موقعيت جزيره ايرلند در غرب اروپا به طور عام به عامل تعيين كنندهاي براي
جامعه ايرلندي و به طور خاص براي فرهنگ ايرلندي مبدل شده است. جمهوري ايرلند
با داشتن 57/3 ميليون نفر جمعيت در محدودهاي به وسعت km2 890/28 دومين كشور
كم جمعيت كشورهاي عضو اتحاديه اروپا ميباشد.
طي 10 سال گذشته جمهوري ايرلند از رشد اقتصادي چشمگيري برخوردار بوده است.
اين جمهوري داراي بالاترين رشد اقتصادي در حدود 7% و تورم ثابت 6/2% بوده و
از بخش فنآوري اطلاعاتي بسيار پيشرفتهاي بهره ميبرد. طي دهههاي اخير اين كشور
سرمايه گذاري خارجي قابل ملاحظه اي را با استفاده از ارائه تخفيفهاي مالياتي
قابل توجه جذب نموده است. كشور ايرلند قبلاً به عنوان كشوري فقير در محدوده
غربي اروپا محسوب ميگرديد اما امروزه از سرمايه گذاريهاي زيربنايي اتحاديه
اروپا در زمينة توسعه فرهنگي بهره ميبرد. نرخ بيكاري در اين كشور 12% درصد
بوده و تفاوت نرخ درآمدها نيز در حال افزايش ميباشد.
شهر دوبلين پايتخت ايرلند، بزرگترين شهر كشور ميباشد كه جمعيتي معادل 25/1
ميليون نفر را در خود جاي داده است. كشور ايرلند داراي 27 شوراي استاني، 5
بخش، 5 ناحيه شهرداري و 49 شوراي شهري در سطوح منطقه اي ميباشد.
ابعاد گسترده مهاجرت به وابستگي هاي فرهنگي بسيار عميق اين كشور به ايالات
متحدة آمريكا و كشور استراليا منجر گرديده است. اين وابستگيها زماني نمايان
گرديد كه در زمينه سياست رسانه اي هيچ گونه محدوديتي در خريد برنامه هاي
تلويزيوني وجود نداشت. علاوه بر اين دولت ايرلند با طرح 60 درصدي توليدات
تلويزيوني غيرخبري كه منحصراً در اروپا توليد شده اند، مخالف ميباشد. يكي از
مشخصه هاي فرهنگي مهم مردم ايرلند، شيفتگي بيش از حد آنان به داشتن هويت
فرهنگي ميباشد.
تغييرات شتابان اقتصادي و اجتماعي پشت سرگذاشته شده و همزمان با جنبش
مذهبي (Celtic) در كشور، دولت علاقهمندي دولت به زبان و ادبيات ايرلندي به
اوج خود رسيد.
در همين اثناء سياست و هنر با همگامي و همراهي زبان و با چشماندازي به
هويت ملي، يكپارچه شدند. جنبش مذكور با تأسيس اتحاديه (Qaelic Leaque) به اوج
خود رسيد. اين اتحاديه، تأثير شگرفي بر فرهنگ و سياست جامعه در حال پيشرفت
ايرلند داشت. در جمهوري ايرلند 2 زبان، ايرلندي (گايليج) و زبان انگليسي به
رسميت شناخته شده اند. زبان انگليسي زبان مادري اغلب جمعيت كشور ميباشد. تنها
2% از جمعيت ايرلند در منطقه (Qaeltacht) زندگي ميكنند. اين جمعيت كه به زبان
بومي ايرلندي تكلم مي نمايند، در كرانه غربي ايرلند ساكن ميباشند. بر اساس
آمار سال 1986، 30% از جمعيت كشور به زبانهاي ايرلندي و انگليسي تكلّم نموده،
و 13% درصد از جمعيت كشور نيز ترجيح ميدهند كه فقط به زبان ايرلندي (گاليك)
تكلم نمايند.
تا اواخر سال 1980، كشور ايرلند از سياست فرهنگي شفافي برخوردار نبوده و
موضوعات فرهنگي تا حدود بسيار زيادي تحت تأثير صنايع فرهنگي و اقتصادي كشور
قرار داشت. فرهنگ تجارتي به عنوان رويكردي غالب در صنعت رسانه هاي گروهي
ايرلند رخنه نموده است. به عبارت ديگر فعاليتهاي فرهنگي كشور محكوم به
ملاحظات و پيش شرطهاي بازار آزاد بوده و فرهنگ كشور راهي را در پيش گرفته كه
اقتصاد و بازار آزاد براي آن تعيين نموده است. نتيجه چنين رويكردي اين است كه
بسياري از نهادهاي دولتي كه به طور غيررسمي اقدام به تأمين بودجه امور فرهنگي
ـ هنري كشور مي نمايند، با كسري جدي مالي روبرو گردند. در نتيجة اين كسر بودجه
مؤسسات دولتي كشور نظير هيأت فيلم (film Board) كه به حمايت و تشويق توسعه
صنعت فيلم در ايرلند ميپردازند منحل ميگردند. موزه ها، گالريهاي هنري و
كتابخانه هاي عمومي كشور نيز مجبور خواهند بود براي خدماتي كه به مردم ارائه
ميدهند مبالغي را دريافت دارند.
عامل مهم ديگري كه به طور جدي حيات فرهنگي كشور را تحت تأثير قرارميدهد،
دو زبانه بودن كشور ايرلند ميباشد.
از آنجائيكه هويت فرهنگي ملي كشور ايرلند در راستاي تجاري نمودن فرهنگ گام
برميدارد بر سياست فرهنگي كشور نيز تأثيرات عمده اي را وارد آورده است.
سياستهاي اتخاذ شده در خصوص فرهنگ، آموزش، ارتباطات، علوم و فنآوري كشور به
روشي غيررسمي تنظيم گرديده اند. بنابراين هيچگونه برنامه خاصي جهت سياستگذاري
در خصوص موارد مذكور وجود ندارد. علاوه بر اين هيچگونه سندي از جزئيات
برنامه ريزيهاي فرهنگي به عمل آمده در اين زمينه در دسترس نميباشد. اما از
طرفي ديگر، چنين به نظر ميرسد كه سياستهاي فرهنگي جمهوري ايرلند بيشتر به سمت
دموكراسي فرهنگي مطلوب سوق دارد.
تنها قانون مشخص در خصوص هنر كشور ماده قانون هنر مصوب سال 1951 ميباشد.
ماده قانون مذكور، ساختارهاي اداري و سازماني فعال در حمايت از بخش فرهنگ
كشور شامل سه حوزه مهم به شرح ذيل ميباشند:
دولت مركزي كه به حمايت و پشتيباني از مؤسسات هنري از طريق دواير مختلف
دولتي، برگزاري دوره هاي بخت آزمايي ملي و دايره آثار ملي كه از ساختمانهاي تحت
تملك دولت محافظت و مراقبت مي نمايد ميپردازد.
حمايت و پشتيباني دولت محلي از طريق دفاتر هنري منطقه اي و ديگر دفاتر هنري
استاني
حمايت و پشتيباني شوراي هنر
در اواخر سال 1970، شوراي هنر (Arts council) و سازمانهاي توسعه فرهنگ
منطقه اي، تصميم به تشكيل دواير نظارتي هنرهاي منطقه اي گرفته كه به نوبه خود
موجب توسعه و ترويج تمركززدايي در سياستهاي فرهنگي ايرلند گرديد. دواير
نظارتي فوق از سوي كميته هاي هنري، كه علاوه بر نمايندگي شوراهاي هنري، وظيفه
دفاع از منافع گروه هاي نمايشي و هنري كشور را نيز برعهده دارند حمايت و
پشتيباني ميگردند.
اداره و نظارت بر امور فرهنگي كشور ايرلند ميان دولتهاي محلي و مركزي
تقسيم شده است. وظيفه اصلي اداره و اجراي امور فرهنگي كشور در سطح ملي بر
عهده وزارت فرهنگ و هنر ميباشد. وظيفه وزارت مذكور توسعه و ترويج
دستورالعمل هاي سياست فرهنگي و تهيه و تنظيم قوانين مربوط به امور فرهنگي كشور
ميباشد. وزارتخانه فوق از 4 بخش ذيل تشكيل يافته است:
بخش ميراث فرهنگي
بخش فرهنگ و هنر
بخش راديو، تلويزيون و فيلم
بخش Gaeltacht كه به حفاظت و صيانت از ميراث ايرلندي (گاليكي) ميپردازد.
از جملة وزارتخانه هاي ديگر كه در زمينة امور فرهنگي كشور فعال ميباشند
مي توان به:
1- وزارت كار
2- وزارت امور خارجه
3- وزارت آموزش و پرورش
4- دپارتمان محيط زيست
5- وزارت دارايي
6- وزارت جهانگردي
در سال 1951، قانوني در زمينة هنر به تصويب رسيد كه به موجب اين قانون،
شوراي هنر كشور تأسيس گرديد. شوراي مذكور سازمان قانوني مستقل ميباشد كه از
سوي دولت تأمين بودجه ميگردد. شوراي مذكور عهده دار امور فرهنگي و هنرهاي
معاصر كشور از قبيل هنرهاي تجسمي، موسيقي، رقص، نمايشنامه، تئاتر، ادبيات،
صنعت نشر، فيلم، جشنواره ها، مراكز هنري و هنرهاي محلي ميباشد. شوراي فوق
همچنين به اعطاي جوايز و بورسيه هاي تحصيلي به هنرمندان كشور ميپردازد. از
جمله سياستهاي اصلي شوراي مذكور توسعه و ترويج مراكز هنري شهري سراسر كشور
ميباشد. از اين رو مراكز هنري مختلفي در شهرهاي دوبلين، واترفورد، wexford ،
kilkenny ، cork ، skibbereen ، Tralee ، لالميريك، Galnay ، castlebar و
Dunddk sligo داير گرديده اند.
گالري ملي ايرلند (National Gallery) در سال 1854 تأسيس گرديد. گالري ملي
نيز به نوبة خود از دولت بودجه مستقل دريافت مي نمايد. استقلال نسبي گالري ملي
كاملاً متفاوت از استقلال موزه ملي (National Museum) ميباشد چرا كه هيچگونه
سياست دولتي بر موزه ملي اعمال نميگردد. مسؤوليت نظارت بر موزه ملي به عهده
نخست وزير ميباشد. شوراي ميراث فرهنگي مسؤوليت امور ميراث فرهنگي كشور را بر
عهده دارد. به موجب قانون ويژه راديو و تلويزيون مصوب سال 1988، دو نهاد ديگر
دست اندركار جريان خبررساني كشور تحت عناوين دپارتمان ارتباطات و سازمان
مستقل راديو و تلويزيون تأسيس گرديد.
مقامات شهرداري و محلي مسؤوليت موزه ها، كتابخانه ها و گالريهاي كشور را در
حوزه فعاليت خود برعهده دارند.
تعداد 5 سازمان توسعه منطقه اي (RDO) به عنوان رابط ميان مقامات محلي و
برخي از نهادهاي نيمه دولتي عمل مي نمايند. شوراي هنر و سازمانهاي توسعه
منطقه اي (RDO) مشتركاً به تأمين مخارج و هزينه هاي فرهنگي خود اقدام مي نمايند.
مقامات محلي همچنين مسؤوليت اداره موزه ها، كتابخانه ها و گالريهاي محلّي را
برعهده داشته و به حمايت و سازماندهي پروژه هاي فرهنگي و هنري منطقه اي مبادرت
مي نمايند.
مؤسسات فرهنگي
در سال 1991، دولت جمهوري ايرلند به افتتاح موزه هنرهاي معاصر (IMMA) در
محل بيمارستان سلطنتي (Royal Hospital Kilmainham) مبادرت نمود. در سال 1992،
مركز فيلم ايرلند در دوبلين و مركز زبان ملي ايرلند نيز در گالواي افتتاح
گرديد. در سال 1991، كارگاه مجسمه سازي ملي ايرلند شروع به فعاليت نمود.
در سال 1992 كانون نويسندگان ايرلند در دوبلين افتتاح گرديد. هيأت فيلم
ايرلند نيز در سال 1993 مجدداً شروع به فعاليت نمود. در جمهوري ايرلند
جشنواره هاي متعددي برپا ميگردند كه از جمله مهمترين آنها مي توان به جشنواره
تئاتر دوبلين (Dublin theater festival) ، جشنواره اپراي (wexford opera
festival) ، هفته هنر گالواي (Galway Arts week) ، فستيوال فيلم دوبلين
(Dublin film festival) ، فستيوال فيلم كودك و نمايشگاه نقاشي و مجسمه سازي
راسك
(Rosc paintins sculptuka exibition) اشاره نمود.
عليرغم پيشرفتهاي چشمگير بدست آمده در زمينة هنرهاي نمايشي، بخش هنر كشور
متحمّل كمبود كمكهاي مالي و فقدان سرمايه گذاريهاي كلان ميباشد.
از سال 1978 ترويج و نشر هنر كشور از محلّ بودجه دولتي و فروش بليطهاي بخت
آزمايي تأمين ميگردد. بر اساس پيش نويسي بودجه سال 1995، دپارتمان هنر و فرهنگ
(Gaeltacht) مبلغي معادل 4/134 ميليون پوند ايرلندي (IRE) در زمينة امور هنري
و فرهنگي كشور هزينه نموده است. از جملة اقدامات بسيار مهم به عمل آمده در
زمينة توسعه فرهنگي ايرلند طي چند سال اخير مي توان به تأسيس و راه اندازي
لاتاري ملي (National lottery) در سال 1986 اشاره نمود.
در سال 1991، كمك مالي به مبلغ 21 ميليون پوند ايرلندي از سوي لاتاري ملّي
به حوزه فرهنگ و هنر كشور اعطا گرديد. درآمد مالي مذكور در ابتدا از سوي
دپارتمان (Taoiseach) تأمين ميگرديد. از سال 1987 تا 1991، 28% از درآمد خالص
لاتاري ملي يعني حدود 1681 ميليون پوند ايرلندي (IRE) به حوزه هاي هنر، فرهنگ
و ميراث فرهنگي ملي اختصاص يافت. لازم به ذكر است كه شوراي هنر ايرلند منابع
مالي مورد نياز خود را از محلّ اعانات فرهنگ و هنر دريافت مي نمايد. بيش از 50
درصد از كل بودجه شوراي هنر كشور ايرلند از محلّ يارانه هاي دولتي، درحدود
5/49 درصد ديگر از محلّ لاتاري ملي و 5/0 باقي مانده نيز توسط مؤسسات خارجي،
بنيادها و ديگر آژانسهاي دولتي تأمين ميگردد. از سال 1993 تا 96، منابع مالي
شوراي هنر تا حدود زيادي افزايش يافت. امّا به لحاظ بودجه ناچيز بخش فرهنگ
كشور در سال 1997، شوراي هنر در انجام فعاليتهاي فرهنگي خود به شدت دچار
مضيقه گرديد.
سرانه وجوه دولتي بخش فرهنگ جمهوري ايرلند در ميان كشورهاي اروپايي در
پايينترين رده قرار دارد.
در حدود 13 بودجه فرهنگي كشور ايرلند به حوزه ميراث فرهنگي، 18% درصد
بودجه فرهنگي نيز به رقص و تئاتر و حدود 15% ديگر به كتابخانه ها و حوزه
ادبيات تعلق ميگيرد.
قانون هنر مصوب سال 1973 صريحاً مقامات محلي كشور را ملزم به تأمين بودجه
امور هنري كشور نموده است. در اواخر سال 1993، تعداد 17 شورا از 27 شوراي
استاني كشور به تأسيس اماكن تخصصي هنري مبادرت نمودند.
طي سالهاي 1984 و 1991 دولت جمهوري ايرلند در جهت ترغيب هرچه بيشتر
شهروندان ايرلندي در جهت حمايت از امور هنري كشور، ميزان تخفيفهاي مالياتي
خود را افزايش داد. شوراي هنر در سال 1988 مبادرت به تأسيس شوراي مستقل هنري
با نام Cothu نمود.
اعطاي حمايتهاي مالي به هنرمندان كشور طي سالهاي 1995-1993 به ميزان 40%
درصد افزايش يافت. در سال 1983، طرح ابتكاري آسودانا (Aosdana scheme) به نفع
هنرمندان كشور راه اندازي گرديد. طرح مذكور توسّط شوراي هنر كشور سازماندهي
گرديده و هنرمندان خلاق و حرفه اي ايرلند را تحت پوشش قرار ميدهد. بر اساس طرح
فوق، هنرمندان كشور در جهت كسب معافيتهاي مالياتي به رقابتهاي 5 سالة فرهنگي
با يكديگر ميپردازند. هنرهاي خلاق از ديدگاه طرح مذكور، ادبيات، هنرهاي تجسمي
و موسيقي را شامل ميگردد.
طرح تمركز زدايي سطوح محلي منطقه اي كشور با طرح دپارتمان محيط زيست كشور
با عنوان هنر در مكانهاي عمومي آغاز گرديد. طرح مذكور تمامي پروژه هاي بزرگ
فرهنگي كشور را با سرمايه گذاري دپارتمان محيط زيست انجام گرفته شامل ميگردد.
از آنجايي كه تعدادي از هنرمندان ثروتمند غيرايرلندي در سايه اين قبيل
منافع مالياتي به ايرلند مهاجرت نموده اند بنابراين قانون فوق به قانوني بحث
برانگيز مبدّل شده است.
از سال 1982، كتب و روزنامه هاي كشور تا ميزان 100 درصد از معافيت مالياتي
برخوردار گرديد و اين در حالي است كه قبلاً 18% ماليات بر آنها وضع ميگرديد.
بخش خصوصي كشور به منظور سرپرستي امور فرهنگي در سطوح ملي و محلي به ويژه در
زمينة هنرهاي نمايشي و خلاق كشور مشاركت مي نمايد.
اركستر ملي كشور و ديگر گروه هاي هنري كه تحت حمايت راديو و تلويزيون كشور
قرار دارند از خطر انحلال رهايي يافته اند. كميته روابط فرهنگي وزارت امور
خارجه ايرلند به تأمين بودجه برخي از پروژه هاي فرهنگي يا هنري اشخاص
ميپردازد.
قوانين فرهنگي
قانون مالي مصوب سال 1969 درآمد برخي از هنرمندان كشور را مشمول معافيت
ماليات بر درآمد نموده است.
حقوق معنوي اثر يا حق چاپ و نشر تحت يك سري قوانين در كشور اعمال ميگردد.
جهت آگاهي از مفاد حقوق كپي رايت مي توان از ديوان عالي كشور مشاوره گرفت. بر
اساس قانون جاري رسانه هاي جمهوري ايرلند، 3 لايحة قانوني ويژه تنظيم امور
خبررساني در ايرلند به اجرا گزارده ميشوند كه به ترتيب عبارتند از:
1- قانون تلگراف بيسيم مصوب سال 1926 كه خبررساني و خبرپراكني در كشور
ايرلند را منوط به كسب اجازه رسمي از وزارت ارتباطات ميداند.
2- لايحة مرجع خبرگزاري و خبررساني مصوب سال 1960 كه امور خبرگزاري دولتي
را تهيه و تنظيم مي نمايد.
3- لايحة راديو و تلويزيون مصوب سال 1988 كه حاوي دستورالعمل هاي لازم در
زمينة خبررساني تجارت خصوصي ميباشد.
بناهاي يادبود فرهنگي با هويّت فرهنگي ملّي، طبق ماده قانون بناهاي يادبود
مصوب سال 1930 محافظت ميگردند. لازم به ذكر است كه ماده قانون مذكور در سال
1954 مورد بازبيني قرار گرفته است.
در سال 1987 قانون فوق مجدداً اصلاح گرديد. از جمله ديگر قوانين فرهنگي
جاري كشور ايرلند مي توان به قوانين ذيل اشاره نمود:
كميسيون فولكلور ايرلند در سال 1935 تأسيس گرديد. ادارة امور كميسيون
مذكور طي همان سال به دپارتمان فولكلور ايرلند در دانشگاه دوبلين تفويض
گرديد. هم اكنون دپارتمان مذكور از جملة آرشيوهاي بزرگ فولكلور اروپا و دومين
آرشيو بزرگ فولكلور دنيا محسوب ميگردد.
مسؤوليت امور جاري ميراث فرهنگي كشور، ميان وزارتخانه هاي مختلف كشور توزيع
گرديده است. شوراي ميراث فرهنگي ملي از جانب دولت به تنظيم سياستهاي ميراث
فرهنگي كشور ميپردازد. شوراي فوق همچنين بر مسأله حفاظت از محيط زيست طبيعي و
باستانشناسي ملي تأكيد ويژه دارد. طبق آمار به دست آمده تعداد 150000 بناي
يادبود ملي در كشور ايرلند وجود دارد و اين در حالي است كه از اين تعداد تنها
130 بنا تحت مالكيت و محافظت دولت قرار دارند.
موزه ها، آرشيوها و مراكز مطالعات فرهنگي به طور گسترده از سوي دولت تأمين
بودجه ميگردند. همچنين دولت بر فعاليتهاي مراكز مذكور نظارت مستقيم دارد.
آموزش فرهنگي
در سال 1980، وزارت آموزش و پرورش ايرلند گزارشي از عملكرد خود را منتشر
نمود كه براي اولين بار حاوي فصل جداگانهاي در خصوص هنر بود. پيشرفت چشمگير
در اين زمينه با تأسيس هيأت بازرسي و ديگر نهادها و دوره هاي آموزشي در سال
1948 محقق گرديد. هيأت فوق اسناد مشاوره اي در 8 بند آموزشي را منتشر نموده كه
يكي از بندهاي آن در خصوص مهارتهاي زيباشناسي و خلاقيت هنري ميباشد. پس از
انتشار اين سند، سند ديگري با نام آموزش هنرها در سال 1985 منتشر گرديد.
زبان و ادبيات ايرلندي در تمامي مقاطع آموزشي كشور اعم از ابتدايي و
راهنماي آموزش داده مي شود. در آموزش زبان انگليسي، توجه بيشتر به آموزش
نمايشنامه معطوف گرديده است. در برنامه هاي آموزشي بزرگسالان و دورة دبيرستان
اهميت ويژه اي به مطالعات زبان celtic داده مي شود.
دوره هاي آموزش هنر در دانشكده ملي هنر و طراحي، دپارتمان هنر دانشكدههاي
منطقه اي و مدارس هنر (crowford و (limerick ارائه ميگردد.
پرسنل دست اندركار توسعه فرهنگي كشور از طريق دوره هاي آموزشي ضمن خدمت،
آموزش ميبينند. آموزشهاي فرهنگي همچنين از طريق برگزاري دوره هاي خصوصي در
دانشگاه دوبلين و يا از طريق برگزاري كنفرانسهاي دوره اي به مديران هنري كشور
ارائه ميگردد.
به منظور رشد فعاليتهاي هنري كشور در سطحي گسترده، نياز مبرم به مديران
هنري و تأسيس تعدادي دانشگاه علاوه بر دانشگاه دوبلين جهت ارائه دوره هاي
ليسانس و مديريت هنري احساس ميگردد. لازم به ذكر است كه دانشگاههاي galwouy و
cork نيز در اين زمينه به فعاليت ميپردازند. تنها اين دو دانشگاه جهت نيل به
چنين هدف والايي كافي نميباشد.
هنرهاي نمايشي
تئاتر و نمايشنامه از جايگاه ويژه اي در حيات فرهنگي كشور ايرلند برخوردار
ميباشند اين مطلب به ويژه از قرن نوزدهم با خلق نمايشنامه هاي غيرحرفه اي در
ايرلند گسترش يافت در گذشته كلاسهاي نمايشنامه نويسي انجمن هنري گاليك (Gaelic
league) منجر به گسترش هنر تئاتر به مناطق حومهاي كشور گرديده بود. اما
امروزه انجمن موسيقي ايرلند جايگزيني فعال براي خانه هاي فرهنگ قديمي محسوب
ميگردد.
جمهوري ايرلند علاوه بر تئاترهاي حرفه اي مستقر در دوبلين داراي تئاترهاي
فولكلور نيز ميباشد. تئاتر ملي كشور با نام (siamsatire) در سال 1974 تأسيس
گرديد.
هدف تئاتر مذكور تشويق و ترويج فرهنگ بومي در سطح ملي و بين المللي از طريق
برگزاري اجراهاي مختلف تئاتر، موسيقي و رقص فولكلور ميباشد. از سال 1974،
مؤسسة (siamsa) براي جوانان علاقمند كشور، كارگاههاي آموزش تئاتر ترتيب داده
است كه اين خود تجربهاي منحصربفرد در زمينه تئاتر كشور ميباشد. آموزش فوق
شامل دوره هاي آموزشي 3 ساله در رشته هاي موسيقي، آواز، رقص و پانتوميم ميباشد.
ادبيات و محصولات ادبي
مركز مبادلات ادبي ايرلند و انجمن مترجمين ايرلندي مسؤوليت ترجمه كُتُب
مختلف را بر عهده دارند. انجمن نويسندگان و اتحاديه نويسندگان نيز در زمينة
حمايت از حق چاپ و نشر نويسندگان كشور و ارتقاء صنعت چاپ فعاليت مي نمايند.
شعرا و نويسندگان ايرلندي نظير Seamus Heaney و Roddy Doyle جوايز فراواني در
زمينه شعر و ادبيات دريافت نموده اند. لازم به ذكر است كه شورايي تحت عنوان
شوراي كتابخانة ايرلند مسؤوليت تهيه و اعطاي چنين جوايزي را به عهده دارد.
از جمله تحولات مثبت فرهنگي سالهاي اخير استفاده از كتابخانه هاي محلي به
عنوان خانه هاي فرهنگ بوده است.
در صنعت كتاب تمركز تنها متوجه تأليف كتاب نبوده بلكه بيشتر بر گسترش و
ترويج كتاب و فرهنگ مطالعه در كشور تأكيد داشته است. شوراي كتابخانه مركزي
ايرلند كه به واسطه ماده قانون كتابخانه عمومي مصوب سال 1947 تأسيس گرديده
توسط مقامات محلي اداره ميگردد.
موسيقي
كشور ايرلند معروف به سرزمين موسيقي است و بيشتر شهرت بين المللي خود را در
اين زمينه مديون موسيقي سنتي و پاپ ميباشد. موسيقي كلاسيك جايگاه رفيعي در
اين كشور نداشته و راديو و تلويزيون كشور، برنامه هاي موسيقي را به دو صورت
زنده و ضبط شده پخش مي نمايند. طي سالهاي 1960 و 1970 علاقه وافري به موسيقي و
رقص سنتي در ميان جوانان پديدار گشت. اين علاقهمندي موجب افزايش تقاضا جهت
ضبط موسيقي سنتي در ايرلند گرديد. ارگانهاي متعددي به تشويق، توسعه و ترويج
موسيقي كشور ميپردازند كه از آن جمله مي توان به شبكه موسيقي، انجمن موسيقي
معاصر و آرشيو موسيقي سنتي ايرلند اشاره نمود. شبكه موسيقي، مؤسسهاي پيشرفته
است كه در سال 1986 توسط شوراي هنر ايرلند و به منظور ارتقاء سطح كيفي و كمّي
و تشويق شهروندان ايرلندي به فعاليتهاي موسيقي محلي تأسيس گرديد.
شبكه مذكور در زمينه موسيقي كلاسيك، سنتي و جاز به فعاليت پرداخته اما
عمدة فعاليتهاي خود را بر معرفي و ارتقاء موسيقي محلي ايرلندي متمركز نموده
است.
از آنجائيكه صنعت موسيقي در كشور ايرلند صنعتي نوپا محسوب ميگردد از اين
رو عمدة سرمايه گذاريهاي صورت گرفته در زمينة مطالعات پيشرفته موسيقي از سوي
كشور انگلستان صورت پذيرفته است. بنابراين عمدة نگراني بخش فرهنگ كشور به علت
فقر آموزش موسيقي در كشور ميباشد.
پيشرفت جاري در رسانه اي جمعي ايرلند را مي توان به مثابه تلاشي در جهت كاهش
دخالت دولت در زمينه خبررساني تلقي نمود. از اين رو، مي توان ماده قانون راديو
و تلويزيون كشور مصوب سال 1988 را نمونهاي از قانونزدايي دانست زيرا ماده
قانون مذكور تملك انحصاري دولتي را از صنايع خبررساني و خبرپراكني كشور
برداشته و رقابت در اين زمينه را براي همگان ممكن نموده است. از جملة
مشخصه هاي مميزه كشور ايرلند در زمينه خبررساني مي توان به مطبوعات كاملاً
خصوصي و نظام خبررساني عمومي اين كشور اشاره نمود.
صنعت نشر كتاب
روند جاري توسعه صنايع فرهنگي ايرلند در زمينه نشر كتاب بيش از بخشهاي
ديگر خود را نمايان ميسازد. در جمهوري ايرلند حدود 100 موسسه انتشاراتي وجود
دارند كه برخي از اين مؤسسات در سالهاي اخير از فروش قابل توجهي نيز برخوردار
بوده اند. به دنبال حذف كامل ماليات بر ارزش افزوده از صنعت كتاب كشور در سال
1982، جهش 30 تا 40 درصدي در فروش كتاب صورت گرفته است. تا قبل از سال 1974،
تصور بر اين بود كه صنعت نشر كتاب تنها 5 درصد از بازار داخلي را تحت اختيار
دارد در حالي كه در مقياس جديد، سالانه 30% از بازار داخلي يعني حدود 40
ميليون پوند ايرلندي در اختيار صنعت نشر كتاب كشور قرار دارد كه از اين ميزان
12 ميليون آن صرف خريد كُتُب آموزشي براي مدارس كشور ميگردد.
در سال 1982، هيأت بازاريابي كتاب ايرلند تشكيل گرديد. هيأت مذكور به طور
فرهنگي ليستي از كتب پرفروش كشور را ارائه مي نمايد. هيأت فوق مهمترين آرمان
در زمينه توسعه و ترويج كتاب كشور ميباشد. از آنجائيكه انتشار آثار ادبي براي
ناشران كشور مقرون به صرف نميباشد از اين رو شوراي هنر در اين زمينه به
ناشران كتب ادبي انگليسي خدمات مالي و مشاوره ارائه ميدهد و اين در حالي است
كه در زمينه انتشار كتب ادبي ايرلندي، هيأت ادبي تحت عنوان (Bord na Leabhar
Gaeilge) به ارائه چنين خدماتي ميپردازد.
مطبوعات
جمهوري ايرلند به طور سنتي از جمعيت كتاب و روزنامه خوان بسيار بالايي
برخوردار ميباشد. در اين كشور به طور متوسط هفتهاي 5 ميليون نسخه روزنامه
فروخته مي شود. لوايح قانوني ويژه رسانه هاي سمعي و بصري كشور مشمول روزنامه ها
و مجلات كشور نيز ميگردد. يعني اين كه روزنامه هاي و مجلات كشور نيز تحت
مالكيت خصوصي قرار دارند.
اولين روزنامه ايرلندي تحت عنوان روزنامه تايمز ايرلند (Irish Times) در
سال 1859 منتشر گرديد. روزنامه (Trish independent) از جمله روزنامه هاي پر
طرفدار ايرلندي است كه در ژانويه سال 1905 منتشر گرديد. هم اكنون تعداد 6
روزنامة صبحگاهي، 4 روزنامه عصرگاهي و 5 روزنامة ويژة ايام تعطيل در كشور
منتشر ميگردد. حدود 80 دفتر روزنامه استاني در كشور ايرلند فعاليت دارند كه
اغلب اين دفاتر به صورت شركتهاي سهامي بوده و مستقل از گروه هاي بزرگ
انتشاراتي فعاليت مي نمايند. لازم به ذكر است كه تعداد زيادي از روزنامه ها و
مجلات كشور انگلستان نيز در اين كشور عرضه ميگردد.
صنعت ضبط صدا (موسيقي)
خبررساني در ايرلند با تأسيس اداره راديو در سال 1926 آغاز گرديد. در
ابتدا راديو مستقيماً از سوي دولت اداره ميشد تا اين كه 2 ماده قانون ويژه
خبرگزاري در سال 1960 از تصويب نمايندگان گذشته و موجب تأسيس راديو و
تلويزيون رسمي ايرلند با عنوان (RTE) گرديد.
به موجب قانون مذكور، به (RTE) اجازه نظارت بر شبكه هاي جديد تلويزيوني
ايرلند اعطاء گرديد. شبكه هاي جديد تلويزيوني از سوي 9 مقام مسؤول دولتي اداره
ميگرديد. در دوره هاي اخير، تأسيس راديو و تلويزيون خصوصي از جملة مهمترين و
برجسته ترين پيشرفتهاي رسانه اي جمهوري ايرلند بوده است. در سال 1989، اجازه
تأسيس راديوهاي خصوصي از انحصار دولت خارج گرديد به طوري كه از آن زمان
تاكنون، حدود 80-70 ايستگاه راديويي بدون مجوز در ايرلند در حال فعاليت
ميباشند.
در حال حاضر تعداد 3 كانال راديويي و 2 كانال تلويزيوني در حال فعاليت
ميباشند كه در اين ميان مي توان به راديو تلويزيون دوزبانه انگليسي - ايرلندي
اشاره نمود. در سال 1972 راديو گالتاخت
(Radio na Gaeltachta) به منظور ارائه خدمات راديويي به مناطق ايرلندي زبان
تأسيس گرديد. تأسيس كانال تلويزيوني جديد (TV3) نيز در دست برنامه ريزي
ميباشد.
تلويزيون ايرلند در هفته به پخش 98 ساعت برنامه مبادرت مي نمايد كه حدود
40% درصد از آن را برنامه هاي توليدات داخلي تشكيل ميدهند. تلويزيون ايرلند
جهت تأمين بخشي از هزينه هاي خود از تبليغات تلويزيوني استفاده مي نمايد. به
طور غيررسمي 40-50 درصد درآمد (RTE) از محل درآمدهاي تبليغاتي تأمين ميگردد.
در حالي كه با خصوصي سازي راديو و تلويزيون، اين دو سازمان با كاهش درآمدهاي
تبليغاتي مواجه خواهند گرديد. سؤالي كه تاكنون بدون پاسخ مانده اين است كه
آيا درآمدهاي تبليغاتي قادر به تأمين بودجة راديو و تلويزيونهاي موجود و
راديو تلويزيونهاي در دست اقدام كشور ميباشد.
راديو و تلويزيون رسمي ايرلند (RTE) ميزان برنامه هاي وارداتي خود را تا
50% كاهش داده و توليدات تلويزيوني ارزان و برنامه هاي محبوب داخلي را افزايش
داده است.
از تعداد 983000 تلويزيونهاي خانگي، 40 درصد آنها كابلي و 28 درصد ديگر از
برنامه هاي ويديويي ضبط شده استفاده مي نمايند. 18 درصد از تلويزيونهاي كشور
متصل به سيستم ويدئو و 40% ديگر كابلي ميباشند.
صنعت فيلم و سينما
نهاد قانوني دست اندر كار صنعت فيلم كشور هيأت فيلم ايرلند ميباشد كه به
واسطة لايحه قانوني هيأت فيلم مصوب سال 1980 با بودجة سالانة ) 000/500 (IRE
تأسيس گرديد. هيأت فيلم در ابتدا تحت نظارت وزارت صنايع و انرژي قرار داشت
اما بعدها مسؤوليت اداره و نظارت آن به وزارت آموزش هنر و فرهنگ كشور تفويض
گرديد. بنابراين در ابتدا به صنعت فيلم در كشور ايرلند به مثابه يك صنعت و نه
يك فرهنگ نگريسته ميشد.
وزارت فرهنگ و هنر ايرلند با اعطاي يارانه هاي دولتي و معافيتهاي مالياتي
به صنعت فيلم كشور رونق تازهاي بخشيد. هم اكنون صنعت درخشان فيلم ايرلند
حساسيت ديگر كشورهاي اروپايي به ويژه كشور انگلستان را برانگيخته و توجه
جهانيان را به خود جلب نموده است.
فيلمهاي ايرلندي از فروش گيشهاي بالايي برخوردار نميباشند. يعني هر فيلم،
فروشي در حدود 150 تا 400 هزار پوند ايرلندي دارد. ماليات بر ارزش افزوده
بليطهاي سينما تنها 10% درصد ميباشد.
جمهوري ايرلند داراي سنت فولكلور بسيار غني ميباشد كه در زمينه هاي موسيقي،
رقص، داستان سرايي، ادبيات تجلي يافته است. مردم ايرلند بيشتر علاقمند به
شنيدن موسيقي سنتي و تماشاي فيلم در سينما ميباشند و كمتر به اُپرا، موسيقي
كلاسيك و رقص بها ميدهند. به عبارت ديگر بيشترين حضور آنان در زمينه موسيقي
سنتي و فيلمهاي سينمايي و كمترين حضور آنان در زمينه اپرا، موسيقي كلاسيك و
رقص ميباشد.
13 جمعيت ايرلند در شهر دوبلين ساكن ميباشند. لازم به ذكر است كه اغلب
مؤسسات بزرگ فرهنگي كشور در اين شهر قرار دارند. در اينجاست كه تفاوت واقعي
ميان شهرنشيني و روستانشيني و وجود تمركزگرايي نسبي در كشور را مشاهده
ميگردد. توسعه مراكز هنري محلي در گرو اجراي پروژه هاي توسعه فرهنگي در كشور
ميباشد. توجه زيادي بر مشاركت عمومي در زمينة دموكراسي فرهنگي و هنرهاي محلي
كشور معطوف گرديده است. هنرهاي محلي كشور نمايانگر فعاليتهاي هنري بخصوصي
ميباشند. در سال 1983، طرحي با عنوان "فعاليت خلاق براي عموم " (the creative
Actiuity for Everdyone (CAFE)) سازماندهي گرديد.
طرحهايي نيز از سوي شوراي هنر كشور ارائه گرديده كه به جوامع محلي اجازه
ميدهد كه از 6 ماه تا يكسال به طور تمام وقت موسيقيدانان، نويسندگان و
هنرمندان تجسمي حرفه اي كشور را به خدمت گرفته و به آموزش هنر مورد علاقه خود
از اين هنرمندان بپردازند.
به منظور تهيه فيلمهاي تخصصي در زمينه هاي هنري و پخش برنامه هايي از
تلويزيون در زمينه هاي معماري و توسعه شهرنشيني طرح تجربي ويژه اي در حال اجرا
ميباشد. اين قبيل فيلمها از سوي كمپانيهاي تلويزيوني به طور مشترك تأمين
بودجه ميگردند. شوراي هنر ايرلند همچنين برخي طرحهاي فرهنگي ديگر تحت عناوين
«با نويسندگان در مدرسه» و «نقاشي روي ديوار» را در دست اقدام دارد.
فعاليتهاي غيرحرفه اي و محلي فرهنگي نيز از سوي مقامات محلي و شوراي هنر مورد
حمايت واقع ميگردد.
لازم به ذكر است كه شهر دوبلين در سال 1991 به عنوان پايتخت فرهنگي
كشورهاي اروپايي معرفي گرديد.
تا سال 1974 هيچگونه تدارك مالي در جهت توسعه روابط فرهنگي ميان ايرلند با
ساير كشورهاي جهان صورت نگرفته بود. تا اين كه كمك مالي 000/10 پوندي ايرلندي
جهت تشكيل كميته مشاوره در امر روابط فرهنگي از سوي وزارت امور خارجه ايرلند
مورد تصويب قرار گرفت.
هم اكنون در حدود 40 دفتر نمايندگي وزارت امور خارجه ايرلند در خارج از
كشور فعاليت دارند. لازم به ذكر است كه جهت توسعه روابط فرهنگي بودجه اي معادل
000/200 پوند ايرلندي در اختيار اين دفاتر قرار داده شده است.
جمهوري ايرلند با 10 كشور جهان موافقتنامه هاي فرهنگي امضا نموده است كه
اولين موافقت نامه با كشور نروژ در سال 1964 منعقد گرديد.
جمهوري ايرلند در زمينه فرهنگ فولكلور با كشور فنلاند روابط بسيار مستحكمي
برقرار نموده است. در سال 1984، كميته ايرلندي "بنياد فرهنگي اروپا" در سطح
غيردولتي تشكيل گرديد.
جمهوري ايرلند عضو دائمي سازمان يونسكو، اتحاديه اروپا و شوراي اروپا
ميباشد.
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي باشد. شرايط استفاده
