نويسندگان
داخلي شناخت و آگاهي بيشتري براي خلق آثار جديد ميدهد و ناشرين هم با راه
و روشهاي جديد نشر كتاب كودك بيشتر آشنا ميشوند . با اين همه دستاندركاران
نشر كتاب كودك نسبت به گسترش و توسعهِ اين بخش از چاپ كتاب خوشبين هستند
و ميگويند بخش كتاب كودك آينده خوبي دارد و به نويسندگان داخلي ميتوان
اطمينان د اشت.
سايتهاي فرهنگي
از سال1999 كميتهاي متشكل از مراكز مختلف فرهنگي چين، وزارت فرهنگ، كارشناسان
فرهنگي و استفاده كنندگان از اينترنت براي انتخاب بهترين سايتهاي اينترنتي
فرهنگي تشكيل و همه ساله بهترين وب سايتهاي فرهنگي كه در زمينههاي بازيهاي
كامپيوتري، برنامههاي تفريحي، اخبار و اطلاعات، و مسائل فرهنگي برنامههاي
مناسبي را در اختيارعلاقهمندان قرار ميدهند را انتخاب و به مردم معرفي ميكنند.
سايتهاي منتخب علاوه بر دريافت گواهينامهِ معتبر، ازامكانات و تسهيلات دولتي
از قبيل نرخ پايين تلفن و معرفي در سايتهاي دولتي به صورت رايگان بهرهمند
ميشوند.
گزينش سايتها ابتدا توسط متخصصين اينترنتي انتخاب و به مردم براي اظهار
نظر معرفي ميشوند، در مرحلهِ دوم متخصصين امور فرهنگي سايتهاي معرفي شده
از سوي مردم را بررسي و از ميان آنان به ترينها را برگزيده و در نهايت يك
گروه از كارشناسان اينترنتي و فرهنگي بهترينها را انتخاب و به عنوان سايتهاي
فرهنگي منتخب سال معرفي ميكنند
امسال سومين دور از انتخاب بهترين سايتهاي فرهنگي از چند روز قبل هم زمان
در پكن و ده شهر بزرگ چين آغاز شده وپس از طي مراحل سهگانه، سايتهاي
برگزيده معرفي خواهند شد.
دولت از اين طريق، پايگاههاي اطلاعاتي را تشويق ميكند كه اطلاعات مفيدي
كه مورد نياز مردم بوده را در اختيار آنان گذاشته و به بهترين روش فرهنگ
چين را به نسل جوان كنوني و كشورهاي ديگر معرفي نمايند.
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي باشد. شرايط استفاده
